2006 жылғы Англияның Үндістанға крикет турнесі

Кіріспе

Халықаралық крикет тур

2006 жылдың ақпан, наурыз және сәуір айларында ағылшын крикет командасы Үндістанға сапар шекті. Англия құрамасы ICC Тест чемпионатына екінші орынға жеткізген және 2005 жылы өз жерінде Австралияға қарсы Аш сериясын жеңуге көмектескен жақсы формасын сақтап қалуды мақсат тұтты. Алайда, капитан Майкл Вонның жарақаты, сондай-ақ шайқас стилінде доп тастаушы Саймон Джонс пен операцияға байланысты сапардан қалып қойған Эшли Джайлс бұл мақсатқа елеулі кедергі келтірді. Бұған қоса, уақытша капитан Маркус Трескотик "жеке себептермен" елге қайтып кетті, себептерін жарияламады. Ұлының дүниеге келуін қадағалай алмаған Эндрю Флинтофф алғаш рет капитандыққа тағайындалды және ағылшын командасынан жаңадан шақырылған екі крикетшіге – Алястер Кук пен Монти Панесарга басшылық етуге тиіс болды. Үндістан командасы сапынан Шантакумаран Срисант, Пиюш Чаула және Мунаф Пател дебют жасады. Үш Тест матчы мен жеті бір күндік матчтар жоспарланған. Бір бір күндік матч (Гувахатиде) жаңбырдың салдарынан өткізілмеді. Тест сериясы 1:1 есебімен тең аяқталды, ал бір күндік матчтар сериясында Үндістан 5:1 есебімен жеңіске жетті.

1-ші сынақ

Алистер Кук пен Монти Панесар осы тест матчында Англия құрамасы үшін халықаралық дебют жасады, сондай-ақ бір күндік матчтерде тәжірибелі Ян Блэкуэлл тест дебютін тіркеді. Үндістан құрамасында Шантакумаран Срисант жалғыз дебютант болды. Англия жеребе тастап, бірінші болып соғып, бірінші күні лайықты қарқынмен ұпай жинады, бірақ сонымен бірге үнемі қақпаларды жоғалтып, күнді 246/7 есебімен аяқтады. Алястер Кук 60 ұпай жинап, жақсы дебют жасады, ал Пол Коллингвуд ойын аяқталғанда 53 ұпай жинады. Екінші күні Англияның төменгі қатарлы соққышы Коллингвудқа алғашқы тест жүзін соғуға көмектесті, бұл Үндістанды ренжітті, олар Англияны жылдам құлатқысы келген. Англия ақырында 393 ұпайға жетті, Коллингвуд 134 ұпаймен жеңілмеді. Үндістан Вирендер Севагты ерте жоғалтты, бірақ Васим Джаффер мен Рахул Дравид күнін қосымша қақпаларды жоғалтпай аяқтады, нәтижесінде үй иелері екінші күнінің соңында 136/1 есебіне жетті. Матч өте тепе-тең болды. Үшінші күні Англияның тігіс доп тастаушылары, әсіресе Мэтью Хоггард, керемет өнер көрсетіп, орта қатардың құлауына себеп болды. Үндістан түскі үзілістен кейін 140/1-ден 190/7-ге дейін құлдырады. Хоггард 5 қақпа алды, ал Монти Панесар Сачин Тендулкарды шығарып алып, драмалық оқиғалар арасында өзінің алғашқы тест қақпасын алды. Алайда Мохаммад Каиф пен Анил Кумбле сегізінші қақпа үшін 128 ұпай жинап, қарсы соққы берді. Күн Каифтің Панесардың тамаша доп тастауымен таза соққыға ұшырауымен аяқталды, доп жерден секіріп, қақпаның шетін қысқаша тигізді. Англия төртінші күні Үндістанның бірінші иннингін 323 ұпаймен аяқтады және екінші иннингін жақсы бастады. Алястер Кук дебютінде жүздік соқты, ал Кевин Питерсен агрессивті 87 ұпай жинады, бірақ оның иннингінің басында үшінші төреші ұстап алған және доп тастаған шағымын қабылдамады. Бұл оқиға үндістердің назарын аударды, олар күні бойы тағы 3 қақпа жоғалтты. Англия күнін 367 ұпаймен басымдықпен аяқтады, ал Кук 104 ұпаймен жеңілмеді. Эндрю Флинтофф түнде Үндістанға жеңіске жету үшін 368 ұпай белгіледі. Үндістан тағы да Севагты ерте жоғалтты, бірақ Дравид пен Джаффер екі сессия бойы Англия бұза алмаған берік серіктестік құрды. Ұпай жинау өте баяу болды, ал матч оқиғасыз теңдікке ұласып бара жатқандай көрінді. Джаффер шайдан кейін көп ұзамай 100 ұпайға жетті, бірақ бұл жетістіктен кейін көп ұзамай жұмыстан шығарылды. Содан кейін Үндістан ойынға жаңа өмір сыйлады, Ирфан Патан мен Махендра Сингх Дхони гол соғуға жылдамдықпен көтерілді, ал Англия бір күндік сценарийге бейімделіп, шекараларды қорғап, доп тастауды өзгертуге тырысты. Екі ойыншы да қысқа ойындардан кейін құлап қалды, ал Сачин Тендулкар да бірнеше соққылар жасады, содан кейін қалған оверлерді аяқтауды тапсырды. Үндістан 22 оверде 129 ұпай жинаса да, олар әлі де 108 ұпайға жетпей қалды, ақырында 260/6 есебімен нашар жарық жағдайына байланысты ұсыныс жасалды. Мэтью Хоггард 6/57 есебімен бірінші иннингтің үздік ойыншысы атанды. Жалпы алғанда, Англия командасы бірнеше негізгі ойыншыларының жоғалуына қарамастан, күшті Үндістан командасын теңдікке жеткізуге қуанды және екінші тестке жаңа сеніммен барды.

