Кіріспе

Тисри – Үндістанның Жарханд штатындағы Жиридих ауданының Хори Махуа бөлімшесіндегі әкімшілік бөлімше болып табылатын қоғамдық даму блогы (CD блогы).

Шолу

Гиридих – үстірт аймағы. Ауданның батыс бөлігі үлкен орталық үстірттің бір бөлігін құрайды. Ауданның қалған бөлігі – төменгі үстірт, тегіс жазық дала, биіктігі шамамен 1300 фут. Шеттеріндегі жартастар шамамен 700 футқа дейін төмендейді. Парешнат төбесі немесе Шихарджи ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде 4480 футқа дейін көтеріледі. Аудан тығыз орманды. Табиғи ресурстардың ішінде көмір мен слюда бар. 2016 жылы «Прадхан Мантри Уджвала Ёджана» бағдарламасын ашқанда, Жаркханд штатының бас министрі Рагхабар Дас Жаркхандта 23 миллион отбасының жағдайы нашар екенін мәлімдеді. Халықтың жалпы санындағы жағдайы нашар отбасылардың үлесін 35 пайызға дейін төмендету жоспарланған.

Маоистік іс-әрекеттер

Жарханд – маоистік қызметке ұшыраған штаттардың бірі. 2012 жылы Гиридих штаттың ең көп зардап шеккен 14 ауданының бірі болды. 2016 жылы штат полициясы маоистік қызметті тексеру үшін Гиридихті 13 басым аймақтың бірі деп белгіледі. 2017 жылы Гиридих ауданында маоистер жол құрылысымен немесе тауар тасымалымен айналысқан 50-ден астам көлікті өртеді.

География

Тисри Бихар штатының Навада ауданында орналасқан. Тисри CD блогы солтүстік және шығыс бөлігінде Каваколе CD блогымен, шығыс және оңтүстік бөлігінде Деори CD блогымен, оңтүстік бөлігінде Дханвар CD блогымен және батысында Гаван CD блогымен шектеседі. Тисри CD блогының ауданы 429,56 км² құрайды. Онда 15 ауылдық паншаят және 183 елді мекен бар. Бұл блокқа Тисри және Локаинаянпур полиция бөлімшелері қызмет көрсетеді. Бұл CD блогының бас кеңсесі Тисриде орналасқан. Аумағының 58,89% орманмен жабылған. Тисри CD блогындағы өзендер: Киул, Сакри, Барки және Кунда.

Тіл және дін

Хорта тілі – басты қолданылатын тіл. Хинди тілі – мемлекеттік тіл. Сантали тілінде де сөйлейді.

Ауылдық кедейлік

2004-2005 жылдары Гиридих ауданының халқының 40-50% -ы BPL санатында болды, бұл көрсеткіш Годда, Кодерма және Хазарибаг аудандарымен бірдей болды. Жаркханд штатындағы ауылдық кедейлік 1993-94 жылдардағы 66% -дан 2004-05 жылдардағы 46% -ға дейін төмендеді. 2011 жылы ол 39,1% -ға дейін түсті.

Тіршілік ету

2011 жылы Тисри КД блогында жұмыс істейтін халықтың арасында 17 649 шаруашылықпен айналысушылар 39,71% құрады, ал 20 736 ауыл шаруашылығы жұмысшылары 46,66% құрады, 814 үй шаруашылығы қызметкерлері 1,83% және 5 244 басқа жұмысшылар 11,80% құрады. Жұмыс істейтін халықтың саны 44 443 адамды құрап, жалпы халықтың 46,74% болды, ал жұмыс істемейтін халықтың саны 50 638 адамды құрап, халықтың 53,26% құрады. Ескерту: Халық санағында жерді өңдеумен немесе қадағалаумен айналысатын адам шаруашылықпен айналысушы болып есептеледі. Егер адам басқа біреудің жерінде ақшалай немесе тауар түрінде немесе үлесімен жалақы алатын болса, ол ауыл шаруашылығы жұмысшысы болып саналады. Үй шаруашылығы – отбасының бір немесе бірнеше мүшесімен үйдің ішінде немесе ауылда жүргізілетін және Зауыттар туралы заң бойынша зауыт ретінде тіркелмейтін қызмет. Басқа жұмысшылар – шаруашылықпен айналысатын, бірақ шаруашылықпен айналысушыларға, ауыл шаруашылығы жұмысшыларына және үй шаруашылығы қызметкерлеріне жатпайтын адамдар. Оларға фабрика, кен өндіру, плантациялар, көлік және кеңсе қызметкерлері, сондай-ақ бизнес және саудамен айналысатын адамдар, мұғалімдер, ойын-сауық шеберлері және т.б. кіреді.

