Кіріспе

Раскин – Фрейзер өзенінің солтүстік жағалауында, Ванкувердің шығысына қарай шамамен 56 км жерде орналасқан ауылдық, табиғи ағаштармен қапталған елді мекен. Ол 1900 жылдар шамасында ағылшын өнер сыншысы, эссеші және белгілі әлеуметтік ойшыл Джон Раскиннің құрметіне аталған. Раскин – Мейпл Ридж муниципалитетінің тарихи елді мекендерінің бірі. Осы ретте, Раскин батысында Уоннок ауылымен, Уоннок сағасы және Уоннок қорығы арқылы, ал шығысында Миссия муниципалитетімен шектеседі. Оңтүстік шекарасы – Фрейзер өзені, ал солтүстік шекарасы – Миссия шекарасынан өтетін Уоннок ағысы. Раскин оңтүстік-батыс бұрышында, Стейв өзені Фрейзер өзеніне құятын жерде Стейв өзеніне жанасады. "Раскин" деп түсінілетін аудан әдетте осы шекарадан асып түседі. Әлеуметтік жағынан алғанда, Раскин Мейпл Ридж және Миссия муниципалитеттерінің шекарасында орналасқан. Осы жақын қарым-қатынастағы елді мекенде Мейпл Ридж және Миссия тұрғындары арасында ешқандай шекара болған да, қазір де жоқ. Төменгі Стейв өзенінің батыс жағалауында тұрған және әлі күнге дейін тұрып жатқан тұрғындар, тіпті Миссия муниципалитетіне қарасты болса да, өздерінің ауданын Раскин деп есептейді.

Елді мекен және тарихы

Тұрақты ақ қоныс жайлаушылар Раскин аймағына 1885 жылы трансконтиненталдық темір жол іске қосылғаннан кейін ғана келді. Воннок тайпасы Фрейзер өзенінің Став өзені мен Воннок ағысы арасындағы жерді өздерінікі деп талап еткен, бірақ бұл жер Воннок үнді резерватына қосылмады және қоныстануға берілді. Воннок пен Раскин кіретін Став өзенінің екі жағындағы барлық аймақ бастапқыда Став өзені деп аталды. Уақыт өте келе қоныс жайлаушылар сол үлкен аймақтағы өздері тұратын жерлерге ерекше атаулар берді. Раскин үшін пошта бөлімі ашылуы оның атын ресми мәртебеге ие етті. Бұл 1898 жылдың 1 қаңтарында пошта бастығы тағайындалған кезде болды.

Раскин Миллс: Канадалық кооперативтік қоғам

1895 жылы Мишн қаласында құрылған Канадалық кооперативтік қоғамның мүшелері бұл жерге Раскин Миллс деген ат берді, сондай-ақ Став өзенінің сағасындағы қонысқа да осы атты таңдады, қазіргі Раскин осы жерде орналасқан. Қоғамның жарғысында және ережелерінде утопиялық Раскин социалистік колониясын құру туралы ешқандай сілтеме жоқ болғанымен, кейбір жетекші мүшелер Раскиннің әлеуметтік идеяларына жақын болды және оларды жиі талқылады. Алғашында Канадалық кооперативтік қоғам сәттілікке жетті. 1897 жылы кооперативте 54 мүше болды, олардың көпшілігі диірменге жақын жерде тұрды. Олар сол жерде үйлер, амбарлар және тұруға арналған үй салды. Диірмен мен ағаш кесу операциясынан басқа, мүшелер жалпы дүкен, темірші және аяқ киім шеберханасын ашты. Олар сонымен қатар сүт шаруашылығы мен көкөніс фермасын да жүргізді. 1897 жылдың көктемінде Раскиндегі алғашқы мектепке кемінде отыздан астам оқушы, көбінесе мүшелердің балалары қатысты. 1898 жыл Раскиндегі кооперативтің соңғы жылы болды. Дәстүрлі әдіс бойынша, ағаштарды жылқылар немесе өгіздермен Став өзеніне сүйреп, диірменге дейін ағызып әкелді, бірақ жаңбырсыз жаз болғандықтан Став өзені тартылып, ағаштарды диірменге жеткізу мүмкін болмады. Ақша жетіспеуіне және банкротқа ұшыру қаупіне байланысты Қоғам өз активтерін диірменге арналған машиналарды несиеге берген Э. Х. Хепс & Ко компаниясына тапсырды. Көптеген мүшелер басқа жерге көшіп кетті. Тек бірнеше мүше ғана бір жылдай диірменде жұмыс істеп қалды.

Heaps & Co.

