Кіріспе

Виктор Анатольевич Шендерович (Ви́ктор Анато́льевич Шендеро́вич; 1958 жылғы 15 тамызда туған) – ресейлік сатирик, жазушы, сценарист және радио жүргізуші.

Өмірбаян

Шендерович Мәскеуде белорус еврей отбасында дүниеге келген. 1980 жылы Мәскеу мемлекеттік өнер және мәдениет университетінің "ерікті театрлық үйірмелерді басқару" мамандығын бітірген. Ол 1994 жылдан 2002 жылға дейін NTV телеарнасында көрсетілген танымал саяси қуыршақтар театрының сценарий авторы ретінде белгілі болды. 1997 жылдан 2001 жылға дейін НТВ-да және 2002 жылы TV 6-да сатирикалық авторлық бағдарламасы "Итого" мен жүргізді. 2003 жылдан 2008 жылға дейін Шендерович "Эхо Москвы" радиосында апталық "Плавленый сырок" (бағдарлама) жүргізді. Бұл бағдарламаның материалдары кейіннен 2010 жылы жарық көрген "Бір бас емес, екі бас жақсы" (lang ru) кітабына жинақталды, онда Дмитрий Медведевке (2008-2012 жылдары Ресей Президенті) және Владимир Путинге (сол кезеңде Ресей Премьер-министрі) сілтеме жасалған. Шендерович 2007 жылдан 2020 жылға дейін либералды ресейлік апталық "The New Times" журналында тілші болды. Ол Владимир Путиннің билігін және Ресей үкіметінің 1994-1996 жылдардағы Чечен соғысы бойынша ұстанымын ашық сынағандығымен танымал. Шендерович 2010 жылдың наурыз айында жарияланған "Путин кетіп қалуы керек" онлайн манифестіне қол қойған алғашқы он адамның бірі болды. 2010 жылдың 26 желтоқсанында Шендерович Ресей астанасында айдың басында болған нәсілдік тәртіпсіздіктерге жауап ретінде "Мәскеу – баршаға арналған" (Москва для всех) митингін ұйымдастыруға белсенді қатысты. 2021 жылдың 27 қарашасында Шендерович Израиль азаматтығына өтініш беруге кіріскенін мәлімдеді. 2021 жылдың 30 желтоқсанында Ресей Әділет министрлігі Шендеровичті "шетелдік агенттер" тізіміне енгізді. 2022 жылдың 11 қаңтарында Шендерович ресми тұлғалардың оған жасаған қысымдарынан, соның ішінде "шетелдік агент" деп тануынан кейін Ресейден кетіп қалды. Ол Польшада тұрды. 2023 жылдың маусым айында Израиль паспортымен Тель-Авивтен Тбилисиге ұшып келген Шендеровичке Грузияға кіруге рұқсат берілмеді. Ол шекарада тоқтатылып, ешқандай түсіндірме берілмей Израильге қайтарылды. Ол Грузияға бұрын бірнеше рет келген, соңғы рет бірнеше ай бұрын болған.