Кіріспе

Ирландиялық журналист, тарихшы және тележүргізуші

Брайан Инглис (31 шілде 1916 – 11 ақпан 1993) – ирландиялық журналист, тарихшы және тележүргізуші. Ол Дублин қаласында (Ирландия) дүниеге келді және Ирландия тарихы мен саясатына деген қызығушылығын сақтап қалды. Ол Ұлыбританиядағы адамдарға «Барлық өткен күндеріміз» телешоуының жүргізушісі ретінде кеңінен танылды, бұл бағдарламада 25 жыл бұрынғы оқиғалар киножурналдар, газет мақалалары және басқа да материалдар арқылы көрсетілетін. Ол сонымен қатар «Газеттер не айтады» деген аталыммен апталық газеттерге шолу жасайтын. 1954 жылы «The Spectator» журналының штатына қатысып, 1959 жылы оның редакторы болды, көп ұзамай жас Бернард Левинді журналға материал жазуға шақырды. 1962 жылға дейін редакторлық қызметін атқарды. Ол сонымен қатар паранормальды құбылыстар мен дәстүрлі емес медицинаға да қызығушылық танытты.

Ерте өмір және білім

Брайан Инглис Ирландияның орта тапқа жататын, кәсіби шіркеу отбасында дүниеге келді (оның әкесі – Сер Клод Кавендиш Инглис FRS, гидравликалық инженер, ол Валлингфордта Гидравликалық зерттеу станциясын құрған; анасы – Леди Вера Инглис, туған тегі Блад). Ол Малахайд, Солтүстік Дублин округінің жабық қоғамында өсті. Ол J. R. Blood-тың немересі болғандықтан, британдық тәждің бағалы тастарын ұрлауға сәтсіз әрекеттенген Томас Бладтың ұрпағы болуы мүмкін. Ол өмірге келген ортасының әдет-ғұрыптарға, мән-жайға, жеңілдіктерге, беделге және жазалауға (остракизмге) берілгендігінен қиналып, өзін қысылған сезінді. Айналасындағы адамдарды жергілікті ирландтық католиктер ағылшын басқыншылары деп есептесе, ал Британиядағы қоғам оларды ирландтықтар деп қарады. Сондықтан ол өзімен байланысы бар деп санағандардың бәрінен шеттетілді немесе олардан бас тартты. Ол Оксфордтағы Dragon School, Shrewsbury School, Дублиндегі Тринити колледжі және Оксфордтағы Magdalen College-те білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF-те қызметтен кейін ол Дублиндегі Тринити колледжінде тарих ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы оның алғашқы кітабы "Ирландиядағы баспасөз бостандығы" (1954) үшін негіз болды.

Жас кезі

1958 жылы жазушы Рут Вудсонға үйленді, олардың бір ұл және бір қызы болды, бірақ кейін ажырасты. 1962 жылы ол өзінің алғашқы естеліктерін – «Батыс британдық» (Айрландиядағы англо-ирландтық жоғарғы сыныптарына жасалған ессіз сілтеме, оның мәдени ықпалынан Инглис толығымен құтыла алмады) жариялады. Ол Британдық-Ирланд қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды, ол кейін Британдық Ирланд зерттеулер қауымдастығы болып өзгерді. 1975 жылы «Cameo Classics» таспа компаниясы үшін «Барлық өткен күндеріміздің дыбыстары» атты Екінші дүниежүзілік соғыстың бірегей дыбыстық архивін жазды және оны баяндады. Бұл зерттеуді оның досы Билл Гранди жүргізді, ол Инглис 10 жыл бойы жүргізген «Барлық өткен күндеріміз» телесериалының продюсері болған. Оның паранормальдық құбылыстарға деген қызығушылығы «The Spectator» журналында жұмыс істеген кезде басталды. 1978 жылы Инглис «Табиғи және табиғаттан тыс» атты еңбегін жариялады. Артур Костлер және Тони Блумфилдпен бірге ол паранормальдық зерттеулерді демеу үшін KIB қоғамын құрды (кейіннен Костлер парапсихология бөлімі болып қайта аталды). Ол трансқа түсетін адамдар туралы зерттеме жариялады («Транс: сананың өзгерген күйлерінің табиғи тарихы») және оның соңғы жұмысы, Костлерге арналған құрмет ретінде жазылған, синхрондық туралы мәселені қарастырды. Ол «Сәйкестік: Тағдырдың ойыны ма әлде синхрондық па?» деп аталды. Инглис Психикалық зерттеулер қоғамының мүшесі болды. Ол экстрасенстік қабілетке және болжам жасауға сенді. Ол болжамдық түстер көргенін айтты және Ури Геллердің паранормальдық қабілеттері бар екеніне сенді. Инглис 1981 жылы «Thames Television» телеарнасының «Mind Over Matter» бағдарламасына кеңесші болды. 1990 жылы «Downstart» атты соңғы естеліктерін жариялады. Атауы Джордж Бернард Шоудың «Жасықтық» алғы сөзінен алынған, және «өсуге тырысушы» деген сөзбен ойнайды, яғни өмірінде лайық емес биік дәрежеге ие болуға талпынатын адам.