Both Alistair Cook and Monty Panesar made international debuts in this Test for England, as well as a Test debut for ODI veteran Ian Blackwell. On the Indian team Shanthakumaran Sreesanth was the only debutant. England won the toss and batted first, and scored at a decent enough rate on the first day, but also lost regular wickets in the process to end the day on 246/7. Alastair Cook made a promising debut scoring 60, and Paul Collingwood was 53 not out by the close of play. On day 2, England's lower order batsman assisted Collingwood to reach his maiden test century and frustrate India who would have hoped to bowl England out promptly. England eventually reached a score of 393, with Collingwood unbeaten on 134 not out. India lost Virender Sehwag early in their reply, but then Wasim Jaffer and Rahul Dravid batted out the day without further loss to take the hosts to 136/1 by the end of day 2. The match was very nicely balanced. On day 3, England's seam bowlers, in particular Matthew Hoggard, produced an inspired performance to engineer a middle order collapse. India slumped from 140/1 to 190/7 just after the lunch break. Hoggard took 5 wickets, and Monty Panesar dismissed Sachin Tendulkar to claim his maiden test wicket amid dramatic scenes. However, Mohammad Kaif and Anil Kumble fought back for India, putting on 128 for the eighth wicket. The day ended with Kaif being clean bowled by Panesar with a spectacular delivery that span out of the rough and just clipped the off stump. England wrapped up India's first innings very early on day 4 for 323, and began their second innings in a positive way. Alastair Cook scored a century on debut, and Kevin Pietersen scored an aggressive 87, despite a caught and bowled appeal being turned down by the third umpire early in his innings. This incident distracted the Indians who dropped 3 further catches during the day. England closed the day with a lead of 367 runs, and Cook was unbeaten on 104. Andrew Flintoff declared overnight to set India a target of 368 to win. India again lost Sehwag early, but Dravid and Jaffer again formed a solid partnership that England were unable to break for two sessions. Scoring was very slow, and it looked like the match was heading for an uneventful draw. Jaffer reached 100 shortly after tea but was dismissed soon after making the milestone. India then injected some life into the game by making a sudden charge at the target, despite the fact they still needed 170 runs to win. Irfan Pathan and Mahendra Singh Dhoni were promoted up the order to accelerate the scoring, and England had to quickly adopt to a one day scenario to protect boundaries and try and vary the bowling. Both these batsmen fell after cameos, and Sachin Tendulkar, who had also played some shots, was then trusted with seeing out the remaining overs. Although India scored 129 in 22 overs, they were still 108 runs short of the target, and eventually an offer for bad light was made with the score on 260/6. Matthew Hoggard was awarded man of the match for his first innings effort of 6/57. England overall were pleased to hold a strong Indian team to a draw despite several of their key players missing, and went into the second test with renewed confidence.

