Кіріспе

Томас Уильям Смит (1980 жылдың 22 мамырында туған) – ағылшын футболшысы, бұрынғы кәсіби ойыншы. Ол оң қанатта немесе шабуылшы ретінде ойнаған. Смит мансабын «Уотфорд» клубында бастады, оның інісі Джек та осы клубтың тәрбиеленушісі болды. Ол «Уотфордтың» 1999 жылы Премьер-лигаға жоғары көтерілуіне, екінші дивизионнан көтерілуіне үлкен үлес қосты. 2000 жылы «Уотфорд» клуб төмендегенімен, Смит келесі маусымда 21 жасқа дейінгі құрамада өзінің елінің намысын қорғады. 2003 жылы «Уотфордты» еркін трансфермен тастап, 2004 жылы «Дерби Каунти» клубына ауысты. 2006 жылы «Дерби» клубының үздік ойыншысы атанды, содан кейін «Уотфордқа» қайта оралды. «Викаредж-Роудта» өткізген алғашқы маусымында клуб төмендегенімен, Смиттың кейінкі өнері оған 2007/08 және 2008/09 маусымдарында «Уотфорд» клубының үздік ойыншысы атағын жеңіп беруге мүмкіндік берді. Келесі маусымның басында ол Премьер-лиганың «Портсмут» клубына сатылды. Клуб сол маусымда әкімшілік қиындықтарға тап болды және ақырында төмендеді. Келесі маусымда Смит Чемпионшип лигасының «Квинс Парк Рейнджерс» клубына қосылды, ол Премьер-лигаға жоғары көтерілу үшін күрескен команданың тұрақты ойыншысы болды. Смит 2014 жылдың жазында «Брентфорд» клубына қосылды, онда бір маусым өткізіп, Чемпионшип плей-оффына қатысуға көмектесті.

Ерте және жеке өмір

Смит Гертфордширдегі Хемель-Хемпстед қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Дейв, аттестатталған сақтаушы және бұрынғы «Уотфорд» жастар командасының ойыншысы, ұлының сол кездегі академиядағы жаттығушыларға көмектескен. Оның 1983 жылы туған інісі Джек те клубтың жастар жүйесінен өтіп, кәсіби футболшы болды. Екеуі де «Уотфорд» сапында бірге ресми ойын өткізбеген, бірақ олардың арасында 14 минут қана болды: Томми 2003 жылғы 26 сәуірде «Брайтон мен Хоув Альбион» клубына қарсы өткен 4:0 есебімен жеңіске 67-минутта алмастырылды, ал Джек 81-минутта бірінші командаға дебют жасады. Бірақ ол сол жазда «Сандерлендке» кетіп қалды. Смит 1991 және 1997 жылдар аралығында Хемел Хемпстед мектебінде оқыған. Ол мектепті бітіргеннен бері әйелі Нинамен бірге. Олар 2005 жылы үйленді, Беркхемстедте тұрады және үш балалары бар. Футболдан басқа Смит гольф пен киноға да қызығады. Смит 1997–1998 маусымында лигада тағы бір ойын өткізбеді, бірақ «Уотфорд» сапында сегіз кездесуде ойнады, нәтижесінде клуб 1998–1999 маусымында плей-оффқа қатысты, соның арқасында Премьер-лигаға жолдама алды. Ол клубтың бірінші Премьер-лига маусымында өзін бекемдеді, 23 ойын өткізіп, екі гол соқты, оның бірі «Викаридж Роудта» «Манчестер Юнайтедке» қарсы. «Уотфорд» 1999–2000 маусымында құлап кеткенімен, Смит клубта қалды, Джанлука Виалли мен Рэй Левингтон басшылығымен ойнады және 21 жасқа дейінгі Англия құрамасы сапында 21 жасқа дейінгі Грузияға қарсы 6:1 есебімен жеңіске жеткен жалғыз ойынында гол соқты. «Уотфорд» үш маусым қатарынан Бірінші дивизионның төменгі жартысында қалды, бірақ Смит жеке өркендеді; 2002–2003 маусымында ол барлық турнирлерде тоғыз гол соққан «Уотфордтың» екінші ең көп гол соққан ойыншысы болды. Бұл «Уотфордтың» 2003 жылғы Англия кубогындағы маңызды голдарына қатысты. Оның «Сандерлендке» қарсы қайта ойналған пенальтисі бесінші турдың жалғыз голы болды, сондай-ақ ол «Бёрнлиге» қарсы ширек финалда жеңіс голын соқты, ол автокөлік апатынан жазылғаннан кейін. Алайда, ол 2003 жылғы Англия кубогының жартылай финалында «Саутгемптонға» қарсы құрамаға қосылмады, оның орнына қарызға алынған шабуылшы Майкл Чопра таңдалды. Кейін ол бұл оны «нашар» сезінгенін мойындады.

