Кіріспе
Барлық бағыттардағы біркелкілік. Физика мен геометрияда изотропия – барлық бағыттардағы біркелкілік. Нақты анықтамалар саласына байланысты. Ерекшеліктер немесе теңсіздіктер көбінесе "a" немесе "an" префиксімен белгіленеді, сондықтан анизотропия. Анизотропия қасиеттері бағытқа қарай жүйелі түрде өзгеретін жағдайларды сипаттау үшін де қолданылады. Изотроптық сәулеленудің қарқындылығы өлшеу бағытына қарамастан бірдей болады, ал изотроптық өріс сынама бөлшегінің бағытына қарамастан бірдей әсер етеді.
In physics and geometry, isotropy is uniformity in all orientations. Precise definitions depend on the subject area. Exceptions, or inequalities, are frequently indicated by the prefix a or an , hence anisotropy. Anisotropy is also used to describe situations where properties vary systematically, dependent on direction. Isotropic radiation has the same intensity regardless of the direction of measurement, and an isotropic field exerts the same action regardless of how the test particle is oriented.
Физика
Кванттық механика немесе бөлшектер физикасы. Спинсіз бөлшек (немесе тіпті спині поляризацияланбаған бөлшек) ыдыраған кезде, ыдыраудың нақты физикалық ерекшеліктеріне қарамастан, ыдыраудың таралуы ыдыраған бөлшектің тыныш күйінде изотропты болуы керек. Бұл Гамильтондық оператордың айналу симметриясынан туындайды, ал бұл сфералық симметриялы потенциал үшін кепілдік беріледі. Газдардың кинетикалық теориясы да изотропияның мысалы болып табылады. Молекулалар кездейсоқ бағытта қозғалады деп есептеледі, сондықтан молекуланың кез келген бағытта қозғалуының тең мүмкіндігі бар. Осылайша, егер газдың құрамында көптеген молекулалар болса, жоғары ықтималдықпен бір бағытта қозғалатын молекулалардың саны басқа бағыттағы молекулалардың санына шамамен тең болады, бұл шамамен изотропияны көрсетеді. Сұйық динамикасы. Егер бағыттық артықшылық болмаса (мысалы, толық дамыған 3D турбуленттілікте), сұйық ағыны изотропты болады. Анизотропияның мысалы – фондық тығыздық ағындары, себебі гравитация тек бір бағытта әрекет етеді. Екі түрлі изотропты сұйықтықты бөліп тұратын көрінетін бет изотроп деп аталады. Термиялық кеңею. Егер қатты денеге жылу энергиясы берілгенде, қатты дененің барлық бағыттағы кеңеюі бірдей болса, онда бұл қатты дене изотропты деп есептеледі. Электромагнетизм. Изотропты орта – ортаның барлық бағыттарында ортаның диэлектрлік өтімділігі (ε) және магниттік өтімділігі (μ) бірдей болатын орта, ең қарапайым мысалы – вакуум. Оптика. Оптикалық изотропия – барлық бағыттарда бірдей оптикалық қасиеттерге ие болу. Макроскопиялық шағылысуды немесе өткізуді есептеу үшін микрогетерогенді үлгілерде домендердің жеке шағылысуы немесе өткізуі орташаланады. Бұл, мысалы, поляризациялық микроскопта поляризаторлар қиылысқан поликристалл материалды зерттеу арқылы тексерілуі мүмкін: егер кристаллиттер ажыратымдылық шегінен үлкен болса, олар көрінеді. Космология. Көптеген қазіргі заманғы космологиялық теориялардың, соның ішінде байқалатын Ғайни әлемнің эволюциясы туралы Ұлы жарылыс теориясының негізінде жатқан космологиялық принцип, Ғайни әлемнің изотропты және біртекті екенін, яғни Ғайни әлемде ерекше орын (барлық жерде бірдей) және ерекше бағыт жоқ деп болжайды. 2006 жылы жасалған байқаулар көрсеткендей, галактикалардан әлдеқайда үлкен қашықтықтарда галактикалар шоғыры «Ұлы» құрылымдар болып табылады, бірақ «көп Ғайни әлем» сценарийлерімен салыстырғанда олар кішкентай.
Материалдар ғылымы
Материалдардың механикалық қасиеттерін зерттеуде "изотроптық" термині барлық бағытта бірдей қасиет мәндеріне ие болуды білдіреді. Бұл анықтама геология және минералогия салаларында да қолданылады. Шыны мен металдар – изотроптық материалдардың мысалдары. Анизотроптық материалдарға ағаш жатады, себебі оның материалдық қасиеттері талшық бағытына параллель және перпендикуляр бағытта әртүрлі болады, сондай-ақ шифер сияқты қабатты тау жыныстары да осы санатқа жатады. Изотроптық материалдар өңдеуге ыңғайлы және олардың мінез-құлқына болжам жасау оңай болғандықтан пайдалы. Ал анизотроптық материалдар объектіге түсетін күштерге қарай бейімделуге мүмкіндік береді. Мысалы, көміртекті материалдағы талшықтар мен күшейтілген бетонның арматуралық сымдары кернеуге төзу үшін белгілі бір бағытта орналастырылған.
Микроөндірістік
Өндірістік процестерде, мысалы, балқыту кезеңдерінде, изотроптық дегеніміз – процесс бағытына қарамастан, бірдей жылдамдықпен өтеді. Қарапайым химиялық реакция және қышқыл, еріткіш немесе реактивті газ арқылы субстратты жою көбінесе изотроптыққа өте жақын болады. Ал анизотроптық дегеніміз – субстратқа шабуыл жылдамдығы белгілі бір бағытта жоғары. Тік балқыту жылдамдығы жоғары, ал көлденең балқыту жылдамдығы өте төмен болатын анизотроптық балқыту процестері интегралдық схемалар мен МЭМС құрылғыларын микроөндіруде маңызды рөл атқарады.
Антенна (радио)
Изотроптық антенна – анықтамалық ретінде қолданылатын идеалдандырылған "сәулелену элементі"; барлық бағыттарда тең қуатты (Пойнтинг векторы арқылы есептелген) таратуға қабілетті антенна. Кез келген антеннаның күші әдетте изотроптық антеннаға қатысты децибелмен өлшеніп, dBi немесе dB(i) деп белгіленеді. Жасушаларда (әсіресе бұлшық ет талшықтарында) "изотроптық" термині жасушалардың жолақты құрылымын құрайтын жарық жолақтарын (I жолақтарын) көрсетеді. Фармакология. Тері жергілікті және жүйелік препараттарды енгізу үшін өте қолайлы орын болып табылады, бірақ көптеген заттардың сіңуіне күшті кедергі келтіреді. Соңғы кезде изотроптық құралымдар дерматологияда дәрілерді жеткізу үшін кеңінен қолданылуда.
Компьютерлік ғылым
Бейнелеуде егер компьютерлік томография сияқты көлемде кез келген екі жапсарлас воксель арасындағы қашықтық x, y және z остерінің әрқайсысы бойынша бірдей болса, онда воксель аралығы изотроптық деп айтылады. Мысалы, воксель аралығы изотроптық болып есептеледі, егер (i, j, k) вокселінің ортасы барлық i, j, k индекстері үшін (i+1, j, k) вокселінен 1,38 мм, (i, j+1, k) вокселінен 1,38 мм және (i, j, k+1) вокселінен 1,38 мм қашықтықта болса.
Басқа ғылымдар
Экономика және география Изотроптық аймақ – кез келген жерінде бірдей қасиеттерге ие аймақ. Мұндай аймақ көптеген модельдерді құру үшін қажетті құрылым болып табылады.