Кіріспе
Wonderland – британдық рок-тобы Charlatans-тың 2001 жылдың 10 қыркүйегінде Universal лейбелі арқылы шыққан жетінші альбомы. Алтыншы студиялық альбомы «Біз және біз ғана» үшін жарнамалық жұмыстардан кейін, вокалист Тим Берджесс және гитарист Марк Коллинз Лос-Анджелесте (Калифорния) орналасқан үйінде жаңа материал жазды. Кокаин жазу процесіне және кейіннен жазуға әсер етті; жазу сессиялары продюсер Дэнни Сэйбердің үй студиясында, Крейворкянның зертханасында, сондай-ақ Лос-Анджелесте өтті. Топ 2000 жылдың қазан айында жеті апта бойы онымен жұмыс істеді, нәтижесінде бес трек аяқталды, содан кейін 2001 жылдың басында Чеширдегі, Үлкен Манчестердегі Big Mushroom студиясына барды. Wonderland – Джон Мелленкамп, Oasis және Primal Scream шығармаларын еске түсіретін фанк-соул және электроникалық музыкадан тұрады. Берджесс Лос-Анджелестің өзі топтың бір мүшесі болғанын айтты; сыншылар оны есірткілік көтеріңкілікпен жасалған альбом деп сипаттады. Ол Кёртис Мейфилд пен Курт Вагнерге тән фальцетті қолданды. Wonderland музыка сыншыларынан көбінесе оң пікірлер алды, көптеген сыншылар оның дыбысын жоғары бағалады, ал Берджесс-тің фальцеті әртүрлі пікірлерге бөлінді. Альбом Шотландияда бірінші, Ұлыбританияда екінші, Ирландияда тоғызыншы орынды иеленді, кейіннен Ұлыбританияда алтын сертификатқа ие болды. «Love Is the Key» әні Шотландия мен Ұлыбританияда топ-20-ға, ал «A Man Needs to Be Told» екі елде де топ-40-қа енді. Екі еуропалық фестивальмен аяқталып, Charlatans АҚШ-та бірнеше концерттер берді. «Love Is the Key» әні 2001 жылдың тамызында альбомның жетекші синглы ретінде жарық көрді; олар альбомды клубтық кештерде жарнамалады, онда тыңдармандар оны шығарудан бұрын ести алатын болды. 2001 жылдың қазан айында Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарға шықты, ал келесі айда «A Man Needs to Be Told» әні келесі сингл ретінде шығарылды. Олар жылды Starsailor тобымен бірлескен үш күндік ареналық турнемен аяқтады, бұл топ 2002 жылдың басында АҚШ-тағы гастрольдеріне қолдау көрсетті. Келесі бірнеше айда олар фестивальдерде өнер көрсетіп, сонымен қатар жеке концерттер берді.
Бастапқы және жазу
The Charlatans 1999 жылдың қазан айында Universal лейблы арқылы "Us and Us Only" атты алтыншы студиялық альбомын шығарды, ол Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде екінші орынға дейін көтерілді. Оның үш синглі де Ұлыбританиялық синглдер тізімінде топ-40-қа енді, ал "Forever" және "Impossible" әндері топ-15-ке ілесіп кірді. Альбом екі Ұлыбританиялық гастроль және Stereophonics тобымен бірге Солтүстік Америкалық турмен қолдауға алынды. Келесі альбомға жазылған алғашқы ән "A Man Needs to Be Told" болды, оның демо жазбасын вокалист Тим Берджесс, гитарист Марк Коллинз және Джеймс Спенсер жасады. Берджесс Ламбчоптың "Nixon" (2000) және Нил Янгтың "After the Gold Rush" (1970) әндерін тыңдағаннан кейін фальцетте орындауға шабыттанды. 2000 жылдың маусым айында Коллинз материал жазу үшін Берджесске Лос-Анджелеске (Калифорния) барды. Топ мүшелері ол жерде тұруы және қалғандары Манчестерде қалуы мүмкіндігін талқылады, сондай-ақ бұл жағдайдың қалай жүзеге асатынын ойлады. Берджесс пен Коллинз екі апта бойы бірге жұмыс істеп, "Love Is the Key", "Right On" және "Love to You" әндерін жазды. Көрікті жерлерді аралап, тас жолдармен жүргенде, олар классикалық рок радиостанцияларын тыңдайтын, оларда Айзек Хейз және Sly and the Family Stone сияқты әртістердің әндері ойнайтын. Бір күні Уильям ДеВонның "Be Thankful for What You Got" (1974) әні ойнап, екеуі бір-біріне қарап, келесі альбомды осы үлгіде жасағыларына келісті. Жазуға бір апта қалғанда, топтың қалған мүшелері Лос-Анджелеске келді және бастапқыда клубтарға барып, басқа әртістердің өнерін тамашалады. Олар Бархам бульварындағы Oakwood Apartments-те, Universal Studios Hollywood-қа жақын жерде тұрып, Коллинздің бөлмесінде әндерге қатысты идеяларды жазуға арналған студия құрды. 