Сандерленд

Смит 2002-03 маусымның соңында «Уотфордтан» кетуді шешті. Бірақ, 24 жасқа толмағандықтан, трансфер ақысы төленбесе ол клубты тастай алмайтын еді, сондықтан «Уотфорд» оны ай сайынғы келісімшартқа алуға мәжбүр болды. Екінші рет қатарынан Смит Англия кубогының ширек финалында жеңіс голын соқты. Смит Сандерленд аймағында үй сатып алып, 2003-04 маусым соңында екі жылдық келісімшарт жайлы сөйлесуді күтті.

Дерби округі

Смит Дерби сапында Лидс Юнайтедке қарсы лига ойынында дебют жасады. Ол клуб үшін алғашқы голын "Квинс Парк Рейнджерс" клубына қарсы 2:0 есебімен жеңіліс сыйырған матчта соқты. Смиттің "Прайд Парк" стадионындағы алғашқы маусымында Дерби Чемпиондық лигасының плей-офф кезеңіне ілікті. Бірақ, жартылай финалдың бірінші ойынында Престоннан 2:0 есебімен жеңілді. Екінші ойында, "Прайд Парк" стадионында, Смит тыныс серу үшін жартылай уақытта алаңнан шығарылды. Матч 0:0 есебімен аяқталды, нәтижесінде Престон финалға өтті. Смит "Жылдың үздік ойыншысы" номинациясында Иниго Идиакезден кейін екінші орын алды, бірақ Дербиширдегі тұңғыш "Fair Play" сыйлығының иегері атанды. 2005-06 жылдары Дербидің көрсеткіштері нашарлап, клуб турнир кестесінде 20-шы орынға түсіп, екі кубок турнирінен де ерте шығарылды. Алайда, осы маусымда Смит клубтың "Жылдың үздік ойыншысы" атанды. Маусым соңында Билли Дэвис Дербидің бас жаттықтырылушысы болып тағайындалды, оның міндеті клубті жаңарудан өткізу болды. Смит Дэвистің "өз ойыншыларын келтіруге ниеттенгенін" айтты.