3- сынақ

Екінші тестілік жеңілістен кейін Англия командасы Алястер Кук матчтың таңертеңінде асқазан ауырып, тағы да жарақат алды. Овайс Шах туристерге дебют жасады, ал Шон Удал Лиам Планкеттің орнына шақырылды. Англияның жеңіске жету мүмкіндігі төмен деп саналды, бірақ Рахул Дравидтің Англияны жеребе салғанда соққылауға шақыруы күтпеген шешім болды. Бұл шешім Англияның спин шабуылының әлсіздігіне негізделген деп саналды, олар матчтың соңғы күніндегі жағдайды пайдалана алмады. Эндрю Штраус 128 ұпай жинап, субконтиненттегі нашар нәтижелер тізбегін аяқтады, ал дебютант Овайс Шах шайқас аралығында бұлшық еттерінің қысылуынан жарақат алып, зейнеткерлікке шықты. Англия 1-ші күнді 272/3 есебімен аяқтады – үміт беретін көрсеткіш. 2-ші күні Англия ұпайларын жинауын жалғастырды, бірақ Үндістан шабуылы өткен күнгідей тұрақты болды. Шри Шрисант 4 қақпа алды және шағын құлдырауды тудырды, ал Мунаф Пател де жақсы ойнады. Овайс Шах ойынға оралып, 88 ұпайға жетті, бірақ Харбхажан Сингх оны шығарып жіберді. Ол тест ойыншысы ретінде үміттендірді және иннингтерін құрастыру кезінде үндістандық боулерлермен сөйлесуге сенімді болды. Әсіресе, Харбхажанға үлкен соққы бергеннен кейін күліп тұрғаны көзге түсті. Англия ақырында 400 ұпайға жетті. Үндістан жауабы Вирендер Севаг, Васим Джаффер және Сачин Тендулкардың арзанға шығуымен басталды, нәтижесінде қонақтар 28/3 есебімен қалды. Тендулкар, әсіресе, үндістерді алаңдатты, бір ұпай жинауға көп уақыт жұмсады және ақырында 21 доптан кейін сол бір ұпаймен шығарылды. Рахул Дравид пен Юврадж Сингх күнді 89/3 есебімен аяқтады. 3-ші күні Англия боулерлері ыстық және ылғалды жағдайды қиын деп тапқанмен, ойынды жалғастырды. Олар ақырында Үндістанды 279 ұпайға ұтып, Герайнт Джонс қақпашы ретінде 5 қақпа алды. Джеймс Андерсон 4 қақпа алды, оның ішінде Тендулкар мен Дравидтің маңызды қақпалары бар. Үндістанның жалпы саны Анил Кумбле мен Срисант арасындағы серіктестік болмаса, одан да аз болуы мүмкін еді. Англия екінші таймның басында екі қақпадан айырылып, 3-ші күнді 31/2 есебімен аяқтады. Шайбаның тез нашарлап бара жатқаны анық болды, сондықтан Дравидтің бірінші соққылау шешімі одан да ерекше болды. 4-ші күн дәстүрлі тест крикетіне айналды, соққы жылдамдығы өте төмен болды. Оверде жартылай екі ұпайдан да аз жиналды, ал Англия тұрақты түрде қақпаларын жоғалтты, өйткені көптеген балуандар жағдайға бейімделуге тырысты. Эндрю Флинтофф 50, Пол Коллингвуд және Овайс Шах 32 және 38 ұпай жинады, бұл маңызды үлес болды. Эндрю Флинтофф матч алдында жарты ғасырдан кейін үлкен иннинг жасаудың маңыздылығын балуандарына еске салды. Ол осы матчтың екі иннингінде де дәл 50 ұпай жинады. Англия күнінің соңында 191 ұпайға шығарылды, ал кейбір комментаторлар