Кіріспе

Магниттік-резонанстық томографияға (МРТ) негізделген әдістер тобы қан тамырларын бейнелеу үшін. Магниттік-резонанстық ангиография (МРА) - қан тамырларын суретке түсіру үшін магниттік-резонанстық томографияға (МРТ) негізделген әдістер тобы. Магниттік- резонанстық ангиография артериялардың (әдетте тамырлардың) суреттерін шығару үшін қолданылады, оларды стеноз (аномальді тарылу), окклюзиялар, аневризмалар (тамыр қабырғасының кеңейуі, жарылу қаупі бар) немесе басқа да аномалиялар үшін бағалау үшін. МРТ көбінесе мойын мен мидың артерияларын, көкірек және іш аортасын, бүйрек артерияларын және аяқтарды бағалау үшін қолданылады (соңғы емтиханды көбінесе "жұмыл" деп атайды).

Сатып алу

Қан тамырларының суреттерін, артериялар мен тамырларды, ағыс әсеріне немесе контрасты (жеке немесе фармакологиялық тұрғыдан пайда болған) негіздеген түрлі әдістерді қолдануға болады. Ең жиі қолданылатын МРТ әдістері қанның Т1 шамамен 250 мс-ге дейін қысқарту үшін, басқа барлық тіндердің Т1 -інен (майдан басқа) қысқарақ, ішекті контрастты заттар, әсіресе гадолинийді қамтитын заттар қолдануды қамтиды. Қысқа TR реттілігі қанның жарқын суреттерін шығарады. Алайда, МРТ жүргізудің көптеген басқа әдістері бар және оларды екі жалпы топқа жіктеуге болады: "ағынға тәуелді" әдістер және "ағын тәуелсіз" әдістер.

Ағынға тәуелді ангиография

МРТ әдістерінің бір тобы қан ағынына негізделген. Бұл әдістер ағысқа тәуелді МРТ деп аталады. Олар қан тамырлары ішіндегі қанның ағып жатқанын пайдаланып, оларды басқа статикалық ұлпалардан ажыратады. Осылайша қан тамырларының суреттерін алуға болады. Ағынға тәуелді МРТ әртүрлі санатқа бөлінеді: фазалық контрастты МРТ (PC MRA) бар, ол фазалық айырмашылықтарды пайдаланып, қанды статикалық тіннен ажыратады және ұшу уақытын пайдаланады МРТ (TOF MRA), ол қанның қозғалатын айналуларын пайдаланып, статикалық тінге қарағанда аз қоздыру импульстерін сезінеді, мысалы, жұқа кесіндіге бейнелеу кезінде. Ұшу уақыты (TOF) немесе ағып жатқан ангиография, қысқа эхо уақытын және ағыны өтемақысын пайдаланады, бұл ағып жатқан қанды стационарлық тінге қарағанда әлдеқайда жарық етеді. Қанның суреттелетін аймаққа кіруі кезінде ол аз сандағы қозу импульстерін көреді, сондықтан ол қанықпайды, бұл қаныққан стационарлық тінге қарағанда әлдеқайда жоғары сигнал береді. Бұл әдіс қанның ағылуына байланысты, баяу ағылатын (мысалы, үлкен аневризмалар) немесе суреттің жазықтығында болатын ағынды жерлер жақсы көрінбеуі мүмкін. Бұл әдіс көбінесе бас пен мойындыда қолданылады және жоғары ажыратылымдықтағы суреттерді береді. Сонымен қатар, бұл - ишемиялық инсультпен ауыратын науқастарда миокардтық қан айналымын тұрақты angiographic бағалау үшін қолданылатын ең кең таралған әдіс.

