Кіріспе

Рухани ұйым

Брахма Кумарилер – 1930 жылдары Хайдарабад, Синдте пайда болған рухани қозғалыс. Брахма Кумарилер ("Брахманың қыздары") қозғалысын Лекрадж Криппалани құрған. Әйелдер ұйымдағы негізгі басшылық қызметтерді әлі де атқарып жүр. Ұйым нәсіл, ұлт, дін және жыныс сияқты адам денесімен байланысты айқындамалардан асып түсудің маңыздылығын, жандар екендігімізді еске түсіретін медитация арқылы үйретеді. Олар "жан санасы" деп аталатын нәрсеге негізделген жаһандық мәдениет құруға ұмтылады. Ұйым мүшелері барлық жандар жаратылысынан жақсы және Құдай – барлық жақсылықтың бастауы деп сенеді. 2019 жылы ұйымның 110 елде 8000-нан астам орталығы мен 1 миллионнан астам мүшесі болды.

Ерте тарих

Брахма Кумари ұйымы Солтүстік-Батыс Үндістанның (қазіргі Пәкістан) Синд облысының Хайдарабад қаласында құрылған. Бұл – бай саудагерлер мен кәсіпкерлердің тобы, олардың күйеулері мен әкелері көбінесе шетелде жұмыс істеген. Үш жылдан кейін «Ом Мандали» әйелдердің рөлін ерекше атап көрсетуі және касталық жүйеге бағынбауы анық болды. Топ 22 жасар Радхе Покардас Раджваниді (кейін «Ом Радхе» деп аталды) президенттік лауазымға тағайындады, ал оның басқару комитеті тағы сегіз әйелден тұрды. Кез келген кастадан адамдар жиналыстарға қатысуға рұқсат етілді. Сондай-ақ, топ жас әйелдердің үйленбеуге құқығы бар екенін және үйленген әйелдердің бойдақ болуды таңдауға құқығы бар екенін жариялады. Дәстүрге берілген патриархалдық Үндістанда мұндай жеке өмірге қатысты шешімдер тек ер адамдардың құзырында болды. Осы пикетке қатысу екі топқа да қарсы қылмыстық іс қозғауға әкеп соқты. 1938 жылдың 16 тамызында жергілікті аудандық судья «Ом Мандали» жиналысын тоқтату туралы бұйрық берді. Алайда, Синд сот комиссарының сотына шағымданғаннан кейін 1938 жылдың 21 қарашасында бұл тыйым алынып тасталды. Соттар ерекше шешім қабылдап, қылмыскерлердің тудырған қырқысының салдарынан зардап шеккендерді жазалауға тырысқан және заңды жеке пікірлеріне сәйкес қолдануға ұмтылған аудандық судьяны тікелей сынады. Осы оқиғалардан кейін «Ом Мандали» Хайдарабадтан кетуге шешім қабылдады және 1938 жылдың екінші жартысында қызметін Карачиге көшірді. Шамамен 300 мүше көшіп келді. 1939 жылдың 31 наурызында үкімет «Ом Мандали» қызметін тергеу үшін трибунал тағайындады. Трибунал шешімін жариялағаннан кейін Ом Радхе «Бұл әділдік пе?» атты кітап жазды, онда конституциялық негізі жоқ және «Ом Мандалидан» дәлелдер алмаған трибуналды сынады. 1939 жылдың мамырында үкімет трибунал қорытындысын пайдаланып, «Ом Мандалиді» 1908 жылғы Қылмыстық заңға түзетулер енгізу туралы заңның 16-бабына сәйкес «заңсыз ұйым» деп жариялады. Дегенмен, «Ом Мандали» сатсаңдарын өткізуін жалғастырды, ал үкімет оны күштеп тоқтатуға тырыспады. Бәлкім, осы себепті комитет Ом Бабаны өлтіру үшін жалдамалы кісіні тартты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Брахма Кумарис 1950 жылдардың ортасынан бастап халықаралық кеңею бағдарламасын іске қосты. Ұйымның ең айқын көрінісі – Үндістанның ірі қалаларында орналасқан рухани мұражайлары. БК қозғалысының басшылығы мен мүшелерінің көп бөлігі әйелдерден тұрады, мысалы, Ұлыбританияда 42 орталықтың үштен бірі ғана ер адамдар басқарады. Орталықтар көбінесе жақтастардың үйлерінде орналасқан және орташа немесе жоғары тапқа жататын мүшелерге бейім. Әлемдік мүшелерінің саны 1993 жылы 35 000-нан 1998 жылы 400 000-ға, ал 2000 жылы 450 000-ға дейін бағаланған, алайда, олардың көпшілігі ұйымның көзқарасына толыққанды берілмеген болуы мүмкін.

Нанымдар

Бұл қозғалыс өзінің индуизм тамырларынан өзгешеленеді және өзін дін ретінде емес, рухани оқыту құралы ретінде санайды.

