Кіріспе
Ханс Майкл Марк (17 маусым 1929 - 18 желтоқсан 2021) - американдық үкімет қызметкері, ол әуе күштері хатшысы және НАСА әкімшісінің орынбасары болып қызмет етті. Ол аэроғарыштық жобалау және ұлттық қорғаныс саясаты бойынша сарапшы және консультант болды. Марк 2014 жылдың шілдесінде Остиндегі Кокрелл инженерлік мектебіндегі Техас университетінің аэроғарыш инженерлігі және инженерлік механика кафедрасынан зейнеткерлікке шықты.
Hans Michael Mark (June 17, 1929 – December 18, 2021) was a German born American government official who served as Secretary of the Air Force and as a Deputy Administrator of NASA. He was an expert and consultant in aerospace design and national defense policy. Mark retired from the Department of Aerospace Engineering and Engineering Mechanics at the University of Texas at Austin's Cockrell School of Engineering in July 2014.
Ерте өмір және мансап
Марк Германияның Баден штатындағы Маннхайм қаласында дүниеге келген. Ол Швейцария арқылы нацистік Аншлюстан қашып кетер алдында біраз уақыт Венада өмір сүрді. Франция құлдырауынан бұрын Марк отбасы Лондонға көшіп келді. Марктың әкесі Герман Фрэнсис Марк полимерлер химиясының әйгілі қызметкері болды. Ақыры, 1939 жылдың соңында оның отбасы Хоуксбериге (Онтарио) қосылды. Бір жылдан кейін отбасы Құрама Штаттарға көшіп келіп, Бруклиндегі Флатбуш ауданында қоныстанды. 1945 жылы Америка азаматы болғаннан кейін, ол Нью-Йорктегі таңдаулы Стуйвесант орта мектебін 1947 жылы бітірді. 1951 жылы Берклидегі Калифорния университетінен физика бакалавры дәрежесін алды (онда ол Сигма Пи ерлі-зайыптылығының мүшесі болды). Содан кейін докторлық дәрежесін алды. 1954 жылы Массачусетс технология институтының физика ғылымдарының докторы. Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Марк MIT-те ғылыми қызметкер және Нейрондық физика тобының ядролық ғылым зертханасының басшысы қызметін атқарды. Ол 1955 жылы Беркли университетінің университетіне оралып, 1958 жылға дейін Калифорния штатының Ливермор қаласындағы Университеттің Лоренс радиациялық зертханасында зерттеуші физик болып қызмет етті. Содан кейін Марк МТИ-ге физика профессорының көмекшісі болып оралды. 1960 жылы ол Калифорния университетінің Ливермор радиациялық зертханасының эксперименталды физика бөліміне қайта оралды. Ол 1964 жылға дейін сол жерде болды, содан кейін ол университеттің ядролық инженерлік кафедрасының төрағасы және Беркли ғылыми-зерттеу реакторының әкімшісі болды. Марк сонымен қатар Бостон университетінде, Калифорния университеті, Дэвис және Стэнфорд университетінде физика, инженерлік және менеджмент бойынша бакалавриат және аспирантура курстарын оқытты.
АҚШ үкіметі
1969 жылы ақпанда ол Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында орналасқан NASA-ның Эймс зерттеу орталығының директоры болды. Бұл қызметте ол орталықтың аэронавтика, ғарыш ғылымдары, өмір ғылымдары және ғарыш технологиясы саласындағы ғылыми-зерттеу және қолданбалы әрекеттерін басқарады. Кейін ол 1977 жылдан 1979 жылдың шілдесіне дейін Әуе күштері хатшысының орынбасары болып қызмет етті. Сонымен қатар, ол 1977 жылдың тамызынан 1979 жылдың қазанына дейін сол кездегі құпия Ұлттық барлау кеңсесінің директоры болып қызмет атқарды. 1981 жылға дейін осы лауазымда болды, кейін президент Рейган оны НАСА әкімшісінің орынбасары етіп тағайындады, ол 1981 жылдың 10 шілдесінен 1984 жылдың 1 қыркүйегіне дейін қызмет етті. Кейін ол 1999-2000 жылдары Пентагонға қорғаныс ғылыми-зерттеу және инженерлік (DDR&E) директоры болып оралды.
Техас университеті
1984 жылы NASA-дан кеткеннен кейін Марк 1992 жылға дейін Техас университетінің ректоры қызметін атқарды. Ол Остиндегі Техас университетінің аэроғарыш инженериясы бойынша аға профессоры болды. 1998 жылдың шілдесінде ол Пентагонда Президент Клинтонның оны Қорғаныс ғылыми-зерттеу және инженерлік директоры етіп тағайындауымен жұмыс істей бастады. 2001 жылы Остиндегі Техас университетінің инженерлік кафедрасында профессор ретінде Джон Дж. Маккеттаның ғарыш-ғарыш инженерлігі және инженерлік механика кафедрасының профессорлық-зерттеуші лауазымын атқарды. Марк 2014 жылдың 1 шілдесінде Остиндегі Техас университетінің профессорлық-оқытушылық құрамынан зейнетке шықты. Университет регенттері оны аэроғарыш техникасы және инженерлік механика профессоры атанды.
Құрметтер
Марк Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болды, бұл инженерлік мамандықты иеленушілердің ең жоғары марапаты. Ол сондай-ақ Американың Аэронавтика және Астронавтика институтының құрметті мүшесі болды. 1999 жылы "Джо Дж. King Engineering Achievement Award және 1999 жылы George E. Haddaway медалімен авиация саласындағы жетістіктері үшін марапатталды. Доктор Марк АҚШ әскери ғарыш бағдарламасына қосқан үлесі үшін 2006 жылы Америка Астронавтика қоғамының жылдық жиналысында құрметке бөленді. 2006 жылы 14 қарашада Пасаденада (Калифорния) өткен қоғамның жылдық жиналысында 2006 жылғы Әскери Астронавтика сыйлығын алды. 2008 жылы Space Foundation Маркқа ең жоғарғы марапатын, генерал Джеймс Э. Хиллдің Ғылыми жетістіктері үшін сыйлығын берді. Бұл сыйлық жыл сайын ғарыш кеңістігін зерттеу, дамыту және пайдалану арқылы немесе ғарыш технологиясын, ақпаратты, тақырыптарды немесе ресурстарды академиялық, мәдени, өндірістік немесе адамзаттың кеңінен пайдасына арналған басқа да ізденістерде пайдалану арқылы адамзат игілігі мен жақсаруына өмір бойы үлес қосқан ерекше тұлғаларды тану үшін беріледі. 2012 жылы Әуе күштері ғарыш командалығы оған Әуе күштері ғарыш және зымыран пионері сыйлығын берді. Бұл награда Әуе күштері ғарыш және зымыран бағдарламаларының тарихындағы маңызды рөлдері үшін жеке тұлғаларды мойындайды.
Кейінгі өмір және өлім
Марк 2021 жылдың 18 желтоқсанында Техас штатының Остин қаласында 92 жасында прогрессивті деменция салдарынан қайтыс болды. Оны қызы Джейн Марк, ұлы Руфус Марк, немерелері Роб пен Риксана Джопсон, Филипп, Ник және Джульетта Марк, сондай-ақ шөбересі Джулианна Марк еске алады.