Тарих

Тарихшы Дж. К. Бекет Инглистің "Ирландия тарихы" (1956) кітабына оң баға беріп, оны "қазіргі Ирландияға тартымды тарихи кіріспе" деп сипаттады. Инглис өзінің "Адамдардың ар-ожданы" (1971) кітабында өнеркәсіптік революция кезінде кедейлердің жағдайын баяндады. Брайан Хини шолуда, толығымен объективті болмаса да, кітапты "жақсы жазылған, азап шеккен халық және оларды қанаған топтар туралы мол деректерге толы" деп жазды. Питер Стернс кітаптың жақсы жазылғандығын, бірақ оны нашар тарихқа айналдыратын үлкен талаптар бар екенін айтты. Инглистің Роджер Касменттің өмірбаяны жақсы қабылданды. Майкл МакИнерни оның зерттеулерін жан-жақты және "оның көзқарасы мейірімді, бірақ терең" деп сипаттады. Тарихшы Патрик О'Фаррелл өмірбаянының "маңызды тарихнамалық мәні бар" деп жазды. Инглис опиум саудасы үшін болған соғыс туралы "Опиум соғысы" (1976) кітабында жазды. Дональд Гулд кітапқа оң пікір білдіріп, оны қызықты оқиға деп бағалады. Алайда, тарихшы Джон Фейрбанк кітаптың жаңа ештеңе ұсынбағанын және Питер Фей сияқты басқа авторларға қарағанда соғыс туралы аз мәлімет бергенін айтты. Жакус Даунс кітаптың тақырыпқа құнды үлес қосқанын, бірақ тарихшылар Фэйдің кітабын артық көретінін жазды.

Медицина

Инглистің "Медицинадағы революция" (1958) атты кітабы қазіргі медицинаны және оның материалистік көзқарастарын сынап, психосоматикалық медицина мен психотерапияны қорғайды. Уильям Саргант Британдық медициналық журналында бұл кітаптың жақпаушылыққа ұрынып, Инглис келтірген кейбір ақпараттың қате екенін жазды. Сарганттың пікірінше, Инглис медицинаны физикалық емдеуге тым көңіл бөлгені үшін сынға алғанымен, психотерапияны ескермеуге болмайды, бірақ көптеген науқастардың азабын жеңілдеткен тиімді құрал – "жаңа эмпирикалық және механикалық физикалық емдеулер" ғана. Гленн Соннедекер "Американ ғалымы" журналында Инглистің "Тыйым салынған ойын: Есірткілердің әлеуметтік тарихы" (1975) кітабына жағымсыз пікір берді. Соннедекер Инглис дәлелсіз болжамдар жасап, дереккөздерді сынсыз пайдаланғанын айтты. Инглис өзінің "Цивилизацияның аурулары" (1981) атты кітабында дәстүрлі медициналық тәжірибеге шабуыл жасады. Фрэнк Лессер кітапта көптеген сілтемелер бар екенін жазды. Дегенмен, Чарльз Флетчер бұл кітапты "Медициналық этика" журналында теріс бағалап, Инглистің жақпауыш екенін және ақпаратының көбінесе дұрыс еместігін жазды. Инглис "Арқа кітабы" (1978) атты кітабында арқа ауруларын емдеудің дәстүрлі емес әдістерін қорғады. Малкольм Джейсон кітапты қателерге толы деп сынап, Инглистің баламалы емдеулерді тым сынсыз қабылдағанын айтты.

