Кіріспе

Үндістандағы жабайы табиғат қорығы

Ұлттық Чамбал қорығы, сондай-ақ Ұлттық Чамбал Ғариал қорығы деп те аталады, Солтүстік Үндістандағы үш штаттың бірлескен қорғау аймағы болып табылады. Бұл аймақ сындығуға жақын тұрған ғариалды, қызыл басты тас бақасын және қауіпті жағдайдағы Гаңж өзені дельфинін қорғауға арналған. Раджастхан, Мадхья-Прадеш және Уттар-Прадеш штаттарының үштік нүктесіне жақын Шамбал өзенінің бойында орналасқан бұл қорық алғаш 1978 жылы Мадхья-Прадеш штатында жарияланды және қазір үш штаттың бірлесіп басқаратын ұзын, тар экологиялық қорығы болып табылады. Қорықтың ішінде таза Шамбал өзені құмды жағажайлары бар шатқалдар мен төбелердің арасынан өтеді. Бұл Катиар-Гир құрғақ жапырақты орманды экорегионның бір бөлігі.

Тарих

Үндістан Үкіметінің Ұлттық Чамбал қорығын құруға қатысты әкімшілік бекітілуі 1978 жылғы 30 қыркүйектегі № 17 74/77 FRY (WL) бұйрығымен берілді. Қорық 1972 жылғы «Жабайы табиғатты қорғау туралы» заңның 18(1) бабына сәйкес қорық статусын алды. Мұндай мәлімдеме әр штат өз құзырындағы аумақ үшін жасайды, сондықтан Ұлттық Чамбал қорығын қамтитын үш жеке хабарлама бар: Мадхья-Прадеш бөлігі 1978 жылғы 20 желтоқсандағы F.15/5/77 10(2) нөміріндегі Мадхья-Прадеш Үкіметінің хабарламасымен жарияланды, Уттар-Прадеш бөлігі 1979 жылғы 29 қаңтардағы № 7835/XIV 3 103 78 нөміріндегі Уттар-Прадеш Үкіметінің хабарламасымен жарияланды, ал Раджастан бөлігі 1979 жылғы 7 желтоқсандағы Rev.8/78 нөміріндегі F.11(12) Раджастан Үкіметінің хабарламасымен жарияланды. Қорық Үндістанның 1972 жылғы «Жабайы табиғатты қорғау туралы» заңымен қорғалған. Қорықтың басқарушысы – жобалық офицері бар Орман шаруашылығы департаменті. Штаб-квартирасы Мадхья-Прадеш штатының Морена қаласында орналасқан.

Фауна

Мұнда құрып кету қаупі төнген гариал мен қызыл тақталы тасбақалар өмір сүреді, олар құрып кету қаупі төнген Ганг өзенінің дельфинімен бірге қорықтың негізгі түрлері болып табылады. Қауіп шеккен басқа да ірі жануарлар – қарақшы крокодил, тегіс түкті сусар, жолақ гиена және үнді қасқыры. Шамбал Үндістанда кездесетін 26 сирек кездесетін тасбақаның 8 түрін қамтиды, оның ішінде Үндістанның тар баслы жұмсақ қабықты тасбақасы, үш жолақты шатырлы тасбақа және тәжді өзен тасбақасы бар. Мұнда тіршілік ететін басқа да бауырымен жорғалаушылар: Үндістанның қанатты тасбақасы, жұмсақ қабықты тасбақа, үндістанның шатырлы тасбақасы, үндістанның шатырлы тасбақасы және монитор. Ұлттық Шамбал қорығы IN122 нөмірімен маңызды құс аймағы (IBA) ретінде тіркелген және Рамсар сайты болып ұсынылуда. Қорықта кем дегенде 320 түрлі тұрақты және көшпенді құстар мекендейді. Сибірден келетін көшпенді құстар оның бай құс фаунасының бір бөлігін құрайды. Сары тұқыл, Паллас балық бүркіті және үнділік курсер кездеседі. Ақбас суыржан мен кіші фламинго жақында құрып кету қаупі төнген түрлерге жатады. Қысқы келушілерге қара ішкі қанатты, қызыл тоқылдақ, темір тоқылдақ және жоталы қаз кіреді. Басқа түрлерге үлкен қалың тізелі, үлкен фламинго, дартер және қоңыр бобук жатады.

Қонақтар қызметі

Ұлттық Чамбал қорығына келгендерге табиғатты бақылауға көптеген мүмкіндіктер ашық. Гариалдар мен дельфиндерді көру және фотоға түсіруге ең қолайлы жағдай – өзен бойындағы бірнеше жерде жүргізушісі мен жетекшісі бар қайық жалдау. Қайықпен саяхаттау кезінде су құстары, жағалаудағы құстар мен ландшафттарды суретке түсіруге де тамаша мүмкіндіктер бар. Қорықтың шатқалдары мен өзен бойындағы жаяу жолдарында өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлілігін жақыннан қарауға болады.