Кіріспе

Ұлыбританиядағы мамандандырылған бау-бақша қоғамы

Роял Ұлттық Роза қоғамы (RNRS) (1876–2017) – Ұлыбританиядағы роза гүлдерін өсіру және оларды бағалауға арналған мамандандырылған бау-бақша ұйымы. 1876 жылы "Ұлттық роза қоғамы" ретінде құрылған, ол әлемдегі ең көне өсімдіктер қоғамы болды. Бұл мүшелік ұйым, оның құрамына кәсіби және әуесқой бағбандар мен бағбандық бизнестер кірді. Алғашында Лондонда орналасқан, 1959 жылы Роза қоғамы штаб-пәтерін Сент-Олбанс қаласының жанындағы Гертфордширдегі Чисвелл Гринге көшірді, онда Роял Ұлттық Роза қоғамының бақтарын құрды. 1965 жылы қоғам өз атын "Royal National Rose Society" (RNRS) деп өзгертті. Өзінің ең жоғары танымалдылығында RNRS-тің 100 000 мүшесі болды және оның бақтарында 30 000 роза бұтасы өсті. 2017 жылдың мамыр айында ұйым таратылып, бақтар мұрағатталды.

Ұлттық роза қоғамы

Ұлттық Роза қоғамы, бастапқыда "Ұлттық Роза қоғамы" деп аталған, ағылшын шіркеуінің діни қызметкері, жазушы және бағбан Р.Д. Рейнольдс Холдың идеясымен құрылған. 1858 жылы ол Лондонның Пикадиллидегі Сент-Джеймс залында алғашқы Ұлттық роза көрмесін ұйымдастырды. Көрме 2000 қатысушымен үлкен жетістікке ие болды. 1860 жылға қарай, танымал роза көрмесі Кристалл сарайында өтіп, 16 000 роза әуесқойларын қамтыды. Розаға жұртшылықтың қызығушылығы артып келе жатқандықтан, 9 желтоқсан 1876 жылы Рев Холдың қатысуымен, розаға құштарлық танытқан жетекшілердің кездесуі өтті және "Ұлттық Роза қоғамы" құрылды. Рев Хол қоғамның бірінші президенті болып сайланды. Генри Хонивуд Д’Омбрайн қоғамның бірінші хатшысы болып тағайындалды. 1877 жылдан 1902 жылға дейін Д’Омбрайн қоғамның жылдық алғашқы басылымын – "Розарий жылнамасын" редакциялады. Ұйым бастапқыда Лондонның орталығында кеңсе ашты. Қоғамның алғашқы жиырма бес жылында роза көрмелерін ұйымдастыруға басты назар аударылды. Ол сонымен қатар мүшелеріне розаға қатысты сұрақтар бойынша кеңес берді, мысалы, нақты розаны табу немесе розаны анықтау, сондай-ақ роза күтімі туралы жалпы және нақты кеңестер ұсынды. Роза өсіруші және бұрынғы бидай өсіруші Генри Беннетт 1883 жылы "Енді патшалығы" (гибридтік мәңгілік) розасымен және 1885 жылы "Мисс Джон Лэйн" (гибридтік мәңгілік) розасымен бірінші және екінші алтын медальдарды жеңіп алды. Кейінгі жылдары қоғамның маңызды міндеті – әлемнің түкпір-түкпірінен роза өсірушілер ұсынған жаңа роза сорттарының қоғамның сынақ бақтарындағы сынақтарын бақылау болды. Жиырма төрешіден тұратын комиссия маусымнан қыркүйекке дейін, екі-үш жыл бойы роза сорттарын кезең-кезеңмен бағалады. Алтын медаль әдетте әр жылы ерекше сапалы екі-үш розаға беріледі. Кейбір жылдары ешбір роза сыйлықтың қатаң талаптарына сай келмегендіктен, алтын медаль берілмейтін жағдайлар да болды.

Патшалық қамқорлығы

Қоғамның маңызды жұмысын мойындағандықтан, королева Александра 1888 жылы алғашқы Корольдік демеушілікті орнатып берді. Қоғамның мүшелері 1888 жылы 900-ден 1926 жылы 16 000-ға дейін тұрақты түрде өсті. Қоғам демеушілік еткен жылдық журнал, "The Rose Annual" алғаш рет 1907 жылы жарық көрді және 1984 жылға дейін жыл сайын шығарылды. 1925 жылы Мэри патшайым қоғамның Корольдік демеушісі болып тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүшелік саны 11 500-ге дейін азайды, бірақ 1947 жылы 15 000-ға дейін артты. 1953 жылы Мэри патшайым қайтыс болғаннан кейін, Мэри ханшайым қоғамның Корольдік демеушісі болды.