Психикалық зерттеулер

Майкл МакВо Инглистің «Табиғи және табиғаттан тыс» (1977) кітабына «мұқият зерттеу» деген оң баға берді, осы кітап оқырманға «20-шы ғасырдың басындағы білімді парапсихологтардың ой-өрісін толыққанды түсінуге мүмкіндік береді» деді. Карл Саббах кітапқа ара-жібірлі пікір білдірді, бірақ Инглис қолдаған паранормальды құбылыстардың қазіргі ғылымның негізгі принциптеріне қайшы келетінін атап өтті. 1978 жылы ғылым жазушысы Джон Эмсли таллий туралы мақала жариялады, онда Уильям Крукстың Флоренс Кук медиумын және спиритизмді қолдауы таллиймен улану салдарынан туындаған психикалық бұзылулардың нәтижесі болуы мүмкін деген болжам жасады. Инглис Эмслидің ұсынысын жала жабу деп бағалады, Крукстың таллиймен улануы туралы пікірдің дұрыс еместігін, себебі ол психологиялық зерттеулерімен қатар маңызды ғылыми жұмыстар атқарғанын мәлімдеді. Инглис С.Э.М. Ханзельдің экстрасенсорлық қабылдау туралы скептикалық кітабына теріс пікір жазып, ол сенімсіз дереккөздерді пайдаланғанын айтты. Леонард Ньюман «New Scientist» журналында Инглис деректерді бұрмалап көрсеткенін мәлімдеді. Ханзель Инглис кітабының мазмұнына толыққанды назар аудармағанын және «көптен бұрын жоққа шығарылған еңбектерді» пайдаланғаны туралы мәлімдемесінің жалған екенін жазды. 1980-жылдардың басында Инглис «New Scientist» журналында скептик Рут Брэндонмен Даниэль Дунглас Хоумның медиумдық қабілеті туралы пікір алмасты. Инглис «Ғылым және Парағылым» (1984) кітабында екі дүниежүзілік соғыс арасындағы психологиялық зерттеулерді сипаттады. Шолуда Айвор Граттан Гиннесс бұл кітаптың ғылым тарихшылары үшін ғылымның шекаралық саласындағы дамулар туралы емес, сонымен қатар ғалымдар мен сырттан келгендердің этикалық және этикалық емес мінез-құлқының зерттелуі үшін де қызығушылық тудыратынын жазды. Арне Гессенбрук кітапта құнды ақпарат бар екенін, бірақ «оқуға қолайсыздығы мен ғылыми деңгейі дұрыс емес және жиі қате сілтемелермен нашарлаған» деді. 1988 жылы фокусник Боб Кути Инглисті медиумдық алаяқтықтардың дәлелдерін әдейі назардан тыс қалдырғаны үшін сынады. Кути Инглис фокусниктердің әдістерімен таныс емес екенін айтты. Парапсихолог Д. Скотт Рого Инглис «жазуларында өзі ұнататын психологтар мен зерттеушілер туралы жағымсыз ақпаратты жасырып, ашылған алаяқтық жағдайларды көрсетпеу әдетіне ие» екенін айтты. Ғылым жазушысы Мартин Гарднер Инглисті медиум Эусапия Палладиноның «псевдоподтары» туралы «ақылға сыймас» пікірлер айтқаны үшін сынады. Физик Джон Тейлор Инглис физика туралы білімі жетілмеген қателіктер жасағанын жазды.

Өлім

Ол 76 жасында Лондонның Камден қаласында қайтыс болды. Жақында ғана досы және әріптесі Билл Грандидің некрологын жазып аяқтаған болатын.