Кіріспе

Аэродинамиканың негізін салушы, неміс авиациялық инженеры Александр Мартин Липпиш (2 қараша 1894 – 11 ақпан 1976) – неміс авиациялық инженеры, аэродинамика саласындағы пионер, құйрықсыз ұшақтар, дельта қанаттар және жер әсерінің қағидаларын түсінуге маңызды үлес қосты. Ол АҚШ-та да жұмыс істеді. Opel RAK бағдарламасы шеңберінде ол әлемдегі алғашқы ракеталық қозғалтқышты планердің авторы болды. Ол дельта қанатты конструкцияларды жасап, дамытты, олар сонымен қатар әуе шайқасына арналған дельта қанатты ұшақтарда және дельтапландарда да тиімді қолданылды. Оның серіктері 20 ғасыр бойы дельта қанаттары мен үстінкү дыбыс жылдамдығымен ұшу концепцияларын жетілдіріп келді. Оның ең танымал жобалары – Messerschmitt Me 163 ракеталық перехватчик және Dornier Aerodyne.

Ерте өмір

Липпиш Бавария корольдігінің Мюнхен қаласында дүниеге келді. Кейін ол авиацияға деген қызығушылығының 1909 жылғы қыркүйекте Берлиндегі Темпельхоф алаңында Орвилл Райт көрсеткен демонстрациядан басталганын еске алды. Дегенмен, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс басталуға дейін әкесінің жолын жалғап, өнер мектебіне түсуді жоспарлаған. 1915-1918 жылдар аралығында неміс әскерінде қызмет еткен кезде Липпиш әуе суреткеш және картограф ретінде ұшу мүмкіндігіне ие болды.

Ұшақтардың алғашқы жобалары

Соғыстан кейін Липпиш «Зепелин» компаниясында жұмыс істеді, және осы кезде ол алғаш рет құйрықсыз ұшақтарға қызығушылық танытты. 1921 жылы оның алғашқы жобасы, досы Готтлоб Эспенлауб жасаған, Espenlaub E 2 планері болды. Бұл 1920-1930 жылдар аралығында елуге жуық жобаға әкелетін зерттеу бағдарламасының бастауы болды. Липпиштің артықшылығы артып, 1925 жылы ол Rhön Rossitten Gesellschaft (RRG) директоры болып тағайындалды, бұл ұйым зерттеу топтары мен құрылыс мекемелерін қамтыды. Липпиш осы кезде дәстүрлі планерлерді де жобалады, соның ішінде 1927 жылғы Wien және оның 1930 жылғы Fafnir жалғасы. 1928 жылы Фриц фон Опель мен Макс Вальедің Opel RAK бағдарламасына қатысып, Липпиштің алғашқы Ente (Duck) ұшағы Фридрих Вильгельм Сандер компаниясымен ұнтақ ракеттерімен жабдықталды және ракеталық күшпен ұшқан алғашқы ұшақ атанды. 1927 жылдан бастап ол құйрықсыз жұмысын жаңартты, нәтижесінде Storch I – Storch IX (Stork I IX) деп аталған, көбінесе планерлерден тұратын бірнеше жоба пайда болды. Бұл жобалар үкімет пен жекелеген өнеркәсіп тарапынан көп қызығушылық тудырмады.

Delta қанатының конструкциясы

Липпиш Storch сериясымен тәжірибе жинақтап, өзінің Delta дизайнын жасады. Storch сериясы сияқты, бұл ұшақтар көбінесе құйрығы жоқ ұшақтар болатын. Олардың ішінде ең алғашқы табысты дельта қанат үлгілері де бар. 1931 жылы "Дельта I" желкенді ұшағы алғаш рет ұшқан. Одан кейін Delta II және III ұшақтары пайда болды. Delta IV дизайны қозғалтқышты болды және екі нұсқада Fieseler F3 Wespe ретінде салынды. Липпиш кейіннен оларды Delta IVa және b деп атады, ал c үлгісі DFS 39 ретінде салынды. Бұл жобаның дамуы тікелей Messerschmitt Me 163 Komet (келесі бөлімді қараңыз) ұшағына әкелді, оны Липпиш Delta IVd деп атады. 1933 жылы RGG Deutsche Forschungsanstalt für Segelflug (Германияның желкенді ұшу институты, DFS) болып қайта ұйымдастырылды және Delta IVd және Delta V тиісінше DFS 39 және DFS 40 болып белгіленді. Осылайша, 1931 және 1939 жылдар аралығында Липпиш бес жобаны жасады, олар Delta I-ден V-ге дейін нөмірленді. Техникалық жағынан жаңа болғанымен, Komet сәтті қару болып танылмады және Липпиш пен Messerschmitt арасындағы шиеленіс жиі болды. 1943 жылы Липпиш Венадағы Аэронаутикалық зерттеу институтына (Luftfahrtforschungsanstalt Wien, LFW) Wiener Neustadt қаласында, жоғары жылдамдықты ұшу мәселелеріне шоғырлану үшін жеке жобалау бюросына ауысты.