Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хайшам – АҚШ, Монтана штатының Трейзер округінің орталығы және қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 276 адамды құрайды.
Hysham is a town in and the county seat of Treasure County, Montana, United States. The population was 276 at the 2020 census.
География
Hysham (46.290535, 107.229929) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,21 шаршы миль (1 км2) құрайды, барлығы құрлық. Hysham-ның солтүстігінен Йеллоустоун өзені ағып өтеді. Айналасындағы аймақ - төбелі жазықтар мен егістік жерлерден тұрады.
Hysham is located at (46.290535, 107.229929). According to the United States Census Bureau, the town has a total area of 0.21 square miles (1 km2), all land. Hysham is bordered to the north by the Yellowstone River. The surrounding area is composed of rolling hills and farmland.
Тарих
Монтана территориясы 1889 жылы Монтана штатына айналғанда, Хайшамның болашақ орны Йеллоустон өзенінің бойындағы төбелі жазықтағы бос кеңістік болды. Сол кезде бұл аймақ Монтананың шығыс бөлігінің көп бөлігін, сондай-ақ Кроу үнді резервациясының шығыс бөлігін қамтыған Кэстер округіне кірді. 1906 жылы федералды үкімет Кроу үнді резервациясының шекарасын батысқа қарай қазіргі орнына жылжытқаннан кейін аймақ қоныс аударуға ашылды. Бұл бүкіл аймақта фермалар мен ранчоларды дамытуға, сонымен бірге Хайшам сияқты шағын қалалардың пайда болуына мүмкіндік берді (Чейни 1984). Хайшам қаласының орналасқан жері мен құрылуы мал шаруашылығы және теміржол тарихымен тығыз байланысты. Аймақта ірі қара мал фермасы, Flying E, мыңдаған бас мал өсірді. Чарли Дж. Хайшам Айова штатының Ред-Ок қаласынан ранчоны басқару үшін көшіп келген. Flying E ранчосына қажетті үлкен көлемдегі жабдықты жеткізуді жеңілдету үшін Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы Биллингс пен Форсайттан Хайшам тапсырыс берген тауарларды түсіру үшін сайдинг салған. 1907 жылы сайдинг Хайшам қаласының ядросына айналды (Чейни 1984; Кимболл 1976). Джеймс О. Локард аймақ қоныс аударуға ашылғаннан кейін Хайшамның болашақ орнында алғашқы ғимаратты салған. Кейіннен оның теміржолдың оңтүстігіндегі үйі Хайшамдағы "Локард қосымшасы" болады. Жалпы дүкен теміржолдың солтүстігінде орналасқан және сонымен қатар Хайшамның алғашқы пошта бөлімі ретінде қызмет етті, Локард алғашқы пошта шебері болып тағайындалды. Хайшам шекарадағы әдеттегі процесте баяу өсті, онда бастапқы сауда немесе көлік қажеттілігі орнын белгілейді, содан кейін жақын жерде қоныстанған қоныс аударушылардың саны артады. Бұл өз кезегінде басқа коммерциялық кәсіпорындардың қажеттілігіне, одан кейін мектептер, шіркеулер, банктер, үкімет және басқа да азаматтық мекемелердің құрылуына әкелді (Чейни 1984; Кимболл 1976; Санборн 1920). 1906 жылы екі дүкен, ағаш ұстасы және темір шеберханасы болды. Өсіп келе жатқан қауымдастықтағы алғашқы мектеп 1908 жылы салынған. Ада Ченнелдің теміржолдың жанындағы үйі болды. Ол сондай-ақ Хайшамның құрылуындағы маңызды тұлға болды. Сол жылы ол Джеймс Локард пен Ф. Л. Бейкердің көмегімен қала учаскесін табуға жұмыс істеді. Үш қаланың негізін қалаушылары Ченнелдің жеріне қала учаскелерін жоспарлады. Е. С. Сэмпсон қаланың көшелерін анықтаған зерттеумен бұл процесті аяқтады. Кейіннен тағы екі қосымша салынды. Бірінші қосымша бастапқы учаскенің оңтүстігіне, ал Роджерс қосымшасы теміржол депосының солтүстігіне салынды. Чарли Хайшам сол кезде бұл аймақтан кетіп қалған болса да, жаңа қала оның құрметіне Хайшам деп аталды. Қала 1916 жылы ресми түрде құрылды (Санборн 1920: Кимболл 1976; Чейни 1984). Бұл аймаққа көшіп келген отбасылардың саны артып, көптеген кәсіпорындар ашылды. Қала әкімі Джеймс Линдс С.