Heaps & Co. шағын Раскин диірменін прогрессивті кәсіпорнына айналдырды. Олар диірменді кеңейтіп, жаңарта бастады, ал жылқы немесе өгіздермен ағаш кесу бу және теміржолмен ағаш тасымалдауға алмастырылды. Heaps компаниясы солтүстік-батысқа қарай өсетін және Деудни магистральдық жолына дейін жететін, сондай-ақ Канака өзенінің шығыс жағындағы қысқа бөлікке дейін созылатын ағаш тасымалына арналған теміржол желісін салды. Канадалық Тынық мұхиты темір жолының (CPR) теміржол жолының арғы жағында, Фрейзер өзенінің жағалауында Heaps кеңсесі орналасқан, онда жалпы дүкен, пошта бөлімі, сондай-ақ басшы қызметкерлер мен олардың отбасыларының тұрғын үйлері де болды. Раскиндегі Heaps диірмені 1904/1905 жылдардың қысында өртеніп, қайта салынды, бірақ 1910 жылы тағы да өртенді. Компания қаржы таппағандықтан диірменді қайта салу жоспарлары орындалмады. Жаңа және одан да ірі диірмен салу жоспарлары мен уәделері болды, бірақ 1913 жылы Ванкувердегі құрылыс шары құлағаннан кейін Heaps-тің Раскин ағаш кесу және ағаш өңдеу операциялары таратылды.

Stoltze Manufacturing Co. (Шолтц Өндірісі)

Heaps операциясы аяқталғаннан кейін, Stave өзенінде Heaps фабрикасының қираған жерінен жарты шақырымдай жоғарырақ және Миссиядағы муниципалдық шекара сызығының ар жағында шиферлік фабрика жұмыс істей бастады. Stoltze Manufacturing Co. америкалықтарға тиесілі болды. Олардың Stave өзеніндегі шиферлік фабрикасы 1912 жылы жұмыс істей бастады. Оның себебі, олардың басты нарығы АҚШ-та болды, ал жергілікті нарық емес. Stoltze бастапқыда-ақ дамып, өркендеді. Компанияның ағаштарға құқығы болды, бірақ 1914 жылы Абернети Лаугид Stave көлінде 8000 акр орманға келісімшарт ұтып алған соң, кедрді үздіксіз жеткізуге үміттенді. 1920 жылдары Stoltze Британдық Колумбиядағы ең ірі шиферлік фабрика болды. Stoltze-дің сәттілігі, әсіресе орман мен фабрикада жапон жұмысшыларын жұмысқа алуға байланысты болды. 1930 жылғы экономикалық дағдарыс фабрикаға ауыр соққы берді және ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жабылды.

Жапондық қауымдастық

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жапондықтар Раскинде шаруашылықпен айналыса бастады, негізінен малина мен жеміс шағасы өсірді. 1930 жылдары Раскинде трицаға жуық тіркелген жапон жер иесі болды. Рускин халқының шамамен 75 пайызы жапондықтардан тұрды. Сол кездегі мектеп сыныптарының суреттері Раскин бастауыш мектебінің оқушыларының көпшілігінің еуропалық текті еместігін көрсетеді. Жапондықтардың 280-ші көшеде өздерінің қоғамдық үйі болды. Аймақта жапондықтардың орман шаруашылығымен айналысатын кәсіпорындары және бірнеше кішкентай жапондық ағаш кесетін зауыттары жұмыс істеді. Бәрі 1942 жылы жапон канадалықтарының қуғынға ұшырауымен және тұтқынға алынуымен аяқталды. Жапондықтардың келуімен қатар, олар кеткен соң да, аймақтағы маңызды шаруашылықтың барлық түрі де басталды және тоқтатылды.

Сауда және өнеркәсіп

Раскиннің диірмендері мен кәсіпорындары Раскиннің оңтүстік-шығыс бұрышында, Став өзенінің Фрейзер өзеніне қосылатын жерге жақын, темір жолға жақын және 1930 жылдан бері қазіргі Логхед тас жолы бойында орналасқан. Бұрын Канадалық кооперативтік қоғамында жалпы дүкен болған, кейіннен Хейпс олардың ғимаратында, пошта кеңсесімен бірге ашқан. Дүкен Хейпс Раскин операциясын тоқтатқаннан кейін де сол ғимаратта жұмыс істеуін жалғастырды. 1924 жылы Cash Grocery дүкені темір жолдың солтүстік жағындағы жаңа ғимаратқа көшірілді, онда ол жарты ғасырдан астам уақыт бойы жергілікті тұрғындарға қызмет етті. Логхед тас жолын кеңейту үшін ғимарат бұзылды. Бүгінде аймаққа шағын дүкен, көбінесе жанармай құю станциясымен біріктірілген қызмет көрсетеді. 1910 жылы салынған Раскин теміржол станциясы жолаушылар саны кемуіне байланысты, пойыз тоқтауы қажет болмай қалғанға дейін осы жерде тұрды. Ғимарат 1961 жылы демонтаждалды. Ағаш өңдеу Раскиннің басты саласы болып қала берді. Станциямен бірге тұрақты CPR агенті де жоғалып кетті, оның қызметін өнеркәсіп "абсолютті маңызды" деп есептеген.

