Кіріспе
Пицея коямаэ (японша: ヤツガタケトウヒ немесе やつがたけとうひ yatsugatake touhi) – сирек кездесетін шыршы, Жапонияның орталық Хонсю аймағындағы Акаиши және Яцугатаке тауларында ғана өсетін эндемик түр. Бұл мәңгі жасыл ағаш, биіктігі дейін жетеді, діңінің диаметрі 1 метрге дейін жете алады. Ол шектеулі аумақта, шағын, оқшауланған топтарда өседі және жалпы ареалы 200 гектардан кем. Тайфундардан зардап шеккен ағаштар көбінесе жылдам өсетін басқа түрлермен ауыстырылады, сондықтан Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) бұл ағашты "өте қауіпті түр" деп санады. Кейбір ағаштар декоративтік мақсатта өсіріледі.
Picea koyamae (Koyama's spruce; Japanese: ヤツガタケトウヒ or やつがたけとうひ yatsugatake touhi) is a rare spruce, endemic to the Akaishi Mountains and Yatsugatake Mountains in central Honshu, Japan. It is an evergreen tree growing to tall, with a trunk diameter of up to a metre. It grows in small isolated stands in a limited area and the total area of occupation is less than Trees that are lost to typhoons are normally replaced with other faster growing species and the International Union for Conservation of Nature has rated the tree as "critically endangered". Some trees are in cultivation as an ornamental tree.
Сипаттама
Бұл биіктігі 25 метрге дейін жететін, діңінің диаметрі 1 метрге дейін жететін, бір жынысты мәңгі жасыл ағаш. Жаңа өршілдері қызғылт қоңыр түсті, сирек түкпен жабылған. Жапырақтары ине тәрізді, 8–16 мм ұзындықта, көлденең қимасы ромб пішіндес, жарқыраған көкшіл-жасыл түсті, көзге түсетін саңылаулы жолдары бар. Қоталары цилиндр-конустық пішіндес, 4–9 см ұзындықта және 2 см енінде, тозаңданудан кейін 5–7 айда ақшыл қоңыр түске дейін жетіледі, ал қабыршақтары 6–18 мм ұзындықта және 6–12 мм енінде, қатты және тегіс дөңгелек пішіндес. Тозаңдану көктемнің соңында жүзеге асады.
Тарату
Кояма шыршасы Акаиши таулары мен Яцугатакэ тауларында, яки Нагано және Яманаси префектураларында, Жапонияның орталық Хонсю аймағында өседі, теңіз деңгейінен 1500-2000 метр биіктікте таралған. Ол 10-20 ағаштан тұратын топтарда өседі, жалпы саны шамамен 250 жетілген ағашқа жетеді. Оның азаюының негізгі себебі – тайфундардан кейін табиғи жаңарудың жоғалуы, желмен құлаған ағаштардың орнына коммерциялық маңызы бар, тез өсетін басқа түрлер отырғызылуда. Басқа қауіптерге орман өрттері, көшкіндер және климаттың өзгеруіне байланысты температура мен жауын-шашынның өзгеруі жатады. Оның өсетін әр түрлі шашыраңқы жерлер арасында генетикалық алмасу шектеулі, ал бұл ағаш қамтыған жалпы аумақ өте аз. Ол кейде декоративтік ағаш ретінде отырғызылады. Ағашы басқа шыршалардың ағашына ұқсас, бірақ бұл түрдің экономикалық құндылығы төмен.
It is occasionally planted as an ornamental tree. The wood is similar to that of other spruces, but the species is too rare to be of economic value.