Кіріспе
chembox
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 443301790
| ImageFileL1 = Дихлоруксус қышқылы 2D скелет.png
| ImageFileR1 = Дихлоруксус қышқылы 3D vdW.png
| PIN = Дихлоруксус қышқылы
| OtherNames = Дихлорэтано қышқылы, бихлоруксус қышқылы, DCA, BCA, дихлоруксус қышқылы, бихлоруксус қышқылы
|Section1=
|Section2=Chembox қасиеттері
| C=2 | H=2 | Cl=2 | O=2
| Appearance = Түссіз сұйықтық
| Density = 1.5634 г/см³ (20 °C)
| MeltingPtC = 9-11
| MeltingPt notes =
| BoilingPtC = 194
| BoilingPt notes =
| Solubility = жақсы араласады
| SolubleOther = этанолмен, диэтил эфирімен жақсы араласады. Таза дихлоруксус қышқылы күшті органикалық қышқыл ретінде жіктеледі; ол өте коррозиялық және тыныс алу арқылы шырыштық қабықтар мен жоғарғы тыныс жолдарының тіндеріне өте зиянды.
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 443301790
| ImageFileL1 = Dichloroacetic acid 2D skeletal. png
| ImageFileR1 = Dichloroacetic acid 3D vdW. png
| PIN = Dichloroacetic acid
| OtherNames = Dichloroethanoic acid, bichloroacetic acid, DCA, BCA, dichloracetic acid, bichloracetic acid
|Section1=
|Section2=Chembox Properties
| C=2 | H=2 | Cl=2 | O=2
| Appearance = Colorless liquid
| Density = 1.5634 g/cm3 (20 °C)
| MeltingPtC = 9 to 11
| MeltingPt notes =
| BoilingPtC = 194
| BoilingPt notes =
| Solubility = miscible
| SolubleOther = miscible with ethanol, diethyl ether pure dichloroacetic acid is classed as a strong organic acid; it is very corrosive and extremely destructive to tissues of the mucous membranes and upper respiratory tract via inhalation.
Табиғи пайда болуы
DCA табиғатта кем дегенде бір теңіз шөбінде, Asparagopsis taxiformis және сондай-ақ Russula nigricans саңырауқұлағында кездесетіні дәлелденді. Ол ауыз суды хлорлаудың іздік өнімі болып табылады және түрлі хлорлы дәрі-дәрмектердің немесе химиялық заттардың метаболизмі нәтижесінде пайда болады. DCA әдетте трихлоруксус қышқылының (TCA) тотығуын төмендету арқылы дайындалады. DCA хлорал гидратынан судағы кальций карбонаты мен натрий цианидімен реакция арқылы дайындалады, одан кейін тұз қышқылымен қышқылдандырылады. Оны ацетиленді гипохлор қышқылының ерітіндісі арқылы өткізу арқылы да жасауға болады. Зертханалық реагент ретінде DCA және TCA екеуі де ерітіндідегі протеиндер сияқты макромолекулаларды тұндыруға көмектесетін тұндырғыштар ретінде қолданылады.
Терапиялық қолданыстар
DCA тұздары әлеуетті дәрілік заттар ретінде зерттелді, себебі олар пируват дегидрогеназа киназа ферментін тежейді. Алдын ала зерттеулерде DCA жануарлар моделінде және in vitro жағдайында кейбір ісіктердің өсуін баяулататыны анықталғанмен, 2012 жылға дейін қатерлі ісіктерді емдеу үшін DCA қолдануды қолдайтын жеткілікті мәліметтер болған жоқ.
Лактикалық ацидоз
Туа біткен сүт қышқылы ацидозы бар балаларға жасалған рандомизацияланған бақыланатын сынақ нәтижесінде DCA жақсы көтерілгенімен, клиникалық жағдайды жақсартуда тиімсіз екені анықталды. МЕЛАС (митохондриялық функцияның жеткіліксіздігі синдромы, сүт қышқылы ацидозына алып келетін) синдромы бар балаларға арналған жеке DCA сынағы барлық 15 бала DCA қабылдағаннан кейін маңызды жүйке уытталғандықтары байқалғандықтан ерте тоқтатылды, дәрінің ешқандай пайдасы болған жоқ. Сүт қышқылы ацидозы бар ересектерге жасалған рандомизацияланған бақыланатын сынақ нәтижесінде DCA қандағы сүт қышқылы деңгейін төмендеткенімен, клиникалық пайдасы болмады және гемодинамиканы немесе тіршілікке әсер етпеді. Осылайша, алғашқы жағдайлар бойынша хабарламалар мен клиникалық алдын ала мәліметтер DCA сүт қышқылы ацидозына қарсы тиімді болуы мүмкін дегенді көрсетсе, кейінгі бақыланатын сынақтар осы жағдайда DCA-ның клиникалық пайдасын анықтамады. Сонымен қатар, клиникалық сынаққа қатысушылар прогрессивті уыттану салдарынан зерттеу дәрісі ретінде DCA қабылдауды жалғастыра алмады.
