Кіріспе

Иондау әдісі

Атмосфералық қысымдағы химиялық иондау (APCI) – массалық спектрометрияда қолданылатын иондау әдісі. Ол атмосфералық қысымда (105 Па) газ фазасындағы ион-молекулалық реакцияларды пайдаланады және көбінесе жоғары өнімді сұйық хроматографиясымен (HPLC) жұптастырылады. APCI – бұл химиялық иондауға ұқсас жұмсақ иондау әдісі, онда бастапқы иондар еріткіш шашырату арқылы түзіледі. APCI негізінен 1500 Да-дан төмен молекулалық салмағы бар, полярлы және салыстырмалы түрде аз полярлы, термиялық тұрақты қосылыстар үшін қолданылады. APCI-ді HPLC-мен қолдану стероидтар, пестицидтер сияқты іздік талдауларды анықтауда, сондай-ақ фармакологиядағы дәрілік заттар метаболизмін зерттеуде кең таралған.

Құралдың құрылымы

Әдетте APCI көзі үш негізгі бөліктен тұрады: сынама кіргізу, короналық разряд инесі және аралық қысымдағы иондық беру аймағы. Суретте көрсетілгендей, сұйық хроматографиядан (LC) шыққан элюат 0,2–2,0 мл/мин жылдамдықпен пневматикалық бүлдіргішке ағып, ұсақ тамшылардан тұратын тұманды жасайды. Тамшылар 350–500 °C температурада қыздырылған қабырғаларға соқтығысып буландырылады және бүлдіргіш газ және қосалқы газ арқылы корона электроды мен шығуға қарсы электроды арасындағы ион-молекулалық реакция аймағына жеткізіледі.

Иондау механизмі

Газ фазасындағы АПКИ арқылы иондану келесі тізбекпен жүзеге асырылады: ерітіндідегі сынама, сынаманың буы және сынама иондары. Жоғары өнімді сұйық хроматографиясынан (HPLC) шыққан элюент толығымен буланып кетеді. Еріткіш пен сынама буының қоспасы ион-молекулалық реакция арқылы иондалады. Иондау оң немесе теріс иондау режимінде жүргізілуі мүмкін. Оң режимде, реагент иондар мен газ тәрізді талданатын молекулалардың протондық туыстығы, реагент газының иондарымен протонды ауыстыруға немесе аддукцияға мүмкіндік береді, нәтижесінде молекулалық түрдің [M+H]+ иондары түзіледі. Содан кейін, M талданатын молекулалары су кластерлік иондармен протондалады. Соңында, иондану өнімдері MH+(H2O)m атмосфералық қысымды иондау көзінен шығарылады. MH+(H2O)m-нің деклстерлеуі (протонталған талданатын молекуладан су молекулаларын жою) массалық анализатордың жоғары вакуумында жүзеге асырылады, сондай-ақ атмосфералық қысымға дейінгі короналық разрядтағы иондық химияда. APCI-ді іздік химиялық талдау үшін массалық спектрометриямен біріктірудің алғашқы қолданысы Franklin GNO Corporation компаниясында болды, олар 1971 жылы APCI-ді иондық жылдамдықпен және массалық спектрометриямен біріктіретін құралды жасады. 1970 жылдары Хьюстон қаласындағы Бейлор медицина колледжінде Хорнинг, Кэрролл және олардың әріптестері газ хроматографиясын (ГХ) және сұйық хроматографиясын (СХ) массалық спектрометрмен байланыстыру үшін APCI-дің артықшылықтарын көрсетті. Бұл зерттеулерде жоғары сезімталдық және қарапайым массалық спектрлер көрсетілді. APCI-дің короналық разрядты электроды заманауи коммерциялық APCI интерфейстерінің прототипі болды. 1970 жылдардың соңында SCIEX компаниясы жылдам жұмыс үшін фургонға орнатылған APCI массалық спектрометр жүйесін (TAGA, іздік атмосфералық газ анализаторы) ұсынды, бұл қоршаған ортадағы полярлы органикалық заттарды нақты уақытта мониторингтеу үшін жоғары сезімталдықпен қамтамасыз етті. 1981 жылы үштік квадрупольді массалық спектрометрдің нұсқасы жасалды, бұл APCI MS/MS арқылы ауаны нақты уақытта тікелей мониторингтеуге мүмкіндік берді. Ұқсас платформа SCIEX AROMIC жүйесі үшін де пайдаланылды (Британдық аэрокосмикалық компаниясымен бірлесіп әзірленген CONDOR контрабанданы анықтау жүйесінің бөлігі), бұл шекаралық өтпелдерде контейнерлердегі есірткі, жарылғыш заттар мен алкогольді анықтау үшін ішкі кеңістікті сынамалау арқылы жүзеге асырылды. 1980 жылдардың ортасынан бастап 1990 жылдардың басына дейін APCI және электроспреймен LC/MS жүргізудің артықшылықтары, екеуі де атмосфералық қысымды иондау әдістері, аналитикалық қауымдастықтың назарын аудара бастады.

Артықшылықтар

Субстраттың иондануы өте тиімді, себебі ол атмосфералық қысымда жүзеге асады, демек соқтығысу жиілігі жоғары. Сонымен қатар, APCI ионданудың бастапқы кезеңдеріндегі тамшылардың жылдам десольватациясы және булануының нәтижесінде аналиттың термиялық ыдырауын айтарлықтай төмендетеді. Иондану газ фазасында болады, ESI-ден айырмашылығы, онда иондану сұйық фазасында жүзеге асады. APCI-нің потенциалды артықшылығы – полярлы еритіндінің орнына жылжымалы фаза ретінде полярлы емес еритіндіні қолдану мүмкіндігі, себебі еритінді мен зерттелетін молекулалар короналық разряд инесіне жеткенге дейін газ тәрізді күйге өтеді. APCI газ фазасындағы химияға байланысты болғандықтан, LC үшін еритінділер, өткізгіштік, pH сияқты арнайы жағдайларды қолдану қажеттілігі туындамайды. APCI, ESI-ге қарағанда, көбірек мүмкіндіктерге ие LC/MS интерфейсі және кері фазалы LC-мен үйлесімдірек болып көрінеді.

Қолдану

APCI жылу тұрақтылығы жоғары, молекулалық салмағы төмен және орташа (1500 Да-дан кем) және орташадан жоғары полярлылығы бар үлгілерге қолайлы. Бұл, әсіресе, электроспрейге жеткілікті полярлы емес заттарды талдау үшін тиімді. APCI қолданылатын салалар: дәрі-дәрмектер, полярлы емес липидтер, табиғи қосылыстар, пестицидтер және түрлі органикалық қосылыстарды талдау. Алайда, ол биополимерлерді, органометаллдарды, иондық қосылыстарды және басқа да тұрақсыз заттарды талдауда шектеулі мүмкіндіктерге ие.