Кіріспе

Нигериялық саясаткер және бизнесмен (1960 жылы туған)

Оржи Узор Калу (21 сәуір 1960 жылы туған) – Нигерияның Абия Солтүстік сенаттық округін білдіретін сенатор. Ол 1999 жылдың 29 мамырынан 2007 жылдың 29 мамырына дейін Абия штатының губернаторы болды. Калу Нигериядағы SLOK Holding және Daily Sun мен New Telegraph газеттерінің төрағасы. Сайлауға дейін ол Борно су басқармасының төрағасы және Кооперативтік және коммерциялық банк шектеулі серіктестігінің төрағасы қызметін атқарды. Калу сондай-ақ Халықтық Демократиялық партиясының (ХДП), Прогрессивті Халықтар Альянсының (ЖХА) мүшесі және ЖХА Қамқоршылар кеңесінің төрағасы болды. 2007 жылғы сәуірде өткен жалпы сайлауда партияның президенттікке үміткері болды. Ол қазіргі уақытта биліктегі Барлық Прогрессивті Конгресс (АПК) мүшесі, ол ЖХА Қамқоршылар кеңесі төрағасы лауазымынан ресми түрде кеткенін жариялады. Оржи Узор Калу 2019 жылғы Нигерияның жалпы сайлауында Абия Солтүстік аймағының халқының өкілі болу үшін Сенатқа қатысты, «Барлық Прогрессивтілер Конгресі» партиясының туымен бақ сынады. Ол 10 000-нан астам дауыспен қолданыстағы сенатор Мао Охуабунуаны жеңді.

Өмірбаян

Калу Джонсон Ұзор Несигебе Калу мен Юнис Калу отбасында дүниеге келді. Анасынан қарызға алған 35 доллармен Калу пальма майымен сауда жасауды бастады, алдымен Нигерияның шығыс аймақтарынан май сатып алып, содан кейін елдің солтүстік аймақтарына сатты. Одан кейін ол жиһазды ірі көлемде сатып алып, қайта сатумен айналысты. Калу ақырында SLOK Holding холдингін құрды, ол Ojialex Furniture Company, SLOK Nigeria Limited, SLOK United Kingdom Limited, Adamawa Publishers Limited, SLOK Vegetable Oil, Aba, SLOK Paper Factory, Aba, SLOK United States Incorporated, SLOK Ghana, Togo, Cotonou, Гвинея, Оңтүстік Африка, Либерия, Ботсвана, SLOK Korea, Supreme Oil Limited, SLOK Airlines, Sun Publishing Limited және First International Bank Limited сияқты бірнеше табысты компаниялардан тұратын конгломерат болды. Калу 1986 жылы 26 жасында президент Ибрагим Бабангидадан Ұлттық марапатты алған ең жас нигериялық азамат атанды. Ол Нигерия сауда палатасының «Жылдың өнеркәсіпшісі» деп танылды және Нигерия университетінің (Нсукка) гуманитарлық клубының гуманитарлық сыйлығымен, Халықаралық еріктілер қауымдастығының еріктілік сыйлығымен, Ұлттық марапатпен, Брюссельдегі ЕО арнайы сыйлығымен және Дүниежүзілік банктың Леон Салливан сыйлығымен марапатталды. Университетте оқыған кезінде Калу студенттік қозғалысқа қатысып, білім министріне қарсы «Әли кетісі керек» атты наразылыққа қатысты. Оның қатысуы оның университеттен шеттетілуіне әкелді. Кейін оның сыныптастары университет басшылығын сотқа бергенімен, Калу өз бизнесін құру үшін оқуын тастады. Калу Абия штаты университетінің диплом түлегі, Гарвард университетінен бизнес-әкімшілік саласында сертификаты бар және Майдугури мен Абия штаттары университеттерінің құрметті докторлық дәрежесіне ие. SLOK Holding компаниясының директоры қызметін атқарып жүрген кезінде ол Қытайдың SinoPacific Shipbuilding компаниясымен Нигерияның коммерциялық қарым-қатынастарын дамытуға белсенді қатысты. 2007 жылдың 11 шілдесінде Калу Абия штатының губернаторы болып қызмет еткен кезінде Экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы тарапынан жемқорлық айыптарымен ұсталды. Кейін ол кепілдікпен босатылып, Обасанжо режимін өкіметте болған кезінде және одан кейін оны қудалағандығын айыптады. Бұл айыптаманы АҚШ-тың Нигериядағы бұрынғы елшісі Джон Кэмпбелл өзінің «Нигерия: Қауіптің алдында билеу» атты кітабында атап өтті. Калу президент Мухаммаду Бухаридің «жақын досы және әкесі, Нигерияны жақсырақ ету үшін барлық қолдауға лайық» деп сенетін адал жақтасы болды. 2023 жылдың 8 тамызында ол 10-шы сенаттағы жекешелендіру комитетінің төрағасы болып тағайындалды.

Газеттер

Калу Нигерияның Лагос қаласындағы Икеджада негізделген және жарияланатын Нигерияның күнделікті баспа газеті Daily Sun-ның төрағасы. 2011 жылы газеттің күнделікті таралымы 130 000 дананы, ал демалыс күндері 135 000 дананы құрады, сатылымның орташа көрсеткіші 80% болды. Daily Sun Нигериядағы ең көп таралған газет болды. Газеттер тізімі. com/nigeria/the sun nigeria. php сайтында бұл ақпарат келтірілген. Daily Sun 2001 жылдың 29 наурызында тіркелді, 2003 жылдың 18 қаңтарында апталық, ал 2003 жылдың 16 маусымында күнделікті газет ретінде шыға бастады. Газет форматы Ұлыбританиядағы The Sun газетіне ұқсас. Калу сонымен қатар күніне 100 000 дана таралымы бар New Telegraph газетінің төрағасы. Газет еліміздің ірі қалаларындағы отандық және шетелдік оқырмандарға бағытталған, саяси, әлеуметтік және мәдени мәселелерді объективті жамылған.