Ағыннан тәуелсіз ангиография

МРТ әдістерінің көпшілігі контрастты заттарға немесе контрастты тудыратын қанға ағып отыруға негізделген (контрастты күшейтілген әдістер), сонымен қатар контрастты күшейтілмеген ағыны тәуелсіз әдістер бар. Бұл әдістер, атауынан көрініп тұрғандай, ағынға сүйенбейді, керісінше, Т1, Т2 және вокселдің әртүрлі тіндерінің химиялық ауытқуларының айырмашылығына негізделеді. Бұл әдістердің басты артықшылықтарының бірі - бұл қан тамырлары аурулары бар науқастарда жиі кездесетін баяу ағынды аймақтарды оңай түсіре аламыз. Сонымен қатар, контрастты күшейтілмеген әдістер қосымша контрастты препаратты қолдануды қажет етпейді, олар жақында созылмалы бүйрек ауруы мен бүйрек жетіспеушілігі бар науқастарда нефрогендік жүйелік фиброзға байланысты. Контрастты магниттік-резонанстық ангиографияда МРТ контрасттық агенттерін инъекциялау қолданылады және қазіргі уақытта МРТ жүргізудің ең кең таралған әдісі болып табылады. Контраст құралы тамырға салынады, суреттер контраст алдында да, артерия арқылы бірінші рет өту кезінде де алынады. Осы екі суретті кейіннен өңдеу арқылы алып тастау арқылы суретке айналадағы тін емес, тек қан тамырлары ғана көрсетіледі. Уақыт дұрыс болған жағдайда, бұл өте жоғары сапалы суреттерге әкелуі мүмкін. Альтернатива ретінде, көптеген агенттер сияқты, бірнеше минут ішінде тамыр жүйесінен кетпейді, бірақ қан айналымында бір сағатқа дейін қалады (" қан жинақтау агенті "). Суретті алу үшін көп уақыт болғандықтан, жоғары ажыратылымдағы суреттерді алу мүмкін. Алайда, егер жоғары ажыратылатын суреттер қажет болса, артериялар мен тамырлар бір уақытта кеңейтіледі. Субтракциясыз контрасты күшейтілген магниттік резонанстық ангиография: МРТ технологиясының соңғы жетістіктері контрасты күшейтілген маскалы суретті алып тастамай, жоғары сапалы контрасты күшейтілген МРТ суреттерін жасауға мүмкіндік берді. Бұл тәсіл диагностикалық сапаны жақсартатыны дәлелденді, өйткені ол қозғалыс алу артефактілерін, сондай-ақ бейне фон шуының өсуін болдырмайды, екеуі де бейне алудың тікелей нәтижелері. Бұл әдістің маңызды шарты - үлкен сурет аймақтарында денедегі майды жақсы басу, бұл mDIXON алу әдістерін қолдану арқылы мүмкін. Дәстүрлі МРА бейне алу кезінде дене майынан шығатын сигналдарды басады, бұл магниттік және электромагниттік өрістердегі кішкентай ауытқуларға сезімтал әдіс және нәтижесінде кейбір аймақтарда майды басу жеткіліксіз болуы мүмкін. mDIXON әдістері май немесе су арқылы пайда болған бейне сигналдарын ажырата алады және дәл ажырата алады. МРТ сканерлеуі үшін "су суреттерін" қолдану арқылы денедегі майдың мүлдем көрінбеуі, жоғары сапалы МРТ венограммалары үшін алу маскаларының қажет еместігі. Көтермелмеген магниттік резонанстық ангиография: Бүйрек қызметі нашар пациенттер үшін контрастты препараттарды инъекциялау қауіпті болуы мүмкін, сондықтан басқа да инъекцияларды қажет етпейтін әдістер әзірленді. Бұл әдістер Т1, Т2 және вокселдің әртүрлі тіндерінің химиялық ауытқуларының айырмашылығына негізделген. Ағымы тәуелсіз ангиографияның ерекше жетілдірілмеген әдісі - артериялар мен тамырлардан табиғи түрде жоғары сигнал беретін теңгерімді тұрақты күйдегі еркін прецессиялық (bSSFP) бейнелеу.

