Кіріспе

Американдық ландшафт сәулетшісі, американдық олимпиадалық фехтовальщик М. Пол Фридберг, FASLA, (1931 жылы туған) – американдық ландшафт сәулетшісі.

Өмірбаян

М. Пол Фридберг Нью-Йорк қаласында дүниеге келді, ол Корнелл университетінде білім алды. 1954 жылы ғылым бакалавры дипломын алды. Ол: «қоғамдық өмірге белсенді қатысқан төрт жылдан кейін өсудің нағыз шындығы сезілді» деді. Оның ландшафт сәулетін таңдауына ең үлкен ықпал еткені – адамдарды өздерімен, бір-бірімен және қоршаған ортамен байланыстыру мүмкіндігі болды. 1958 жылы, бітіргеннен кейін төрт жыл өткен соң, Фридберг «М. Пол Фридберг және серіктестер» ландшафт практикасын ашты. Фирманың қалалық өмірдің эстетикалық ортасына қосқан үлесі дизайн және мақсаты тұрғысынан революциялық болды. Ол жаңа қоғамдық кеңістіктердің жетекші ландшафт архитекторына айналды. Олардың ішінде алаңдар, ірі сауда орталықтары және шағын паркилер бар еді. Пол Фридберг Нью-Йорк қалалық колледжінде ірі қалада алғашқы ландшафт сәулеті бағдарламасын құрды, ол қалалық ортаға тән әлеуметтік және физикалық мәселелерге назар аударды. 1965 жылы М. Пол Фридберг Риис алаңында инновациялық ойын алаңын жобалады, ол кейін 2000 жылы бұзылды. Бұл инновациялық ойын алаңы әртүрлі жастағы балаларға пирамидалар, төбелер және туннель сияқты әртүрлі құрылымдарды әртүрлі жолдармен пайдалануға мүмкіндік беру үшін жасалды. Жетпіс жасқа толған М. Пол Фридберг таңғажайып қарқынмен жұмыс істеуді және жобалауды жалғастыруда. Өзінің жұмысын қорытындылай келе, Фридберг қуана күлімсіреп: «күнді осылай өткізудің жамандығы жоқ» дейді. Фридбергтің арқасында ландшафт сәулеті оның жұмысындағы әртүрлі қалалық кеңістіктер арқылы қала құрылысы саласына кең ауқымда енгізілді. Оның жеке философиясы мына сөздермен түйінделеді:

«Дизайн – жеке саяхат. Менің бір қағазға немесе экранға идеялар салғанда ғимараттың сыртқы түрін және мазмұнын өзгертуге қолымдағы күш – бұл кеңістік пен форма адамның реакциясын қалай басқаратыны туралы ашылу мен зерттеудің үздіксіз оқиғасы. Бұл – белгілі бір уақытта өзімді, эстетикалық талғамдарымды және әлеуметтік құндылықтарымды тану. Мен жазушының сөздермен жеткізгенін үш өлшемді нысанда жасаймын. Бұл идеялар кеңістікте орын алып, тәжірибеден өткенге дейін шындыққа айналмағандықтан, алаңдаусыз емес. М. Пол Фридберг, «Silent Auction». Ол ландшафт архитекторы Дорит Шахарға үйленген, олардың Майя есімді қызы бар.

Жақып Риис алаңы

Фридбергтің ең танымал жобаларының бірі 1960 жылдардың ортасында жүзеге асырылған Якоб Риис алаңы болды. Якоб Риис кешені – Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде орналасқан 14 қабатты ғимараттардың жиынтығы. Блоктар арасындағы үлкен ашық кеңістіктер тұрғындардың қажеттіліктерін ескермей, дұрыс жоспарланбаған. Фридбергтің жаңа жобалауы перголалар, террасалар және төбешіктер арқылы кеңістікті адамдарға ыңғайлы өлшемдегі аймақтарға бөлді. Материалдар мен элементтер беріктігіне қарай таңдалды, мысалы, ірі ағаш конструкциялар және вандализмге қарсы жарықтандыру.