Қатерлі ісік
2007 жылы баспасөзде және интернетте Эванджелос Микелакис пен Альберта университетінің әріптестері дихлороцет қышқылының, немесе оның натрий тұзы – натрий дихлороацетатының, егештердегі ісіктерді азайтып, ісік жасушаларын in vitro жағдайында өлтіретінін жариялады. «New Scientist» журналындағы «арзан әрі қарапайым дәрі» туралы мақала оқырмандардың «күшті қызығушылығын оятты», онда бұл дәрінің «қауіпсіз екені белгілі» және көптеген қатерлі ісіктерді жоюға қабілетті екені айтылды. Мақаламен бірге жарық көрген редакциялық түсіндірмеде, бұл қосымшаны қатерлі ісікке қарсы ем ретінде мақұлдауға ешбір фармацевтикалық компанияның мүдделі болмайтыны, себебі оны патенттеу мүмкін емес екені атап өтілді. Кейін журнал жүйке зақымдануы сияқты қауіптерге ерекше назар аударатын мақала жариялады. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) FDA-ның келісімінсіз қатерлі ісікке қарсы ем ретінде ұсынылатын заттарды сатуға тыйым салатын заңды күшіне енгізді. 2012 жылы Америкалық қатерлі ісіктер қоғамы «қазіргі уақытта DCA-ны қатерлі ісіктерді емдеу үшін қолдануға жеткілікті дәлелдер жоқ» деп мәлімдеді. Химиялық затты алу – бұл мәселенің бір қиындығы. Бір алаяқ қатерлі ісікпен ауыратын адамдарға крахмалдан тұратын, бірақ DCA-ны қамтымайтын ақ ұнтақ сатқаны үшін 33 айға бас бостандығынан айырылды. Глиобластомамен ауыратын бес науқаста DCA-ның in vivo дозасы олардың қатерлі ісігіне қарсы тиімділігін бағау мақсатымен жүргізілмеді. Бұл зерттеудің мақсаты – дәрінің белгілі бір дозада жанама әсерлер (мысалы, нейропатия) тудырмай, қауіпсіз түрде қолданылуын бағалау болды. Зерттеу кезінде барлық бес науқас басқа да емдерді қабылдады. In vitro және осы бес науқастан алынған ісіктердің нәтижелері DCA-ның глиобластомалық қатерлі жасушалардағы аномальді митохондрияларды деполяризациялау арқылы қатерлі жасушаларға қарсы әрекет етуі мүмкін екенін көрсетті, бұл митохондрияларға қатерлі жасушалардың апоптозын (бағдарлы жасуша өлімін) тудыруға мүмкіндік береді. 2016 жылғы жағдай туралы есеп орталық нерв жүйесінің қатерлі ісіктерінде DCA-ның қолданылу мүмкіндігін талқылайды және қарастырады. 2018 жылғы зерттеуде DCA гликолизден (Варбург эффектісі) митохондриялық OXPHOS-қа метаболикалық ауысуды күшейтіп, ісік жасушаларына әсер ететін реактивті оттегі стрессін арттыратыны анықталды. Бұл әсерлер қатерлі емес жасушаларда байқалған жоқ.
Невропатия
Нейропатия кейбір клиникалық зерттеулерде DCA-ның проблемасы болды, нәтижесінде зерттеулер тоқтатылды. DCA-ның нейропатияны тудыру механизмі толыққанды түсініксіз. Бір жағынан, жүйкелермен жасалған in vitro зерттеулер DCA-ның нейропатиялық әсеріне қатысты механизмді ұсынды; DCA дозасына және әсер ету мерзіміне байланысты жүйкелердің миелин қабығынан айырылуы (жүйкенің "қаптамасынан" айырылуы) байқалды, бұл миелин қабығынан айырылу DCA тоқтатылғаннан кейін уақыт өте келе ішінара қайта қалпына келді. Екінші жағынан, 2008 жылғы BJC журналындағы шолуда DCA NADH өндірісін стимуляциялау арқылы метаболизмді жақсартатыны туралы мәліметтер келтірілген, бірақ бұл нормаль жағдайда NADH деңгейінің төмендеуіне әкелуі мүмкін.