Өзіндік

Брахма Кумарилер адамдарды екі бөліктен тұрады деп санайды: сыртқы, көрінетін дене, оның ішінде мәртебе мен мүлік сияқты жайттар, және жан деп аталатын нәзік энергия. Жанның мінездік құрылымы адамның сыртқы әрекеттері арқылы білінеді. Дегенмен, сыртқы бейнесіне қарамастан, әрекеттер махаббат, тыныштық, бақыт немесе көңіл謙虚лікпен жасалса, ол адам жанының мәнін көрсетеді. Брахма Кумарилер жан – денесінің маңдайында орналасқан, рухани жарықтың өте кішкентай нүктесі екенін үйретеді.

Карма

Брахма Кумарилердің сенуінше, жаның жасаған әрбір іс оған сай жауап береді, ал жаның келесі туғандағы тағдыры осы өмірдегі іс-әрекеттері мен мінез-құлқына байланысты болады. Медитация арқылы, ойлау жолдарын және содан кейін іс-әрекеттерін өзгерту арқылы, Брахма Кумарилер адамдардың "кармалық есебін" тазарта алатынын және осы өмірде де, келесі өмірде де жақсырақ өмір сүре алатынын айтады.

Уақыт циклі

Адам тарихының сызықтық теорияларына қарама-қайшы, олар ғаламның ежелгі бастау нүктесін және соңғы құлдилауын болжайды, БК ғаламның басталуы, аяқталуы немесе жасы жоқ деп санайды, мұндай ұғымдарды ғаламға адам өмірінің қате қолданылуы деп есептейді. БК ғаламның мәңгілік, табиғи түрде жүзеге асатын 5000 жылдық циклден тұратынына сенеді, ол төрт дәуірден (югалардан) құралған: Алтын дәуір (Сатья Юга), Күміс дәуір (Трета Юга), Мыс дәуір (Двапара Юга), Темір дәуір (Кали Юга), және олардың әрқайсысы циклдің 1250 жылын білдіреді. Олар Темір дәуірінің соңында "Қирату" болатынына сендіреді. Олар "Қиратудың" Жер бетіндегі барлық адамдарды өлтіріп, Жерді тазартатынына сенеді. Содан ғана цикл қайта бастала алады. Бұл циклдің қазіргі кезеңі кейде бесінші дәуір немесе "Конфлюенстік дәуір" деп аталады, себебі ол Темір дәуірі мен Алтын дәуірдің арасындағы тоғысу (қосылу немесе кездесу) деп есептеледі. Циклдің бірінші жартысы (Алтын және Күміс дәуірлер) "жанның саналы өмір сүру" дәуірі деп саналады. Брахма Кумарилер бұл кезеңді "жер бетіндегі жұмақ" немесе адамдар табиғатпен толық үйлесімде өмір сүрген, толыққанды, өзін-өзі таныған, ізгі жандар болған Едем бағының бір түрі ретінде қарастырады. Басты рухани ояну – адамның жаны ретінде өзін түсінуі. Брахма Кумарилер қазіргі өркениеттің жаһандық ядролық қақтығыстармен және табиғи апаттармен бірге жойылатынына, ал осы апатты оқиғалардың табиғи және тазартушы циклдің бір бөлігі болып табылатынына сенеді. Ұйымның даму кезеңінде Екінші дүниежүзілік соғыс, Хиросима мен Нагасакиге жасалған атомдық бомбалаулар мен "Қырық жылдық соғыс" болды, және оның ілімдерінің құлдиратушылық аспектілері трансформация процесі ретінде қайта қарастырылды. Ұйымның студенттері 1987-2008 жылдар аралығында әлемнің күшті құлдилауы туралы көптеген сәтсіз болжамдар жасады, ал бастапқы ілімдер 1976 жылдың нақты күнін көрсеткен, бұл аспектілер қазір көңілсіздікпен қарастырылады.

Ой жүгірту

Брахма Кумарилер оқушыларын саналарын тазартуға көмектесетін медитация тәсілімен таныстырады. Бұл үшін тыныш отырып, жанның мәңгілік екендігі, бастапқы тазалығы және Құдайдың табиғаты туралы ойлар айту қажет. БК медитациясының мақсаты – күнделікті өмірмен айналысып тұрғанда да медитациялық күйді сақтап қалуды үйрену. Брахма Кумарилер үшін, барлық қате пікірлер мен жаман сезімдер, нәсіл, дін, жыныс, ұлт, сыртқы келбет (немесе оның жоқтығы) сияқты сыртқы белгілерге сүйене отырып, өзімізді және басқаларды бағалаудан туындайды. Бірақ, әрбір адамның ішкі жақсылығын табуға үйренгенде, осы белгілерге негізделген қате пікірлер, бір Рухани Әке, бір Адамзат отбасы және құрмет, махаббат, бейбітшілік және бақыт сияқты жалпы рухани құндылықтарға деген көзқараспен ауыстырылады. "Біз өшкенде, әлем де өшеді" деген сөз Брахма Кумарилердің басты ұраны болып табылады. Сондықтан, Брахма Кумарилер өзінің ішкі әлемін өзгертуді "әлемге қызмет етудің" маңызды бір түрі деп санайды.