2000 жылдың қазан айында NME тобы келесі альбомды 2001 жылдың басында шығаратынын хабарлады. Сол айда, Берджесс Манчестерден мүмкіндігінше алыс кеткісі келді, Лос-Анджелесте Манчестерге қарағанда музыкалық мүмкіндіктер көп деп ойлады, сонымен қатар Beach Boys, the Byrds және Flying Burrito Brothers сияқты әртістерді атады. Берджесске түскі уақытта топтың пәтеріне түсіріп, олар студияға баратын. Ол Сабердің үйіндегі атмосфера әндерге әсер еткенін айтты; олар күндіз әндер жазып, кешкі уақытта үшінші қабаттағы қараңғы бөлмеде жаздыратын, оны "жонки-ден" деп атаған. Жұмыс бастапқыда үзіліссіз болғанымен, сағат 15:00-де басталып, кейін сағат 4:00-ге дейін ығыстырылды. Берджесс көп мөлшерде кокаин қолданғанын, сондықтан оның айналасында үнемі дилер болып, Коллинздің пәтеріндегі диванда ұйықтайтынын айтты. Алдыңғы альбомда топпен дебют жасаған Роджерс Wonderland альбомына көбірек қатысуға ниеттенді. Берджесс Сабердің бұған қарсы болғанын, өйткені ол тек Берджесс пен Коллинзбен ғана жұмыс істегісі келгенін айтты. Сабер Роджерстің "You're So Pretty – We're So Pretty" және "Is It in You?" әндеріне қосқан үлесін білгеннен кейін оған құрмет көрсетуге бастады. Берджесс пен Коллинз Сабер жасаған биттерге орындаушылық көрсететін, Сабер немесе Твигги Рамирес бас гитарада ойнайтын, ал Стейси Планк қосымша вокал орындайтын. Планк Сабердің әйелі болды және бұрын Джерри Ли Льюис және Энн Пиблс сияқты әртістерге қосалқы вокал орындаған. Ол әртүрлі музыкалық стильдерде ән айта алатындықтан, Шарлатандар оны еске ала отырып әуендер шығарды. Роджерс Сабермен бес әнді ғана аяқтап, үйге қайтқандарын айтты. 2001 жылдың басында топ Ұлыбританияға оралып, өз студиясында, Cheshire, Greater Manchester-дегі Big Mushroom студиясында қосымша өндіріс жұмыстарын жүргізді. Топ пен Спенсер барлық әндерді өндірді, ал Сабер де алты әнді өндіруге қатысты. Араластыру жұмысын Спенсер Big Mushroom студиясында жасады. Берджесс Сабердің қатысуынсыз "аудио кеңістігінің тола бастағанын", Сабердің орындауынан гөрі әуеннің жақсырақ шыққанын айтты, өйткені ол "толыққанды алып тастар еді".
Шолу
Музыкалық тұрғыдан, Wonderland фанк-соул және электроника ретінде сипатталды, Джон Мелленкамп, Оазис және Primal Scream жұмыстарымен салыстырылды. Берджесс бұл Калифорниялық соул музыкасының тікелей әсері болғанын айтты, ол қосты: "Лос-Анджелес алтыншы мүше ретінде қосылып, топты басқаруға мүмкіндік берді". Drowned in Sound-дың Нил Лидс оны "шоудан кейінгі кеш үшін жасалған саундтрек" деп сипаттады, оның "көтеріңкі тақырыбы бар, бұл тақырып – жақсы уақыт". Өзінің "Тәжірибелер айту" (2012) автобиографиясында ол әйелінің жинағында Мейфилдтің "Back to the World" (1973) әнін тапқанын, бірақ "Impressions" және "Super Fly" (1972) әндерінен басқа оның музыкасын білмейтінін айтты. Жазуға әртүрлі музыканттар қатысты: Гед Линч "Judas", "Love Is the Key", "Wake Up" және "Ballad of the Band" әндерінде перкуссиямен; Ивонна Маркс "Love Is the Key", "A Man Needs to Be Told" және "Is It in You?" әндерінде қосымша вокалмен; Дэниел Лануис "A Man Needs to Be Told" әнінде педальді стальмен; және Джим Келтнер "A Man Needs to Be Told" әнінде перкуссиямен. Сэйбер Блант пен Роджерс жасаған демоның жылдамдығын өзгертті, бұл Ұлыбританиядан әкелген жалғыз идеялардың бірі болды. "Judas" тағы бір демо болды, бірақ оған хор бөлімі болмады, оны Берджесс, Коллинз және Роджерс дереу жазды. Ол олардың бұрынғы бухгалтері туралы, сондай-ақ Морриссидің "Қараша монстр тудырды" (1990) әнін еске түсірді, ол Middlewich-тегі King's Head пабында мәтіннің бір бөлігін жазды. "Love Is the Key" фанк-рок трекі және