Кіріспе

Австралиялық суретші (1933 жылы туған)

Дженни Сейджс (1933 жылы Қытай, Шанхай қаласында туған) – Арчибальд сыйлығының «Халық таңдауы» жүлдесін жеңіп алған австралиялық суретші. Ол абстрактілі пейзаждар мен портреттерімен танымал. Оның мансабының өзгеруіне Батыс Австралияның Кимберли аймалына жасаған сапары зор ықпал етті, онда ол жергілікті халықтың мәдениетіне қатты әсерленді. Оның ата-анасы орыс текті, ол – олардың жалғыз баласы. Шанхай қаласында тұрған кезде әкесі жібек сату арқылы ақша табатын. 1948 жылы Қытайдағы саяси жағдайдың ушығуына байланысты отбасы Сиднейге көшіп кетті. Сейджс 14 жасында Сидней қыздар гимназиясында оқыды, ал 1950-1951 жылдары Шығыс Сидней техникалық колледжінде Дизайн және түс, сондай-ақ өмірден сурет салу пәндерін оқыды, бірақ кейін оқудан шығарылды. Одан кейін Нью-Йоркке барып, 1951 жылдан 1954 жылға дейін үш жарым жыл бойы Франклин өнер мектебінде оқып, Көркем өнер, Дизайн және Коммерциялық өнер мамандықтарын бітірді. 2017 жылы Мария Столжармен берген сұхбатында Сейджс Нью-Йорктегі өнер мектебінен сурет салу дағдыларын емес, сән иллюстрасиясын оқығанын айтты, бұл кейіннен сән индустриясында мансабын бастауына көмектесті. Нью-Йорктегі оқуын аяқтағаннан кейін Сейджс Таяу Шығысқа саяхат жасады. 1954 жылы Израильде Джек Сейджспен танысты, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мысырдың Александрия қаласында орналасқан британдық теңіз күштерінде қызмет еткен. Екеуі кейін үйленді, Австралияға оралды және Таня есімді қызы дүниеге келді. Ол сондай-ақ Джон Олсен мен Мэри Уайт мектебінде оқыды. 20 жыл бойы ол пейзаж суреттері мен портреттеріне шабыт алу үшін әйел суретшілер тобымен бірге Австралияның орталық аймағындағы және Дарвиндегі аборигендер қауымдастықтарына жиі баратын. 1985 жылдан бері ол Сиднейдің Дабл-Бей қаласындағы жеке студиясында өнерімен айналысып келеді және 1988 жылдан бері Сидней мен Канберрада тұрақты түрде көрмелер өткізеді. Ұлттық портрет галереясы 2010 және 2011 жылдары «Дженни Сейджс: Портретке жолдар» көрмесімен Сейджстің суретшілер мен модель арасындағы қарым-қатынасты және портрет жасау процесін суреттеудегі ерекше қабілетін марапаттады. Көрме тағы бес қалаға (Твид-Хедс, Тоуомба, Маккей, Берни және Мосман) Саджстің жұмыстарының кеңейтілген коллекциясымен гастрольдік сапар жасады. Ұлттық портрет галереясының коллекциясында суретші Эмили Каме Кнгваррей, жазушы Хелен Гарнер және қазіргі заманғы балерина Ирина Баронованың портреттері тұрақты түрде көрсетіледі.

Ықпал

Джени Седжестің Эмили Каме Кнгварридің суреті, «Эмили Каме Кнгварри Лилимен бірге» (1993), 1998 жылы құрылған Ұлттық портрет галереясының алғашқы жинаған туындысы болды.

Материалдар мен көркемдік әдістер

Саджс Австралиядағы суреттеріне энкаустикалық әдісті қолданған алғашқы суретшілердің бірі болды, себебі ол ежелгі Египеттің Файюм портреттерінен шабыттанды. Саджс сурет салу процесінің қайғымен жетекшілік ететінін айтты. Джек Саджспен 55 жыл үйленгеннен кейін, Дженни Саджс осы автопортретте оның жоқтығындағы жаңа өзі мен жаңа өмірін зерттейді. Жұмыс оның басқа портреттеріндегідей энкаустикалық бояу техникасымен аяқталды.

Абстрактілі ландшафт

Сагс өзінің шығармаларына шабындықтың көзін жергілікті өнерді бақылау арқылы алғанмен, оның Орталық Австралия пейзажының бейнесі аборигендердің иконалары, техникалары мен формаларын қамтымайды, бірақ оның жеке сезімдерімен және жер туралы естеліктерімен шабыттандырылған. Куратор Марго Осборн Садждың абстракцияға деген көзқарасы аборигендік өнерге еліктемейтінін, бірақ оның қайталанатын органикалық ырғақтары мен текстураларында, сондай-ақ табиғатты рухани түсініктің бастауы ретінде қарастырудағы ұқсастықтарды байқады. «Бұл картина көптеген портреттерден жылдамырақ жасалды, себебі мен оны жақсы білдім және ол верандада отырғанда, мен жасырын түрде оны көріп, суретке түсіре алдым», - деді ол сұхбатта. Джек Сейджс оның суретшілік мансабында да, жеке өмірінде де маңызды рөл атқарды. Саджс сұхбаттарында күйеуінің оның дайындық жұмыстарына жиі қатысқанын, ал ол суретшілік жолын қуғанда оған қамқорлық пен моральдық қолдау көрсеткенін айтты. Сапарлары барысында Саджс жазушының 37 суретін жасады, олар кейіннен ол салған портрет үшін элементтердің көзіне айналды. Өнер тарихшысы Сара Энглдоу қазір Ұлттық портрет галереясының қорында сақталатын суреттер туралы: «Бұл суреттер «дайындық» жұмыстары болғамен, олар Садждың күннің әртүрлі уақытындағы жарықты түсіру шеберлігінің жарқын мысалы», - деп мәлімдеді.

Саджс 2003 жылы Хелен Гарнердің «Шын оқиғалар – Хелен Гарнер» портретін жасады және сол жылы Арчибальд сыйлығының финалисі атанды. Сурет оның әдеттегі техникасымен, балауыз негізіндегі бетке боялып, пигменттермен сіңірілді. Гарнер «Мен оны алғаш көргенде бірден бұл мен екенін сезіндім», - деді, ол өзінің портретін алғаш рет Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясында көргенде. Ол сондай-ақ Саджстың өзін аспаптап көрсетпеген, бірақ шынайы эстетикада бейнелеуін бағалады. «Суретке қарағанда, ол мені өте терең түсінгендей болды», - деді ол. Сейджке Портрет галереясының директоры Эндрю Сайерс жүгінді, ол осы туынды галерея коллекциясына қосуға қызығушылық танытты, содан кейін Саджс портретті галереяға сыйға берді.