жеңіске жету мүмкіндігінен айырылып қалған деп ойлады. Үндістан боулерлері үшін спиннерлер басты рөл атқарды, Кумбле мен Харбхажан арасында 6 қақпа болды. Үндістан екінші иннингті 313 ұпайға жеңіске жету үшін бастады, бұл жағдайды ескеретін болса, үлкен мақсат еді. Соңғы күн Үндістан 18/1 есебімен (бұрынғы күні Ирфан Патанды жоғалтқаннан кейін) басталды, ал бірінші сессия салыстырмалы түрде қауіпсіз болды, тек 2 қақпа түсті, оның бірі түнгі күзетші Кумбле болды. Соққы жылдамдығы төмен болды, ал Дравид түскі үзіліс кезінде 50 допқа 9 ұпай жинады. Тендулкар еркін соққылады, бірақ жалпы есеп 75/3 болды. Келесі сессия таңғажайып болды, өйткені үндістандық соққы реті күрт құлады. Дравид Флинтоффтен түскі үзілістен кейін үшінші доптан қақпаға соқты, ал Тендулкар келесі оверде Шон Удалдың добынан қысқа аяққа ұсталды. Үндістан балуандары Удалдың добымен күресті, ол алаңнан елеулі көмек алды, және екінші иннингте ол 14 допқа 4 қақпа алды. Севаг арқасының жарақатынан зардап шекті және 7-орында ойнауға мәжбүр болды. Ол жағдаймен күресе алмады және Джеймс Андерсонмен шығарылды. Келесі қақпа Махендра Сингх Дхониді шығару ерекше болды. Дхони Удалдан допты жоғары лақтырды, бірақ Монти Панесар оны алу үшін өзін орналастыруға жеткілікті уақыт болғанына қарамастан, мүмкіндікті жіберіп алды, доп одан 10 футқа жуық жерге түсті. Сенімсіз болғанымен, Дхони екі доптан кейін осындай соққыны қайталады, ал Панесар бұл жолы сәтті ұстады. Кейбір теледидар комментаторлары оқиғадан шатасып, Дхонидің екінші соққысы алғашқы оқиғаның қайталануы деп ойлады. Англияның соққыларына таң қалған Дхони алаңнан шықты. Бұл кезде есеп 92/7 болды. Харбхажан Сингх келесі қақпаны алды, Удалға алтылық етуге тырысып, ал Юврадж Сингх Флинтоффты сүйірге жіберді. Есеп 99/9 болғанда, соңғы ойыншы Мунаф Пател Үндістанды 100 ұпайға жеткізу үшін бір ұпай жинады, бірақ ол да Удалды алаңнан шығаруға тырысып құлады. Үндістан 100 ұпайға шығарылды және 16 оверде 7 қақпа жоғалтты, 25 ұпай қосылды. Англия матчты 212 ұпаймен жеңіп, серияны теңестірді. Англия бұл жеңісті Күлді қайтарумен теңестірді, өйткені Үндістанда жеңіске жету қиын міндет деп есептелді. Бұл, серияға дейін және оның барысында негізгі ойыншыларды жарақаттарға байланысты жоғалтуды ескеретін болса, одан да керемет деп саналды. Үндістан, керісінше, жеңіліске байланысты қатты сынға ұшырады және Дравидтің бірінші соққылау шешіміне, сондай-ақ екінші иннингте 75/3 есебінен 100-ге құлау кезінде балуандардың техникасы мен тәсіліне сұрақтар туды. Жалпы, тест сериясы бәсекелі болды және екі тараптан да жас дағдылардың көптеген мүмкіндіктерін көрсетті, бұл болашақта осы екі командаға, сондай-ақ жалпы әлемдік крикетке пайдалы болады деп үміттенді.

