Кіріспе

Америкалық бөлшектер физикасының үздіксіз эксперименті

GlueX – Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласындағы Томас Джефферсон Ұлттық үдеткіш орталығында (JLab) орналасқан бөлшектер физикасы эксперименті. Оның басты мақсаты – кварктарды байланыстыратын глюондық өрістің қоздырылуы арқылы туындайтын гибридтік және экзотикалық мезондардың спектрін анықтау арқылы кванттық хромодинамикадағы (QCD) тұтқындалудың мәнін жақсырақ түсіну. Мұндай мезондық күйлер белгілі бір кварк моделінен тыс жерде болуы мүмкін деп болжанады, бірақ бұрынғы эксперименттерде олардың ешқайсысы нақты анықталған жоқ. Сонымен қатар, белгілі жеңіл мезондарды кең ауқымды, жоғары статистикалық зерттеу жұмыстары жүргізілуде.

Эксперименттік аппараттар

Тәжірибе мезондық күйлерді жасау үшін фотоөндірісті (яғни, нуклонға нақты фотонның шашырауы) пайдаланады. Бұрынғы ұқсас тәжірибелерден айырмашылығы, ол сызықтық поляризацияланған фотондарды қолданады, бұл экзотикалық күйлерді анықтауға мүмкіндік беретін деп саналатын белгілі бір поляризациялық өлшемдерге сәйкес жинақталған оқиғаларды талдауға мүмкіндік береді. GlueX детекторы JLab-тың төртінші залында (жаңа D залы) акселератордың 12 ГэВ энергиясына дейін жаңарту аясында орнатылды. GlueX 2014 жылы алғашқы сынақ жұмысын бастады және 2015 жылы CEBAF үдеткішіндегі ең жоғары энергия – 12 ГэВ электрондарын алды. 2016 жылдан бастап бірнеше апта бойы жинақталған физикалық деректердің сапасы 2023 жылға дейін және одан әрі жалғасты. Детектор зарядталған бөлшектерді (электрон, пион, каон және протон) және бейтарап бөлшектерді (көбінесе фотондарды) анықтауға арналған, оңтайландырылған соленоидты герметикалық детекторға негізделген. 1-суретте детектор көрсетілген. GlueX сызықтық поляризацияланған фотон сәулесін жасау үшін когерентті тормоздық сәулелену әдісін қолданады. Экзотикалық спектрдің картасын жасау үшін 9 ГэВ-қа жуық оптималды фотон энергиясына жету үшін 12 ГэВ электрондары қажет, оларды Джефферсон зертханасындағы CEBAF үдеткіші қамтамасыз етеді. 2018 жылы кварц негізіндегі дифференциалдық Черенков жарық детекторы ("DIRC") қосылған кезде каондарды/пиондарды ажырату мүмкіндігі жақсартылады.

Ынтымақтасқан мекемелер

2003 жылдан бері жалпы сомасы.