Кіріспе

Линза тәрізді галактика және Сазгер шоқжұлдызындағы сақина тәрізді галактика 1941 жылы Фриц Цвикки ашты. Цвикки өзінің ашылуын жұлдыздық динамика негізінде түсіндіруді күтіп тұрған ең күрделі құрылымдардың бірі деп санады. Жарқын галактикалардың үшінші анықтама каталогы (RC3) Картвиль галактикасының D25 изофотальдық диаметрін шамамен 60,9 доға секунді ретінде өлшеді.

Құрылыстар

Картвил галактикасының құрылымы өте күрделі және күшті бұзылған. Картвил екі сақинадан тұрады: сыртқы сақина, газ бен шаңның қысылуынан жаппай жұлдыздардың қалыптасуы жүріп жатқан аймақ; және галактикалық орталықты қоршап тұрған ішкі ядролық сақина. Ядролық сақинада жарықты жұтатын қараңғы шаңнан тұратын сақина да бар. Сыртқы сақинаны ішкі сақинаға байланыстыратын бірнеше оптикалық қолдар немесе "сөйлеушілер" байқалады. Байқаулар, жылулық емес радио континуум және оптикалық сөйлеушілердің бар екенін көрсетеді, бірақ олардың екеуі де үстіне түспейді.

Эволюция

Бұл галактика бір кездері қалыпты спиральді галактика болған, бірақ шамамен 200-300 миллион жыл бұрын кішкентай серіктесімен "bullseye" стиліндегі толық соқтығысуға ұшыраған. Қазіргі күйде жүйеге қарағанда бұл оқиға осы уақыттан бұрын болған. Галактиканың орталық ядросынан сыртқа қарай қолдары жайылған, қалыпты спиральді галактика пішініне қайта оралуда екенін байқауға болады. G3 галактикасы HI құйрығы арқылы топпен байланысты, бұл құйрық G3-ті арба дөңгелегімен байланыстырады. HI құйрығының болуына байланысты, G3 галактикасы арба дөңгелегінің дискісі арқылы өткен және оның қазіргі пішінін қалыптастырған "оқ" галактикасы деп есептеледі, G1 немесе G2 емес. Бұл гипотеза ағымдағы құрылымның мөлшері мен шамамен жасына сәйкес келеді (бұрын айтылғандай, 300 миллион жыл). G1 және G2 галактикалары әлі де арба дөңгелегіне жақын болғандықтан, шамамен 88 кпк (~287 000 жарық жылы) қашықтықтағы G3 галактикасының кіріп келген галактика екеніне көбірек сенеді. Нейтралды сутегі құйрығын іздеу, жауабы анық емес ұқсас жағдайларда "кінәлі" галактикаларды анықтау үшін өте пайдалы. Галактикалардағы ең жеңіл және кең таралған газ – сутегі газы, гравитациялық күштердің әсерінен аналық галактикалардан оңай айрылады. Мұның дәлелі ретінде "Медуза" және "Комета" галактикаларын қарастыруға болады, олар "қошқыл" қысыммен бөлінуге байланысты гравитациялық әсерге ұшырайды, сонымен қатар соқтығысулар мен бірігулерге байланысты құйрықтары мен жұлдыздардың пайда болу ағындары бар басқа галактикалар да бар. Қошқыл қысыммен бөліну галактикалар шоғырына кіргенде HI газының үстемдік құйрығын тудырады, ал арба дөңгелегі сияқты бірігулер мен соқтығысулар көбінесе үстем құйрықтарды жасайды, себебі "кінәлі" галактиканың гравитациясы "құрбан" галактиканың газын өзінің қозғалыс бағытында тартады. Арба дөңгелегінің қазіргі құрылымы келесі жүздеген миллион жылда ыдырайды деп күтілуде, себебі галактикадан қашып кетпеген қалған газ, шаң және жұлдыздар орталыққа қарай құлап түседі. Құлау процесі аяқталғаннан кейін галактика спиральді пішінін қайта қабылдауы мүмкін, ал спиральді тығыздық толқындары қайта құрылуға мүмкіндік алады. Бұл тек G1, G2 және G3 серіктері қашықтықта қалып, арба дөңгелегімен қосымша соқтығысуға ұшырамаса ғана мүмкін.

Рентген сәулелері көздері

Картвил галактикасының ерекше пішіні, суреттің төменгі сол жағындағыдай кішкентай галактикамен соқтығысудың нәтижесі болуы мүмкін. Жұлдыздардың соңғы күшті жарылысы (қысылыс толқындарынан туындаған жұлдыздардың пайда болуы), Құс жолынан да үлкен диаметрге ие Картвил галактикасының шетін жарықтандырды. Картвил галактикасы сияқты жұлдыздардың күшті жарылысы арқылы жұлдыздардың түзілуі, ірі және өте жарқын жұлдыздардың пайда болуына әкеледі. Массивті жұлдыздар супернова ретінде жарылып, нейтронды жұлдыздар мен қара тесіктерді қалдырады. Осы нейтронды жұлдыздардың және қара тесіктердің кейбіреулерінің жанында серік жұлдыздар болады, және олар серіктерінен материяны тартып алғанда, күшті рентген сәулесінің көздеріне айналады (бұл ультра және гипержарық рентген сәулесінің көздері деп те аталады). Ең жарқын рентген сәулесінің көздері, серігі бар қара тесіктер болып табылады және олар рентген сәулесі суретінің шеті бойындағы ақ нүктелер ретінде көрінеді. Картвилде осы қара тесік жұптық рентген сәулесінің көздерінің саны өте көп, себебі сақинада көптеген массивті жұлдыздар пайда болған.