Кіріспе

Канадалық саясаткер (1899–1994)

Лесли Говард Сондерс (12 қыркүйек 1899 – 30 наурыз 1994) 1954–1955 жылдары Канаданың Торонто қаласының мэрі болды және Уильям Деннисонға дейін осы лауазымды атқарған Orange Order ұйымының соңғы мүшесі еді. Ол сондай-ақ 1976 жылы Шығыс Йорк қаласының мэрі болды.

Ерте өмір

Сондерс Лондон қаласында дүниеге келді және алты жасында отбасымен Онтарионың Норт-Бэй қаласына көшіп келді. Ол еңбек жолын Онтарионың солтүстігінде «Онтарионың Солтүстік темір жолы» компаниясында бастады. Кәсіподақ жетекшісі болған ол жергілікті кәсіподақтың төрағасы болды және Норт-Бэй қалалық кеңесіне Еңбек партиясынан кандидат ретінде түсті. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, содан кейін Норт-Бэйдегі Ұлы соғыс ардагерлері қауымдастығының бас хатшысы болып, соғыс ескерткішіне қаражат жинауға көмектесті.

Саяси мансап

Саундерс 1918 жылы Оранж орденіне қосылды. Ол 37 жылдық саяси мансабын бастады, ол алты жыл бойы солтүстік Бейде қалалық кеңесші болып қызмет етті. 1928 жылы отбасымен бірге Торонтоға көшіп келді және Ұлы депрессия кезінде Саундерс «Сентинельдің» басқарушы директоры болды – Оранж орденінің ықпалды, аптасына екі рет жарияланатын басылымы. 1936 жылы Саундерс «Сентинель» католиктік мектептерге қарсы жеткілікті күшті ұстаным танытпайды деп санағандықтан, «Протестанттық әрекет» деген қарсы басылымды құрды. Саундерс саясатқа қатысып, мектеп тақтасының мүшесі болып сайланды, содан кейін 1942 жылғы сайлауда кеңесші болып сайланды. Саундерс кірген кеңесте Оранж ордені басымдық құрды. 23 мүшесінің 16-сы Оранж орденінің мүшелері болды. Саундерс өз әріптестеріне қарағанда оранжизмде әлдеқайда радикалды болды. Кейде ол «О Канада» әнін орындаудан бас тартып, монархиялық «Құдай патшаны сақтасын» және «Карағайдың мәңгі жапырағы» Канаданың нағыз әнұраны деп мәлімдеді. 1946 жылы ол жаңадан тағайындалған кардинал Джеймс Чарльз МакГиганды қалалық деңгейде қарсы алуға қарсы науқанға жетекшілік етті. Саундерс католиктердің «протестант қаласының» көшелерімен шеру өткізуге құқығы жоқ деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ «Энциклопедия Американаға» қарсы хат жазу науқанын ұйымдастырды, себебі ол Оранж ордені туралы мақала бейтарап емес деп санайтын. Науқан сәтті аяқталды, том қайтарылып алынып, оның орнына Саундерстің өзі жазған мақала жарияланды. Саундерс Реджент-паркті Канаданың алғашқы мемлекеттік тұрғын үй жобасы ретінде құрған қалалық комитеттің төрағасы болды. 1945 жылы Саундерс Ривердейл үшін Прогрессивті консервативті партиядан үміткерлікке түсуге тырысты, бірақ 1-ші округтің кеңесшісі Гордон Милленге шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Содан кейін Саундерс Бақылау кеңесіне сайлануға тырысты. Ол ең ірі газеттердің қолдауын алмады және 1945 және 1946 жылғы сайлауларда орын алуға қол жеткізе алмады. 1947 жылы ол қалалық кеңестегі бұрынғы орынын қайтарып алды, содан кейін Бақылау кеңесіне қайтадан үміткерлікке түспей бұрын екі жыл қызмет етті. 1949 жылғы сайлауда оны үш күнделікті газет қолдады және Бақылау кеңесіне өтті.

Мэр

1953 жылғы сайлауда Саундерс Бақылау кеңесінің дауысын көптеп алды. Қала әкімі Аллан Лампорт Торонто қалалық көлік комиссиясының басшысы болу үшін отставкаға кеткен соң, Саундерс қала әкімі болып тағайындалды. Саундерс өзінің алғашқы қадамдарының бірі ретінде 12 шілде күні ресми қағаздарға Уильям Оранждың Бойн шайқасындағы жеңісін мадақтаған хат жазғанда бірден дау тудырды. Бақылаушы Рой Э. Белия, оның әріптесі оранжист, Саундерсті діни азшылықтарға қатысты төзімсіздік танытты деп айыптап, оның әрекетін сынады. Қала әкімінің хаты баспасөзде жарияланды, нәтижесінде редакциялық мақалаларда оны қатты сынға алды. Бұл дау, сондай-ақ Саундерстің баспасөзді Бақылау кеңесінің отырыстарына қатысудан тыйым салуы, оның кейіннен Нейтан Филлипске қарсы сайлауда жеңілуіне себеп болды. Филлипс – Торонто тарихындағы бірінші протестант емес, ХХ ғасырдағы бірінші оранжист емес және алғашқы еврей қала әкімі болды. Сайлау кезінде Саундерс өзін "Лесли Саундерс, протестант" деп жариялаған еді. Саундерске қарамастан, Филлипс "Барлық халықтың әкімі" деп мақталды. Торонто тарихында Оранж орденінің қырық мүшесі қала әкімі болған, оның ішінде Саундерс та бар, Торонтоның ХХ ғасырдағы барлық әкімдері осы орденнің мүшелері болды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Саундерс Канададағы Оранж орденінің бас шебері және Империялық бас президенті болды, бірақ орденнің құлдырауын, әсіресе жастар арасында тоқтатуға күші жетпеді, себебі қала көбінесе көпмәдениетті және діни араздықтан алыс болып бара жатқан еді.

Шығыс Йорк

Сондерс Торонто қаласының шығыс-Йорк ауданында саяси белсенділікке қатысты. 1960 жылы ол ревтік лауазымға кандидат болды, бірақ Трю Дэвидсоннан жеңіліс тапты. 1961 жылы ол шығыс-Йорк кеңесіне сайланды және ондағы тұрақты мүшеге айналды. 1976 жылы ол Көріпке жапырақты тудың (Maple Leaf Flag) Канаданың Қызыл туын (Canadian Red Ensign) алмастырғанының он жылдығын мерекелеу үшін Ту күнін өткізуге қарсылық білдірді. 1976 жылы Уиллис Блэрдің Онтарио муниципалитеттер кеңесіне тағайындалғаннан кейін оның мерзімін аяқтау үшін уақытша мэр болып тағайындалғанда, ол округтің бас судьясы қызметін атқарды. 1978 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін ол кеңеске кеңесші ретінде соңғы мерзімге қайта сайланды.

"Оранж" ордені

Сондерс сергек Оранжемен болды және алты жыл бойы Әлемдік Ұлы Оранже Кеңесінің Императорлық Ұлы Президенті, Орденнің ең жоғары лауазымы қызметін атқарды.