Following their second test defeat, England suffered a further injury blow when Alastair Cook developed an upset stomach on the morning of the match. Owais Shah made his debut for the tourists, and Shaun Udal was also called into the side to replace Liam Plunkett. England's chances of success in this match were perceived to be low, but they were immediately boosted by Rahul Dravid's curious decision to ask England to bat on winning the toss. It was believed that this decision was based on the perceived weakness of England's spin attack, who would not be able to exploit conditions on the final day of the match. Andrew Strauss scored 128 to end a run of low scores on the sub continent, and the debutant Owais Shah compiled a good half century before retiring hurt at the tea interval with cramps. England closed day 1 on 272/3 – a promising position. On day 2, England continued to accumulate runs, but the Indian attack found more consistency than they were able to the previous day. Sri Sreesanth took 4 wickets and triggered a mini collapse, and Munaf Patel also bowled well. Owais Shah returned to continue his innings and reached 88 before being dismissed by Harbhajan Singh. He showed promise as a test player, and was confident enough to engage in dialogue with the Indian bowlers while compiling his innings. The most notable point was Shah visibly laughing having just lofted Harbhajan for a big six. England were eventually all out for 400. India's reply started with Virender Sehwag, Wasim Jaffer and Sachin Tendulkar all being dismissed cheaply to leave the hosts on 28/3. Tendulkar in particular was a concern for the Indians, taking a long time to score a solitary run and eventually being dismissed after facing 21 deliveries for that single. Rahul Dravid and Yuvraj Singh engineered a recovery to finish the day on 89/3. On day 3, England's bowlers continued despite finding the hot and humid conditions difficult. They eventually bowled India out for 279, with Geraint Jones taking 5 catches as wicketkeeper. James Anderson took 4 wickets in the innings, including the vital ones of Tendulkar and Dravid. The India total could have been much less were it not for a late order partnership between Anil Kumble and Sreesanth. England lost two wickets early in their second innings to close day 3 on 31/2. It was clear that the pitch was deteriorating fast, making Dravid's initial decision to field first even more unusual. Day 4 proved to be a day of traditional style Test cricket, with slow scoring rates achieved throughout. Barely 2 runs per over were managed, and England lost regular wickets as most batsmen struggled to adapt to the conditions. Andrew Flintoff scored 50, and Paul Collingwood and Owais Shah scored 32 and 38 respectively, which would prove to be important contributions. Andrew Flintoff had stressed to his batsmen before the match the importance of going on and making a big innings once a half century had been reached. He scored exactly 50 in both innings of this match. England were bowled out for 191 late in the day, and some commentators believed the opportunity for them to force a win had perhaps been lost. For the Indian bowlers, the spinners were the main performers, with Kumble and Harbhajan taking 6 wickets between them. India started their second innings needing 313 to win, a large target given the conditions of the pitch. The final day started off with India on 18/1 (having lost Irfan Pathan late in the previous day) and the first session was seen out relatively safely, with only 2 wickets falling, one of those being that of the nightwatchman Kumble. Scoring was slow, and Dravid had faced over 50 deliveries for 9 runs by the lunch interval. Tendulkar had scored more freely, but overall the score at lunch was 75/3. The next session was nothing short of remarkable, as the Indian batting order collapsed in a dramatic fashion. Dravid edged a ball from Flintoff to the wicketkeeper off the third delivery after the lunch break, and Tendulkar was caught at short leg off the bowling of Shaun Udal next over. The Indian batsmen struggled with Udal's bowling, who obtained significant help from the pitch, and he would go on to take 4 wickets in the second innings at a cost of just 14 runs. Sehwag had been suffering from a back injury and was forced to bat at no 7. He was unable to cope with conditions and was dismissed for a duck by James Anderson. The next dismissal, that of Mahendra Singh Dhoni, was bizarre. Dhoni skied a ball off Udal, only for Monty Panesar to miss the chance as it landed around 10 feet from where he was, despite having ample time to position himself to take it. Unbelievably, Dhoni attempted a similar shot two balls later, and Panesar this time successfully held the chance. Some television commentators were actually confused by events believing the second shot by Dhoni to have been a replay of the original incident. Dhoni left the field to a chorus of boos by the crowd, stunned by England's strikes. At this point, the score was 92/7. Harbhajan Singh was dismissed next, attempting to slog sweep Udal for six, and Yuvraj Singh edged Flintoff into the slips. With the score on 99/9, the last man Munaf Patel managed a single to bring up the India 100, but he too then fell attempting to slog Udal out of the park. India were bowled out for 100, and had lost 7 wickets in 16 overs, for the addition of 25 runs. England won the match by 212 runs, and had levelled the series. England regarded the victory to be as great as reclaiming the Ashes, with winning in India always perceived to be a difficult task. It was considered even more incredible, given the loss of key players due to injuries prior to and during the series. India, on the other hand, came under extreme criticism for the loss and questions were asked of Dravid's decision to field first, as well as the batsmen's technique and application during the second innings when they collapsed from 75/3 to 100 all out. Overall, the test series had been competitive and demonstrated many opportunities of emerging talent on both sides which would hopefully benefit these two sides, as well as world cricket in general in the coming years.