Жаңартылатын энергия

Брахма Кумарилер бірнеше қоршаған ортаны қорғау жобаларын іске қосты. Олардың күн және тұрақты энергия саласындағы жұмыстарына 2007 жылы әлемдегі ең үлкен күн пешінің жасалуы, сондай-ақ халықаралық штаб-пәтері орналасқан Абу тауының етегіндегі Талхетидегі күн энергиясын пайдаланатын электр стансасының құрылысы кірді. 25 акр (шамамен 10 гектар) аумақты қамтитын бұл нысан күніне 22000 кВт/сағ электр энергиясын өндіруге жоспарлануда. Жоба Үндістан және Германия үкіметтерінің қаржылық қолдауы арқасында іске асырылды.

Тұрақты йогикалық ауыл шаруашылығы

Тұрақты йогикалық ауыл шаруашылығы (ТЮА) – 2009 жылы Солтүстік Үндістанда бастау алған бағдарлама. Бағдарлама Гуджарат штатындағы Сардаркрушинагар Дантивада ауыл шаруашылығы университеті мен Брахма Кумарис ауылдық даму бөлімінің бірлескен жобасы болып табылады. Қазіргі таңда Үндістан үкіметі де бұл бағдарламаны қолдап тұр. Нарендра Моди кабинетінің маңызды мүшесі, Ауыл шаруашылығы министрі Радха Мохан Сингх үкіметтің бағдарламаға қолдауын ресми түрде жариялады. Үкіметтің қолдауымен бағдарлама «Ақил Бхаратӣя Крушак Сашактикаран Абхиян» (АБКСА) деп қайта құрылып, 2015 жылдың желтоқсан айында іске қосылды. АБКСА ТЮА бағдарламасының бастапқы көлемін кеңейтіп, фермерлерге медитация мен жеке дамуды үйретуді де қамтиды. 2012 жылы Үндістанның жетекші ауыл шаруашылығы университеттерімен бірлесіп тәжірибелер жүргізілді, мақсаты – Брахма Кумарис медитациясын дәстүрлі органикалық егіс әдістерімен бірге қолданудың өсімдіктердің өсуіне нақты және оң әсер ететінін анықтау болды. «Азия ауыл шаруашылығы тарихы» журналында жарияланған мақалада ТЮА бойынша екі жеке зерттеуге шолу жасалған. Бір зерттеуді Г. Б. Пант ауыл шаруашылығы және технология университеті (GBPUAT), Пантнагар, Уттараханд, ал екіншісін Гуджарат штатындағы Сардаркрушинагар Дантивада ауыл шаруашылығы университеті (SDUAT) жүргізген. Шолуда Брахма Кумарис медитация әдістері тұқымның өсуін, тұқымның өніп шығу деңгейін және топырақтағы микроорганизмдердің мөлшерін арттырғаны айтылған.

Денсаулық сақтау

1991 жылы Брахма Кумарис, Ашок Мехта және Гүлаб пен Кхубчанд Ватумулл аға-інілер Раджастхан штатының Сирохи ауданында "Ж. Ватумулл" жаһандық ауруханасын ашып, жергілікті тұрғындарға медициналық қызметтер ұсынды.

БҰҰ консультативтік мәртебесі

1998 жылы Брахма Кумари Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік мәселелер департаментімен кеңесуші мәртебе алды.

Сын

Ілесушілер мүше еместер тарапынан әлемнің болжамдалған физикалық құрылуы туралы пайғамдарлықтарын жасырғаны немесе әлсіреткені үшін сынға ұшырады, әсіресе олар осындай оқиғаның "жақын арада" болатынына сенгендіктен. Дегенмен, олардың басты мақсаты – медитация мен жан тыныштығын үйрету, емес, медитация немесе құндылықтарға негізделген өмір салтын үйренуге келген мүше емес адамдарға әлемдегі түрлі сын-қатерлер туралы өз көзқарастарын таңу. Зерттеу жаңа мүшелерді тарту әдістері, ұрықсыздық мәселесі және діни тарихты қайта қарастыруға қатысты. Брахма Кумарилердің аянды хабарларды (Мурлилерді) қайта жазғаны туралы хабарланды. Оларды отбасыларды таратуда айыптайды. Ұйым құрылған кезде әйелдерге, әсіресе некеде, бойдақ болу құқығын қорғауға мүмкіндік беру 1930 жылдардағы Синдте туындаған даудың басты себебі болды, себебі бұл патриархалды Үндістан субконтинентіндегі әйелдерге ерлердің үстемдігіне тікелей қарсы келді.