латындық ырғағы бар. Ол бұл трек бритпоп қозғалысы мен "еркектер мәдениетінен" кейін музыканың "қайтадан еркекке бейімделуіне" тікелей жауап болғанын айтты. Ол "Біз және біз ғана" әнінен кейін жазылды, бастапқыда "Impossible" әніне қосымша трек ретінде қарастырылды, бірақ кейін ойларын өзгертті. "I Just Can't Get Over Losing You" әнінде Pitchfork-тың авторы Джо Тангари Коллинз "гармониялық және контрмелодиялық кеңістікті басып алу үшін Роджерспен бәсекелесіп, микске ондаған шағын дірілдеу фрагменттерін енгізді" деп жазды. "Қоңырау және көбелек" Коллинз оқып жатқан Жан Доминик Бобидің "Суға бату қоңырауы және көбелек" (1997) кітабының атымен аталды. Коллинз Берджесс ұсынғандай, өлең бөлімдерінде Аль Грин сияқты гитаралық бөлім қосты. Роджерс пен Спенсер хор бөлімін қосты, ол Берджессті ашуландырды, соңғысының әндегі сөйлеуі Dexys Midnight Runners тобының Кевин Роулендтің ықпалында болды. "Wake Up" әні бастапқыда "Ballad of the Band" деп аталды, алғашқыда King Crimson-ның 1980-ші жылдарға тән гитаралық рифтерімен ашылды, бірақ кейін балладаға ауысты, гитаралар уах-педальдармен күшейтілді. Берджесс мәтіннің "Саясаткерлерге" қарыз екенін және "осы оқиғаның мәні – тым кеш болуы мүмкін емес" деді. "Сенде бар ма?" әнінде Ален Гинзбергтің "Love Replied" өлеңіне және Элвис Преслидің "Burning Love" (1972) әніне сілтемелер бар. "Ballad of the Band" әні бастапқыда "Ianocce" деп аталды, Sly Stone-ның жұмысын қайталайды, CMJ New Music Monthly журналының Джейсон Коэн "оңайлы баллада "Love to You" әнінің "жан-жақты R&B" әуесімен ерекшеленеді" деп жазды.
Шығару және жылжыту
2001 жылдың 10 сәуірінде Wonderland бес ай ішінде жарық көретіні жарияланды. 2001 жылдың 25 маусымында топ өз веб-сайтында альбомды жазу кезінде түсірілген видеоны жариялады. Видеоның аудиосында "You're So Pretty – We're So Pretty", "Judas" және "Love Is the Key" әндері болды, бұл жаңа әндердің тұңғыш рет ойнатылуы болды. Үш күннен кейін олар Уэльстің Рексам қаласындағы концертте альбомнан бес тректің премьерасын өткізіп, содан кейін Грекиядағы Rockwave фестивалінде өнер көрсетті. Бір аптадан соң олар Лос-Анджелесте "Love Is the Key" музыкалық видеосын түсірді, Black Rebel Motorcycle Club қолдауымен. 2001 жылдың 11 тамызында Роджерстің екі ай бұрынғы Рексамдағы концертінен бірнеше сағат бұрын қатерлі ісік диагнозы қойылғаны хабарланды. Роджерс бірнеше ай бұрын қатерлі ісіктің белгілерін байқаған, бірақ "албомның ортасында болғандықтан дәрігерге қайта бармады. Мен жағдайды қиындатқым келмеді". Осыған қарамастан, топ бұқаралық ақпарат құралдарына V фестивалінде және оған дейінгі жылыту шоуында өнер көрсететінін мәлімдеді. "Love Is the Key" 27 тамыз 2001 жылы альбомнан шыққан жетекші сингл болды, ал Блант оның орнына "Judas" әнін қалаған. 12 дюймдік промо-басылымда "Love Is the Key" және "The Bell and the Butterfly" әндерінің альбомдық нұсқалары, сондай-ақ So Solid Crew-тің "Love Is the Key" ремиксі болды. Бір әйелдің алдында тізе бүгіп отырған ер адамды бейнелейтін синглдің жарнамасы газет оқырмандарының наразылығынан кейін алынып тасталды. Ұлыбританияның жарнамалық стандарттар агенттігі (ASA) жарнама The Mirror газетінде жарияланғаннан кейін екі шағым түскенін мәлімдеді. Universal компаниясының маркетинг директоры Джейсон Айли: "Жалаңаш адам жоқ, және жақын қарасаңыз, ер адамның бейнесі әйелдің денесіне проекцияланғанын көресіз" деді. Universal ер адамның әйелдің артындағы қабырғаны сүйеді деп мәлімдеді. Кейіннен ASA бұл шағымдарды қабылдамай, жарнаманың "жыныстық сипаттамасы немесе порнографиялық емес" және "ауыр немесе кең таралған наразылық тудырмауы мүмкін" деп мәлімдеді. 