Екінші бір күндік жарыс

Бірінші иннингте Англияның соққышы Кевин Питерсен Вест-Индияның Вив Ричардстың бір күндік матчтарда 1000 рет ұпай жинаған ең жылдам ойыншы (21 иннинг) деген рекордын қайталады. Суреш Райна өзінің алғашқы бір күндік жартылай ғасырында және Махендра Сингх Дхони бір күндік халықаралық матчтарда Үндістан үшін алтыншы қадамдық серіктестік бойынша жаңа рекорд орнатты. Үшінші викеттің құлауы қызығушылық тудырды: Юврадж Сингх Иан Блэкуэллдің допты викетке жеткізуін тоқтату үшін викеткепер Джерайнт Джонс сүңгіп кіріп, допты викетке лақтырып, аяқ тұнбасын және кепілдікті құлатты. Сингх кресте тұрғандықтан, ол аут емес деп шешім қабылданды, бірақ Үндістан капитаны Рахул Дравид шатасу кезінде жылдам жүгіруге шешім қабылдады; Пол Коллингвуд жылдам әрекет етіп, допты ұстап, қалған екі тұнбаға тигізіп, Дравид креске жеткенде кепілдік берді. Телевизиялық төреші шақырылып, ұзақ ойланғаннан кейін Дравид аут деп жарияланды.

5-ші бір күндік халықаралық іс-қимыл

Ойын жаңбырдың салдарынан өткізілмеді. Алдыңғы күні қатты жаңбыр жауды, соның салдарынан ойынды бастау үшін алаңды жеткілікті түрде кептіру мүмкін болмады. Нәтижесінде, төрешілердің шешімімен ойын тоқтатылды, тіпті бір доп та лақтырылмады, себебі алаң сулы болып қалды. Бұл жағдай бес сағаттан бері ойынды күтіп отырған жанкүйерлерді ашуландырды, олар ақырында тас лақтырып, трибунадағы заттарды өртеп, наразылықтарын білдірді.

6-шы бір күндік жауынгерлік іс-қимыл

21 жастағы В.Р.В. Сингх Индия құрамасы сапында тұңғыш рет өнер көрсетті, бірақ команда иннингті апатты бастады, 76–5 есебімен қалды. Махендра Сингх Дхони (96) мен Рамеш Повар (54) алтыншы қадамда жүздік серікке қол жеткізіп, ұлттық команданы жақсы нәтижеге жеткізді. Харбхажан Сингх Кевин Питерсеннің добынан 4 ұпаймен тікелей құлады, бірақ Харбхажан өздігінен алаңды қысымдамай, үшінші төрешінің шешімін күтті, содан кейін алаңнан шығар алдында Питерсенге қарғыс айтты. Уақытша капитан Эндрю Штраус (бұл турда үшінші капитан, Эндрю Флинтофф 12-ші ойыншы ретінде демалыста болды) 74 ұпаймен Англияны жетекке алып шықты, бірақ бұлшық еттерінің қысылуынан ойынды доғаруға мәжбүр болды, және олар 43 доп қалғанда жеңіске жетті. Иан Блэкуэлл Повардың тастаған бір добын 6 ұпайға соқтырып, жеңіске жетті.

7-ші бір күндік жауынгерлік іс-қимыл

Ескерту: Үндістан құрамасының қақпашысы Махендра Сингх Дхони Динеш Картикпен ауыстырылды. Англия құрамасының капитаны Эндрю Флинтофф тағы да Эндрю Штраусспен алмастырылды. Робин Утхаппаның Үндістан құрамасы сапындағы тұңғыш ойынында 12 төрттік және 1 алтылық соқты, бірақ Джеймс Андерсон шекараны тоқтату үшін допты ұстап, қақпашыға лақтырғаннан кейін Джерейнт Джонс оны ойыннан шығарды. Бұл ойыншы, капитан Рахул Дравидпен бірінші қақпа үшін 166 серіктестік құрып, жайсыз екінші жүгіріске баруға тырысқанша, дерлік жеңіске жеткізген еді. Оның 86 ұпайы – шектеулі оверлер матчындағы кез келген үндістандық ойыншының дебюттік ойынындағы екінші ең жоғары көрсеткіш. Осы жеңіспен Үндістан екінші болып шабуыл жасағандағы тікелей жеңістердің әлемдік рекордын 16-ға дейін ұзартты.