2D және 3D сатып алулар

Суреттерді алу үшін екі түрлі тәсіл бар. Жалпы, 2D және 3D бейнелерді алуға болады. Егер 3D деректерді алса, кез келген көру бұрышындағы көлденең қималарды есептеуге болады. Үш өлшемді деректерді әртүрлі кесінділерден алынған 2D деректерді біріктіру арқылы да жасауға болады, бірақ бұл тәсіл бастапқы деректерді алудан басқа көру бұрыштарында төмен сапалы бейнелерге әкеледі. Бұдан басқа, 3D деректерді тек көлденең қималы бейнелерді жасау үшін ғана емес, сонымен қатар деректерді проекцияларды есептеу үшін де пайдалануға болады. Үш өлшемді деректерді алу күрделі тамыр геометриясымен айналысқанда пайдалы болуы мүмкін, онда қан барлық кеңістіктік бағытта ағады (бұл жағдайда, өкінішке орай, әр кеңістіктік бағыттағы үш түрлі ағыс кодтамасы қажет). PC MRA және TOF MRA-ның артықшылықтары мен кемшіліктері бар. PC MRA-да TOF MRA-ға қарағанда баяу ағыспен байланысты қиындықтар аз, сонымен қатар ағысты сандық өлшеуді қамтамасыз етеді. ПК МРТ импульстік және біркелкі емес ағысты бейнелеу кезінде төмен сезімталдықты көрсетеді. Жалпы, қан ағынының баяулауы - ағынына тәуелді МРТ- ның басты проблемасы. Бұл қан сигналы мен статикалық тін сигналының айырмашылығының кішкентай болуына себеп болады. Бұл PC MRA-ға қатысты, онда қан мен статикалық ұлпа арасындағы фазалық айырма жылдам ағысқа қарағанда азаяды және TOF MRA-ға қатысты, онда қанның көлденең магниттелуі және қан сигналы азаяды. Қан сигналын көтеру үшін контрастты заттар қолданылуы мүмкін. Бұл әсіресе өте кішкентай тамырлар мен өте аз ағын жылдамдығы бар тамырлар үшін маңызды, олар әдетте сәйкесінше әлсіз сигнал көрсетеді. Өкінішке қарай, егер пациенттер бүйрек қызметінің нашарлауынан зардап шегетін болса, гадолиний негізіндегі контраст құралын қолдану қауіпті болуы мүмкін. Осы асқынуларды болдырмау үшін және контраст құралының шығынын жою үшін жақында жетілдірілмеген әдістер зерттелді.

Дамытуда болған жетілдірілмеген техникалар

Ағынға тәуелсіз NEMRA әдістері ағынға негізделмеген, бірақ қанды статикалық тіннен ажырату үшін T1, T2 және химиялық ауытқудағы айырмашылықтарды пайдаланады. Қақпалы азайту жылдам спиндік эхо: Систола мен диастола кезінде алынған екі жылдам спиндік эхо тізбектерін азайтатын бейнелеу техникасы. Артериография систолалық деректерді, яғни артериялар қараңғы көрінетін, диастолалық деректерді, яғни артериялар жарық көрінетін, алып тастау арқылы жүзеге асырылады. Электрокардиографиялық қақпаны қолдануды талап етеді. Бұл техниканың саудалық атаулары: Fresh Blood Imaging (Toshiba), TRANCE (Philips), SPACE (Siemens) және DeltaFlow (GE). 4D динамикалық МР-ангиография (4D МРА): Көшейткіштің алдындағы алғашқы суреттер сосудистік ағашты алу үшін алу маскасы ретінде қызмет етеді. Операторға қан саңылауының артериялық және веналық фазаларын оның динамикасын визуализациялау арқылы бөлуге мүмкіндік береді. МРТ-ның басқа әдістеріне қарағанда, осы әдісті зерттеуге азырақ уақыт жұмсалды. BOLD венографиясы немесе сезімталдыққа байланысты бейнелеу (SWI): Бұл әдіс ұлпалар арасындағы сезімталдық айырмашылықтарын пайдаланады және осы айырмашылықтарды анықтау үшін фазалық бейнелерді қолданады. Үлкендігі мен фазалық деректер біріктіріледі (цифрлық түрде, бейне өңдеу бағдарламасы арқылы) және жоғары контрастты, аса сезімтал, веналық қанға, қан кету мен темірді сақтауға арналған. SWI арқылы веналық қанды бейнелеу - қандағы оттегі деңгейіне тәуелді (BOLD) әдіс, сондықтан ол (кейде әлі де) BOLD венография деп аталады. Веналық қанға сезімтал болғандықтан, SWI көбінесе мидың жарақаттануынан (ТМЖ) және мидың жоғары ажыратылатын венографиясы үшін қолданылады. Ағымы әсеріне негізделген МРТ-ға ұқсас процедураларды тамырларды бейнелеу үшін қолдануға болады. Мысалы, магниттік резонанстық венография (МРВ) сигналды қоздыру жазықтығынан жоғары жазықтықта жинаған кезде жазықты төменгі деңгейде қоздыру арқылы жүзеге асырылады және осылайша қоздыру жазықтығынан жақында қозғалған веноздық қанды бейнелеу. Тін сигналдарының айырмашылығы МРТ үшін де қолданылуы мүмкін. Бұл әдіс МР ағыны әсерінен тәуелсіз, дененің басқа тіндеріне қарағанда қанның әртүрлі сигналды қасиеттеріне негізделген. Бұл TrueFISP немесе bTFE сияқты теңгерімді импульс тізбектерімен тиімді орындалады. BOLD- ді инсультті бейнелеуде тіндердің тіршілік ету мүмкіндігін бағалау үшін де қолдануға болады.