Уотфордқа қайта оралу

Смит өзінің екінші мерзіміндегі алғашқы лигалық голын 2006 жылғы 26 желтоқсанда «Уотфорд» сапында «Арсеналға» қарсы «Викаредж Роуд» стадионында соқты. Дегенмен, бұл 2–1 есебімен жеңіліске ұшыраудың алдын алуға жеткіліксіз болды. «Уотфорд» 2007 жылы Англия кубогының (FA Cup) жартылай финалына өтті, ал 2003 жылғыдан айырмашылығы, Смит «Уотфорд» үшін жартылай финалда негізгі құрамда ойнау үшін таңдалды. Алайда, Смит мансабында екінші рет жеңіліске ұшырады, бұл жолы «Манчестер Юнайтедтен» 4–1 есебімен. 2006–07 маусымның соңында Смит клубтың «Маусымның үздік ойыншысы» сыйлығы үшін дауыс беруде алтыншы орынды иеленді, бұл сыйлықтың сөзсіз жеңімпазы Бен Фостер болды. Алайда, «Уотфорд» бас жаттықтырушысы Эйди Бутройд Смитті «маусымның үздік шебер ойыншысы» деп атады. Премьер-лигадағы құлаудан кейін Смит Чемпиондықта сәтті маусым өткізді, жеті гол мен тоғыз нәтижелі пас беріп, 2008 жылғы «Уотфордтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. Оның соққан голдарының бірі – регулярлы маусымның соңғы күнінде «Блэкпулға» қарсы 1–1 есебімен тең түскен кездегі гол, ол «Уотфордтың» 2007–08 жылғы Чемпиондық лигасының плей-офф кезеңіне қатысуын қамтамасыз етті. Смит жартылай финалдың екі ойынында да қатысты, бірақ «Халл Ситиден» жалпы есеп бойынша 6–1 есебімен жеңілді. Оның ең сәтті маусымдарының бірі 2008–09 жылғы маусым болды, онда ол лигада он жеті гол соғып, тоғыз нәтижелі пас берді. Клубтың үздік мергені атанғаннан кейін, ол екінші жыл қатарынан «Маусымның үздік ойыншысы» атанды, ал «Уотфорд» 13-орынды иеленді. Смит маусымның соңғы ойынына дейін «Уотфорд» сапында 300-ші ойынын өткізді, бұл ойында «Ковентри Ситиді» сырт алаңда 3–2 есебімен жеңді. 2009–10 маусымын да осындай жақсы формада бастады және «Уотфордтың» алғашқы жеті лигалық голының барлығына қатысты, екі гол соғып, қалған бесеуіне нәтижелі пас берді. Бұл, бұрынғы «Уотфорд» бас жаттықтырушысы Брендан Роджерс басқаратын «Редингпен», сондай-ақ басқа Премьер-лига және Чемпиондық лигасы клубтарымен байланыстырылған трансферлік әңгімелерге қарамастан болды, және «Уотфорд» бас жаттықтырушысы Малки Маккей клуб оған ұсыныс қарастырып жатыр екенін растады.

Портсмут

2009 жылдың 27 тамызында Смит Премьер-лига клубы «Портсмутпен» төрт жылдық келісімге қол қойғаны расталды. Кейіннен ол Чемпионшиптегі «Рединг» клубына қол қоюға жақын болғанын, бірақ оның орнына «Портсмутты» таңдағанын мойындады. «Портсмут» 2009–2010 маусымда үш рет ойыншыларының жалақысын уақтылы төлемеді, және Смит 2010 жылғы қаңтардағы трансферлік терезеде трансферге қатысты «Портсмут» ойыншыларының арасында болды. Дегенмен, «Уотфорд» үшін өткізген бес ойынға байланысты ол 2009–2010 маусымда басқа клуб үшін ойнауға құқықсыз еді. Смит «Портсмут» сапындағы алғашқы голын 2010 жылдың 20 наурызында «Халл Ситиге» қарсы матчта соқты. Келесі ойында Даниэль Стерриджтің соққысынан мұрны сынды, соның салдарынан Англия кубогының жартылай финалына қатыса алмады. Бірақ ол қалпына келіп, тағы төрт Премьер-лига матчында ойнады, алайда Англия кубогының финалына қосылмады. «Портсмут» маусым соңында 20-шы орынға түсіп, әкімшілікке кіргені үшін тоғыз ұпайдан айырылды. Клубтың бизнесті жалғастыра алатынына қарамастан, Смит клубта қалды. 2010 жылдың 7 тамызында 2010–2011 маусымның алғашқы матчында ойнады, онда «Портсмут» рұқсат етілген жеті ойыншының орнына тек төртеуін ғана алмастыруға мүмкіндік алды.