Мектеп

Хепс бұрынғы Раскин Миллстің жұмысын қабылдағаннан кейін мектеп 96-шы даңғыл, 284-ші көшенің басындағы жерге көшірілді. Мектеп 1998 жылы жабылғанға дейін сол жерде болды. Одан кейін Раскин оқушылары Воннок бастауыш мектебіне барып оқыды.

Раскин қауымдық залы

Қоғамдық шаралары үшін Раскин тұрғындары мектеп ғимаратында немесе кейде Хепс ғимаратында жиналатын. 1916 жылы ескі мектеп ғимараты екі бөлмелі ғимаратқа ауыстырылғанда, тұрғындар ескі құрылысты көше арқылы сүйреп апарып, оны қоғамдық зал етіп пайдаланды. Алғашқы ғимарат 1922 жылы өртеніп кетті – бүгінгі залда көрсетілген дата осы – және оның орнына 1924 жылы ашылған қазіргі ғимарат салынды. Зал 1930 жылы тіркелген "Раскин қауымдық залы" қауымдастығына тиесілі және олар басқарады.

Раскин бөгеті

Раскин бөгеті Миссия ауданында, Став өзенінің қапшағайының ең тар жерінде орналасқан. Ол 1930 жылы гидроэлектр энергиясын өндіру мақсатында салынған. Бөгеттің су қоймасы компания инженерлерінің бірінің құрметіне Хейвард көлі деп аталған, оның ұзындығы шамамен 7,2 километрді құрайды. Бөгетке жақын орналасқан шағын қызметкерлер кенті немесе лагері бейресми түрде Раскин бөгеті деп аталады. Жоба жүзеге асырылғанға дейін, жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылатын аң аулау және балық аулау үйі, сондай-ақ бірнеше шағын шаруашылықтар болған. Став өзенінің жоғары ағысында Став бөгеті (техникалық тұрғысынан қазір арал болып табылатын екі бөгет) орналасқан, ол Став сарқымасының үстіне салынған. Бұл сарқыма бір кезде Став өзенінің табиғи ерекшелігі болған, ал қазір бөгеттен батысқа қарай Дейдней магистральдық жолынан бастап Уилсон көшесіне дейін созылатын елді мекеннің атауы болып табылады. Қазір сарқыма құрғап қалған, ол Соқыр Саздық бөгетінің төменгі жағында орналасқан, бұл Став көлін құрайтын екі бөгеттің бірі. Став сарқымасы электр стансасы негізгі бөгеттің астында, екеуінің батыс жағында орналасқан. Қазір ол мұражай және келушілер орталығы болып табылады. 1899 жылы, Хепс Раскин диірменін иеленген жылы, Став көлі электр компаниясы құрылды және кейіннен провинциядан Став сарқымасындағы өзен суын электр энергиясын өндіру үшін пайдалануға рұқсат алды. Бұл жобаны іске асыруға он жылдан астам уақыт кетті. Тек 1911 жылдың желтоқсанында олардың ізбасары – Батыс Канада электр компаниясы – Став бөгеті электр стансасынан электр тогын ала бастады. 1910 жылы Британдық Колумбия электр темір жолы компаниясы салған Став сарқымасы тармағы, Раскиндегі КСР темір жолын құрылыс алаңымен байланыстырды. Став сарқымасы бөгеті маңындағы қызметтер КСР-ді сол жылы Раскинде темір жол стансасын салуға көндірді – Раскин тұрғындары өз аулаларында болған оқиғалардан пайда тапқан көптеген мүмкіндіктердің бірі. Темір жолдың жол төсемі әлі де елді мекенде сақталған, ал оның Хейвард көлі бойындағы бөлігі қазір жаяу серуендеу жолы болып табылады. Оның кейбір тіректері әлі де қираған күйінде тұр, оларға адамдардың шығуына жол бермеу үшін ішінара бұзылған. Бұл жол көлдің шығыс жағындағы Раскин бөгетіне оралатын көл айналасындағы маршруттың бір бөлігі болып табылады, ол Миссиядағы түзету орталықтарының тұтқындарымен салынған. Бөгет салынбастан бұрын салынған ескі темір жол төсемін Раскин бөгетінің астында да көруге болады, судан шамамен бір километрдей төменгі Став сарқымасы бөгетінен көтерілген рельстер бар.