Көрнекілендіру

Кейде MRA тікелей (қалың) табақтарды шығарады, онда барлық ыдыс болады. Алайда, көбінесе, сатып алу нәтижесінде денедегі 3D көлемді білдіретін кесінділер қатары пайда болады. Осы 3D дерек жиынтығын компьютер мониторы сияқты 2D құрылғыда көрсету үшін қандай да бір рендеринг әдісін қолдану керек. Ең көп таралған әдіс - бұл максималды интенсивті проекция (MIP), онда компьютер сәулелерді көлем арқылы симуляциялайды және экранда көрсету үшін ең жоғары мәнді таңдайды. Нәтижесінде алынған суреттер катетрлік ангиографияның әдеттегі суреттеріне ұқсас болады. Егер бірнеше осындай проекциялар кино циклінде немесе QuickTime VR объектісінде біріктірілсе, тереңдік әсері жақсарады және бақылаушы 3D құрылымын жақсы түсіне алады. МИП-ке балама ретінде МР сигналын жарық, мөлдірсіздік және түс сияқты қасиеттерге аударып, содан кейін оптикалық модельде пайдаланатын тікелей көлемді көрсету.

Клиникалық қолдану

МРА ағзадағы көптеген артерияларды, соның ішінде ми және басқа да бас пен мойын тамырларын, аортаны және оның негізгі тармақтарын көкірек пен құрсақ, бүйрек артерияларын және төменгі аяқ-қолдағы артерияларды зерттеуде табысты болды. Алайда коронарлық артериялар үшін МРА КТ-ангиографияға немесе инвазивті катетерлік ангиографияға қарағанда сәл сәтті болды. Көбінесе негізгі ауру атеросклероз болып табылады, бірақ аневризмалар немесе қан тамырларының аномальды анатомиясы сияқты медициналық жағдайларды да диагностикалау мүмкін. Инвазивті катетерлік ангиографиямен салыстырғанда МРА-ның артықшылығы - зерттеудің инвазивті емес сипаты (денеге катетер енгізудің қажеті жоқ). КТ-ангиография мен катетерлік ангиографиямен салыстырғанда тағы бір артықшылығы - науқастың иондаушы сәулеленуіне ұшырамайтыны. Сонымен қатар, МРТ үшін қолданылатын контраст құралдары КТ-ангиография мен катетерлік ангиография үшін қолданылатын заттарға қарағанда аз уытты, ал аллергиялық қауіпке ұшыраған адамдар аз. Сондай-ақ, пациентке инъекция үшін одан да аз мөлшер қажет. Әдістің ең үлкен кемшіліктері оның салыстырмалы түрде жоғары құны және оның кеңістіктік шешілуі шектеулі. СК-ның ұзақтығы да проблемалық болуы мүмкін, өйткені КТ-ның жылдамдығы әлдеқайда жоғары. Сондай- ақ, МРТ зерттеулері қауіпсіз емес (мысалы, кардиостимулятор немесе көзге металл немесе кейбір хирургиялық клиптер) пациенттерде қолдануға болмайды. МРТ процедуралары мидың қан айналымын бейнелеу үшін қалыпты МРТ ми үшін орналасудан айырмашылығы жоқ. Бас орамның ішінде тұрақтандыру қажет. МРТ әдетте МРТ-ның жалпы миын зерттеудің бір бөлігі болып табылады және ол қалыпты МРТ протоколына шамамен 10 минут қосады.