Квинс Парк Рейнджерлері

31 тамызда Смит бастапқы үш айлық арендалық келісім бойынша «Куинс Парк Рейнджерс» клубына қосылды. 2011 жылдың қаңтар айында трансфері тұрақты болып, Смит шамамен 1,5 миллион фунт стерлинг көлеміндегі үш жылдық келісімге қол қойды. 2 қазанда «Кристал Пэлас» клубына қарсы өткен 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчта Смит Хейдар Хелгусонға нәтижелі пас берді және содан бері «QPR» командасына көптеген пайдалы үлес қосты, бірақ «Рейнджерс» сапындағы карьерасының басында негізгі құрамға ілігу қиын болды. Ол 6 қарашада «Рединг» клубына қарсы өткен ойында клуб үшін алғашқы голын соқты. Сонымен қатар, үш күннен кейін бұрынғы клубы «Портсмутпен» 1:1 есебімен тең түскен матчтың соңғы минутында пенальтиден гол соқты, бұл «QPR» клубына бір ұпай әкеліп, маусымның басындағы жеңіліссіз сериясын сақтап қалды. 20 тамыз 2011 жылы ол «Эвертонға» қарсы өткен сыртқы матчта (1:0) өзінің және «QPR» клубының 2011–12 жылғы Премьер-лига маусымындағы алғашқы голын соқты.

Кардифф қаласы

2012 жылдың 23 тамызында Смит «Кардифф Сити» клубымен екі жылдық келісімшартқа шамамен 350 000 фунт стерлинг көлемінде қол қойды. Оған 14-нөмірлі жейде берілді және ол екі күннен кейін, 2012 жылдың 25 тамызында «Бристоль Сити» клубына қарсы өткен сыртқы ойында 2:4 есебімен жеңіліспен дебют жасады. 23 қазанда «Уотфордқа» қарсы ойында Смит тізесіне жарақат алды, нәтижесінде ол 2012 жылдың қалған бөлігінде алаңға шыға алмады. «Кардифф Сити» сапындағы алғашқы голын ол 19 қаңтарда жарақаттан кейін алғаш рет алаңға шыққанда соқты, бұл гол «Блэкпул» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. 2013 жылдың сәуірінде «Кардифф» дивизионды жеңіп алғанда Смит тағы бір Чемпионат жеңімпазының медалін алды, бірақ «Кардиффтің» Премьер-лигадағы алғашқы маусымында тек үш кубок ойынына қатысты. 2013-14 маусымының соңында клуб төменгі лигаға түскеннен кейін Смит босатылды, ол клуб сапында екі маусымда 27 ойынға қатысып, бір гол соқты. 2014 жылдың 15 шілдесінде Смит Чемпионаттың «Брентфорд» клубымен жаттығудан өтіп жатқаны белгілі болды.

Брентфорд пен зейнеткерлік

2014 жылдың 7 тамызында Смит «Брентфордпен» бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2014 жылдың 9 тамызында «Шарлтон Атлетикке» қарсы өткен ойында дебюттік кездесуінде 86-шы минутта теңестіретін гол соқты, нәтижесі 1–1 болды. Бір жылдық келісімшарты аяқталғаннан кейін Смит «Брентфордтан» босатылды және осыдан кейін карьерасын аяқтауын жариялады. 2015 жылы зейнетке шыққаннан бері Смит Sky Sports телеарнасының «The Football League» жамылуында және Channel 5 телеарнасының «Football League Tonight» хабарламалар бағдарламасында қонақ ретінде көрінді.

Ойын стилі

Смит кішкентай кезінде орталық жартылай қорғаушы ретінде ойнады, 12 жасында шабуылшыға ауысқанға дейін. Ол тікелей ойын стилін ұстанған командада ойнағаннан гөрі, пасқа баса назар қоятын команданың құрамында болуды артық көреді. Смитпен Портсмут клубына келісімшарт жасасқанда, сол кездегі бас жаттықтырушы Пол Харт Смит туралы былай деді:

"Мен Томмиді көптен бері бағалаймын. Ол епті, өте әсерлі, құлшынысқа толы және жақсы еңбектенеді. Ол орталық шабуылшы, орталық шабуылшының артында немесе қанатта ойнай алады, сондықтан көптеген позицияларды жаба алады. Ол бізге зор пайда келтіреді."