Инфрақұрылым

Тисри КД блогында 183 елді мекен бар. 2011 жылы 56 елді мекен электрмен жабдықталған. 1 елді мекенде мұнай құбырынан (тазартылған/тазартылмаған), 181 елді мекенде қазба суынан (жабық/жабықсыз), 142 елді мекенде қолмен су сорғысы, ал барлық елді мекендерде ауыз сумен қамтамасыз етілген. 19 елді мекенде пошта бөлімшесі, 6 елді мекенде шағын пошта, 7 елді мекенде телефон (стационарлық желі) және 63 елді мекенде ұялы байланыс бар. 181 елді мекенде сапалы (асфальтталған) ауылдық жолдар, 24 елді мекенде автобус қатынайды (мемлекеттік/жеке), 3 елді мекенде автокөлік/өзгертілген автокөлік және 63 елді мекенде трактор бар. 11 елді мекенде банк филиалы, 4 елді мекенде ауыл шаруашылығы кредиттері қоғамы, ешбір елді мекенде кинозал/бейнезал, ешбір елді мекенде кітапхана және оқу залдары жоқ. 26 елді мекенде мемлекеттік тарату жүйесі, 6 елді мекенде апталық базар және 40 елді мекенде сайлау учаскелері бар.

Ауыл шаруашылығы

Гиридих ауданының үлкен бөлігін төбелер мен қабатты жерлер алып жатыр. Топырақ көбінесе тасты және құмды болып келеді, бұл ормандар мен бұталардың өсуіне жағдай жасайды. Ауданның жалпы аумағының көп бөлігін құрайтын ормандық жерлер теңіздей таралып орналасқан. Өзендер маңындағы кейбір аймақтарда аллювиалды топырақтар кездеседі. Тисри КД блогында өңделетін жердің жалпы аумаққа қатынасы 28,40% құрайды. Ал ауданның жалпы аумағында өңделетін жердің үлесі 27,04% шамасында. Суармалау жеткіліксіз деуге болады. Тисри КД блогында суарылатын жердің өңделетін жерге қатынасы 6,85% құрайды. Мамырдан қазанға дейін – жазғы егіс маусымы, одан кейін – күздік егіс маусымы басталады. Аудандағы жалпы егіс алқабының 50% күрішпен жабылады, ол негізгі дақыл болып табылады. Басқа да маңызды дақылдар: жүгері, бидай, қант қызылшасы, бұршақ және көкөністер.

Мика шахталары

Гаван және Тисри аудандық блоктарында слюда кен орындары орналасқан.

Артқа қалған өңірлер гранттық қоры

Гиридих ауданы дамып келе жатқан аймақ ретінде тізілген және Артта қалған аймақтарға берілетін гранттар қорынан қаржылық қолдау алады. Үндістан үкіметі құрған бұл қор дамудағы аймақтық теңсіздіктерді түзетуге бағытталған. 2012 жылғы мәлімет бойынша, елі бойынша осы схемаға 272 аудан енгізілген. Оның ішінде Жарханд штатының 21 ауданы бар.

Білім

Тисри КД блогында бастауыш сыныптар бар 8 ауыл, бастауыш мектептер бар 109 ауыл, негізгі мектептер бар 49 ауыл, орта мектептер бар 5 ауыл, жоғары сыныптар бар 1 ауыл және білім беру мекемесі жоқ 74 ауыл бар. *Жарханд штатында жоғары сыныптар мектептері «Интер колледждер» деп те аталады.

Денсаулық сақтау

Тисри CD блогында 1 ауылда қоғамдық денсаулық сақтау орталығы, 20 ауылда бастауыш медициналық пункттер, 11 ауылда ана мен бала күтімі орталықтары, 2 ауылда дәріханалар, 6 ауылда дәрі-дәрмек сататын дүкендер болды. * Жеке медицина қызметкерлері, баламалы медицина және т.б. ескерілмеген.