2001 жылдың тамыз айының соңынан қыркүйек айының басына дейін топ альбомның толық нұсқасын тыңдауға мүмкіндік беретін клуб кештерін ұйымдастырды. Wonderland 10 қыркүйек 2001 жылы Universal арқылы жарық көрді, бірақ 11 қыркүйектегі террористик шабуылдардан кейін оның шығуы кейінге шегерілді. 2001 жылдың қазан айында олар Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарға шықты. "A Man Needs to Be Told" әні 12 қараша 2001 жылы шығуы жоспарланған, бірақ 19 қараша 2001 жылы альбомның екінші синглы ретінде жарық көрді. CD-нің екі нұсқасы шығарылды: біріншісінде "A Man Needs to Be Told" әнінің радиолық редакторы, оның музыкалық видеосы, сондай-ақ "Shotgun" және "Ballad of the Band" ремиксі болды, ал екінші нұсқада "All I Desire" және "Love Is the Key" әнінің тікелей орындалуы бар. Музыкалық видеоны Кевин Годли түсірді, ол топ мүшелерін 15 сағаттық түсірілім кезінде кері аспаптармен ілуге көндірді. Олар жылды Starsailor қолдауымен үш күндік ареналық турмен аяқтады. Топ синглді келесі күні Лондондағы HMV дүкенінде қол қою сессиясы арқылы жарнамалады. Сол айда Роджерс қатерлі ісікпен емделді, жақын арада тағы да емделуі жоспарланған. 2002 жылдың қаңтарында топ АҚШ бойынша гастрольдік сапарға шықты, оларды Starsailor тағы да қолдады. 2002 жылдың ақпанында топ NME сериясының бөлігі ретінде Лондонның Астория залында бір рет өнер көрсетті. Одан кейін бірнеше күннен соң қысқа ирландиялық турне жасады. "You're So Pretty – We're So Pretty" әні 2002 жылдың наурыз айында, содан кейін 8 сәуірде шығарылатын альбомның үшінші синглы ретінде жарияланды, бірақ шығарылғанға үш күн қалғанда одан бас тартылды. Топ лейблмен жасалған өзара келісім бойынша сингл шығарылмағанын мәлімдеді. Олардың өкілі DVD нұсқасына қанағаттанбағанын және оны жыл соңындағы фестивальдік өнер көрсетімдерінен кейін шығаруға шешім қабылдағанын айтты. Онда "You're So Pretty – We're So Pretty" әнінің радиолық редакторы мен ремиксі, сондай-ақ "Room 518" әнінің B-жағы болды, ал 12 дюймдік басылымда "You're So Pretty – We're So Pretty" әнінің радиолық редакторы мен "Silly Thing" әні "Room 518" әнінің пайдасына алмастырылуы күтілді. Кейін 2002 жылдың сәуірінде топ АҚШ-тағы Коачелла фестивалінде өнер көрсетті. Екі айдан соң олар Уайт аралы фестивалінде өнер көрсетті, Оазис тобына Лондондағы Финсбери паркінде бір реттік концертте қолдау көрсетті және Гластонбери фестивалінде басты орындаушы болды. Олар 2002 жылдың 10 шілдесінде Манчестердегі Дебаттар залында туған жерлеріндегі бір реттік концерт берді. Бастапқыда 2002 жылдың 15 шілдесіне жоспарланған, олар 2002 жылдың 22 шілдесінде Live It Like You Love It деген концерттік альбомын шығарды, ол 2001 жылдың желтоқсан айындағы Манчестердегі ареналық турнесі кезінде жазылған. Аталған турдың DVD-сі дайындалып жатыр, бірақ ол ешқашан жарық көрмеді. 2002 жылдың тамызында Дублиндегі Слейн қасабасында Stereophonics тобына қолдау көрсеткеннен кейін топ айды аяқтау үшін үш клубтық концерт өткізді. Wonderland 2018 жылы UMC, Universal компаниясының каталогтық лейблы арқылы винилге қайта басылды, ал Live It Like You Love It 2020 жылы сол сияқты қайта басылды. "Love Is the Key" және "A Man Needs to Be Told" әндері топтың үшінші жинақ альбомы Forever: The Singles (2006) альбомына енді. 2006 жылы Martin "Youth" Glover жұмысында жасалған "You're So Pretty – We're So Pretty" әнінің жаңа нұсқасы шығарылып, сол жинаққа қосылды. "You're So Pretty – We're So Pretty" әнінің түпнұсқасы, сондай-ақ "Ballad of the Band" және "Love Is the Key" әнінің радиолық редакторы топтың төртінші жинақ альбомы Collection (2007) альбомына енді. "Love Is the Key" және "A Man Needs to Be Told" әндері содан кейін топтың бесінші жинақ альбомы A Head Full of Ideas (2021) альбомына енді. Сол жинақтың қораптық нұсқасында "C'mon, C'mon" деген демо-жазба болды, ол Burgess анасының үйінен Wonderland тректерінің шикі микстерімен бірге табылған.
