Кіріспе

Химияда, катализге қатысты сан. Химияда "айналым саны" термині екі ерекше мағынаға ие. Энзимологияда айналым саны ('kcat') – берілген фермент концентрациясы үшін, бір белсенді орынға екі немесе одан көп белсенді орыны бар ферменттер үшін, субстрат молекулаларының секундына орындалатын химиялық түрленулерінің лимиттік саны. Бір белсенді орыны бар ферменттер үшін 'kcat' каталитикалық тұрақты деп аталады. Оны лимиттік реакция жылдамдығы және катализатор орындағы концентрациясы арқылы келесідей есептеуге болады: (Майкалис-Ментен кинетикасын қараңыз). Басқа химиялық салаларда, мысалы органометалл катализінде, айналым санының (TON) басқа мағынасы бар: катализатордың белсенділігін жоймас бұрын түрлендіре алатын субстрат мольдарының саны. Осы мағынада идеалды катализатордың айналым саны шексіз болар еді, себебі ол ешқашан тозбас еді. Айналым жиілігі (TOF) термині уақыт бірлігіне айналымды білдіреді, бұл энзимологиядағы айналым санының мағынасына тең. Көптеген маңызды өнеркәсіптік қолданыстар үшін айналым жиілігі 10−2 – 102 с−1 (ферменттер үшін 103 – 107 с−1) диапазонында болады. Каталаза ферменті ең жоғары айналым жиілігіне ие, оның мәндері 4 с−1 дейін тіркелген.

Диффузиялық шектеулі ферменттердің айналымы

Ацетилхолинестераз - серин гидролазасы, каталитикалық тұрақтысы 104 с-1-ден жоғары. Бұл фермент ацетилхолинмен диффузиялық шектеуге жақын жылдамдықпен әрекеттеседі дегенді көрсетеді. Карбоангидраза – ең жылдам ферменттердің бірі, оның реакциясы көбінесе субстраттарының диффузиялық жылдамдығымен шектеледі. Осы ферменттің әртүрлі формалары үшін қалыпты каталитикалық тұрақтылар 104 с-1 мен 106 с-1 аралығында өзгереді.