Нжико Игбо қозғалысы

Калу Нижико Игбо қозғалысымен айналысады, оның мақсаты Нигерияның Игбо тегінен шыққан азаматын президенттік лауазымға тағайындауға көмектесу болып табылады. Нигерия 1966 жылы президенттік республика болғаннан бері Игбо өкілі мемлекет басшысы лауазымында бар болғаны алты ай отырды. Қозғалыстың диаспорада филиалдары мен қолдау топтары бар. Калу бұл ұйымды бұрынғы Нигерия сенаторы, адам құқықтарын қорғаушы және адвокат Эммануэль Онвемен бірге құрды, ол бұрын Ұлыбританияда тұрған.

Сенім

2019 жылдың 5 желтоқсанында Калу Федералдық Жоғарғы Соттың Лагос бөлімшесімен айыпталып, 7,65 миллиард найра алаяқтық жасағаны үшін 12 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол өзінің Slok Nigeria Limited компаниясы арқылы 8 жыл губернатор болған Абия штатының үкіметін алдағаны үшін сотталды. Сот компанияны тәркілеу туралы шешім шығарғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Нигерияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттігі – Экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы (EFCC) Slok Nigeria Limited компаниясын тарату процесін бастады, соның ішінде айыптамаға қатысы жоқ The Sun Publishing Ltd компаниясын да қамтыды. Осыған байланысты The Sun Publishing Ltd компаниясы Лагостағы жоғары сотқа Калу мен Slok Nigeria Limited компаниясын айыпты деп тапқан сот шешімінің мағынасын түсіндіруді сұрады, сондай-ақ EFCC-ді The Sun Publishing Ltd компаниясына қатысы болмағандықтан араласпауға міндеттеуді өтінді. Ол Лагостағы Икойи түрмесінде қамауда ұсталды. Желтоқсан айында Калу Лагос жоғары сотына босату туралы өтініш білдірді. 2019 жылдың 23 желтоқсанында сот оның өтінішін негізсіз деп қабылдамады. 2020 жылдың 8 мамырында Нигерияның Жоғарғы соты оның ісі дұрыс жүргізілмегенін және қайта сот отырысын тағайындаумен оны түрмеден босатуға бұйрық берді. Жұма күні Жоғарғы сот Калудың сотталуын орынсыз деп танып, істі қайта қарауға бұйрық берді. Жоғарғы соттың жеті мүшесінен тұратын алқа, судья Ежемби Эко басшылығымен бірауыздан шешім шығарып, айыптауды күштен шығарды деп хабарлады Channels TV телеарнасы. Баяндамада судья Эко Калуды айыптаған Мохаммед Идрис сот судьясы болған кезде, ол апелляциялық сот судьясы болып үкім шығарғанын және соттауды жүргізгенін айтты. Ол апелляциялық сот судьясы Федералдық Жоғарғы сот судьясы ретінде жұмыс істей алмайтынын мәлімдеді және Федералдық Жоғарғы соттың бас судьясына істі жаңадан тағайындауды бұйырды. Калу 2020 жылдың 3 маусымында Нигерияның Кудже түзеу мекемесінен босатылды.

Жеке өмір

Калу 1989 жылдың желтоқсанында Ifeoma Ada Menakaya ханымға үйленді және олар Абия штатындағы, оның туған қаласы Игбереде неке қиды. Оның төрт баласы бар: Нея Узор Калу, Майкл Узор Калу, Оливия Узор Калу және Николь Узор Калу.

Уақыт шкаласы

1999 жылы Халықтық демократиялық партиясының (ХДП) Абия штатының губернаторы болып сайланды. 2003 жылы губернатор болып қайта сайланды. 2006 жылы Халықтық демократиялық партиясынан шығып, Прогрессивті халықтық альянсын (ППА) құрды. 2007 жылы ППА платформасында Президенттік лауазымға үміткер болды. 2007 жылы оның сыбайлас жемқорлыққа қатысты ісі басталды және ол Экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы (ЭҚҚК) тарапынан 2007 жылы тұтқындалды. 2011 жылы ППА платформасында Абия Солтүстік округының сенаторлыққа үміткер ретінде бақ сынады. 2012 жылы Халықтық демократиялық партиясына (ХДП) қайта қосылды. 2015 жылы сенаторлық сайлауға қатысу үшін Прогрессивті халық альянсына (ППА) қайта оралды. 2016 жылы Жоғарғы сот оны сотқа тарту керек деп шешті, бұл ЭҚҚК-мен болған заңдық күресінен соңғы тоғыз жыл өткеннен кейін болды. 2016 жылы «Барлық прогрессивтілер конгресі» (АПК) саяси партиясына қосылды. 2018 жылы Президент Мухаммаду Бухаридің туған жері Даура әмірі оған «Данбайван Хауса» (Хауса патшалығының сыйлы ұлы) атағын берді. 2019 жылы Абия штатының сенаторлық сайлауына қатысып, жеңіске жетті. 2019 жылы желтоқсан айында сыбайлас жемқорлық үшін айыпталып, 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2020 жылы 8 мамыр күні Жоғарғы сот оны заңсыз сотталған деп танып, түрмеден босатып жіберді. Жоғарғы сот істі қайта қарауға бұйырды.