"You're So Pretty – We're So Pretty" was announced as the third single from the album for release in March 2002 and then on 8 April; however, three days before release, it was cancelled. The band said the single would not be released under a mutual agreement they had with the label. A spokesperson on behalf of them said that the band was not satisfied with the DVD version and delayed it until after festival performances later in the year. It was planned to feature a radio edit and remix of "You're So Pretty – We're So Pretty" alongside "Room 518" as its B side, while the 12 inch edition was expected to swap the radio edit of "You're So Pretty – We're So Pretty" for the album version and "Silly Thing" in favour of "Room 518". Later in April 2002, the band performed at the Coachella festival in the US. Two months later, they appeared at the Isle of Wight Festival, supported Oasis for a one off show at Finsbury Park in London, and headlined Glastonbury Festival. They played a one off, homecoming show at the Debating Hall in Manchester on 10 July 2002. Initially planned for 15 July 2002, they released a live album on 22 July 2002, dubbed Live It Like You Love It, which had been recorded during the Manchester date of their December 2001 arena tour. A DVD of said tour was in the works, though this never materialised. Following a supporting slot for Stereophonics at Slane Castle in Dublin, Ireland, in August 2002, the band played three club shows to round out the month. Wonderland was re pressed on vinyl in 2018 through UMC, Universal's catalogue label; Live It Like You Love It received the same treatment in 2020. "Love Is the Key" and "A Man Needs to Be Told" were featured on the band's third compilation album, Forever: The Singles (2006). A remake of "You're So Pretty – We're So Pretty", worked on by Martin "Youth" Glover, was released in 2006 and included on that compilation. The original version of "You're So Pretty – We're So Pretty", alongside "Ballad of the Band" and the radio edit of "Love Is the Key", was included on their fourth compilation album Collection (2007). "Love Is the Key" and "A Man Needs to Be Told" were then featured on their fifth compilation album, A Head Full of Ideas (2021). The box set edition of that compilation included a demo titled "C'mon, C'mon"; the track had been found on a CD at Burgess' mother's house with rough mixes of Wonderland tracks.
Қабылдау
Wonderland музыка сыншыларынан көбінесе жағымды пікірлер алды. Metacritic сайтында, басылымдардың шолуларына 100 балдық шкала бойынша баға беріледі, альбом 17 шолу негізінде 75 балға ие болды. Мэтт Галлоуэй болса, топтың қалған бөлігі Берджесске «Wonderland альбомының көп бөлігінде әуесқой фальцетте ән салу осылай жақсы идея емес еді» деп айтуы керек еді деген пікір білдірді. PopMatters-тен Мэтт Сибула тыңдаушыларды «The Falsetto туралы естігендеріңізден қауіптенбеңіздер. Ол шамадан тыс қолданылмаған, және ештеңені бұзбайды» деп сендірді. Ал Кесслер Берджесс әдеттегідей ән салғанда, оның «өміріндегі ең жақсы формада» екенін айтып, оны артық көреді. Бұл – Тим Берджесс, ол енді шын жүректен, өзін-өзінен тартынбай ән шырқайды. Бұл керемет!» «A Man Needs to Be Told» әні Ұлыбританиядағы NME тізімінде 31-орынды иеленді, ал NME және Q журналдары Wonderland альбомын 2001 жылғы ең жақсы 50 альбомның бірі деп таныды.