М. Паттерсонмен бірге жылжымайтын мүлік бизнесін бастады және заңгерлік кеңсе ашты. Ол алғашқы округ прокуроры және Хайшамның алғашқы мэрі болды. Линдстің әйелі Мэри Элис мектеп кеңесінің төрағасы болды және алғашқы бірнеше жыл бойы мектеп Линдс пен Паттерсон дүкенінің үстінде орналасқан. Сондай-ақ, алғашқы қала тұрғындарының арасында Ф. Л. және Кристиания Бейкер болды. Бейкердің астық бастыратын машинасы болды және ол тапсырыс бойынша астық бастырды (Кимболл 1976). Қоғамдық дамудың тағы бір кезеңі, әдетте, алғашқы қоныстанушылар орналасқаннан кейін, олар достарын және туыстарын сол аймаққа көшіруге шақырғаннан кейін пайда болды. Линдс отбасы да осыған ұқсас жағдайға тап болды. Джеймс Линдс заңгерлік және жылжымайтын мүлік бизнесін құрғаннан кейін оның төрт ағасы: Берт, Уоллес, Элмер және К. В. "Кид" және олардың отбасылары Хайшамның алғашқы тұрғындарының бірі болды (Кимболл 1976). Коммерциялық және ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының өсуімен бірге экономикалық өсуді қаржыландыру үшін банктерге қажеттілік туды. Хайшамдағы алғашқы банк 1910 жылы құрылған Бірінші Ұлттық банк болды, оның президенті ретінде Дж. В. Вагнер қызмет етті. Банк жарты ғасырдан астам уақыт бойы қоғамға қызмет көрсетуді жалғастырды. Бес жылдан кейін, С. С. Джордан Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан болған өсімге құмар ойындар ойнап, қазыналық мемлекеттік банкті ашты. Алайда, бұл банк өзінің алдыңғысы сияқты бақытты болмады және соғыстан кейінгі рецессия мен 1919 жылы қатал қыспен қиындықтарға ұшырады, бұл аймақтың көптеген ірі қара фермаларына қатты зақым келтірді. 1922 жылы банкті жабуға мәжбүр болды, бұл банкте инвестиция салған көптеген жергілікті фермерлерге де қиындық тудырды (Кимболл 1976). Алайда, 1910 жылдардың көп бөлігі өркендеу кезеңі болды. Хайшам бетон тротуарлармен, электр жарығы, телефон, су және кәріз сияқты заманауи инфрақұрылыммен мақтанды. Жаңа кәсіпорындардың ішінде International Harvester дилерлігі, дәріхана, қонақ үй, Pin Con кондитерлік бұйымдары мен мұзқаймақ дүкені, аппараттық дүкен, азық-түлік дүкені, Rosebud Flour ұн тігісі, астық қоймасы, қасапхана, нан пісіретін дүкен, Hysham Echo газеті, шаштараздық және бильярд залы және басқа да кәсіпорындар бар еді. Жаңа кәсіпорындардан басқа, он жылдықта Хайшам қауымдастық шіркеуі, пресвитериан шіркеуі, Хайшам мектебі, Хайшам әйелдер клубы және Buffington залы сияқты көптеген әлеуметтік мекемелер құрылды, ол билер, баскетбол ойындары, қоғамдық жиналыстар және басқа да іс-шаралар үшін пайдаланылды, бірақ 1939 жылы өртке түсті (Кимболл 1976; Чейни 1984). 1910 жылдарда аймақтың жол жүйесі жақсартылды. 1914 жылы Монтана штатының жол комиссиясы Кастер мен Хайшам арасындағы "Йеллоустон жолын" аудандық жолын Федералдық көмек жолдары жүйесіне қосты. Жол ақырында Йеллоустон өзенінің оңтүстігінде орналасқан аудандық жолмен жүрді, ол 1907 жылы салынған көп қабатты теміржол көпірі арқылы өзенді кесіп өтті. Осы кезеңде басқа да жолдар салынды немесе жақсартылды (Axline 1991). Қиындықтарға қарсы табандылықтың символы ретінде, 1931 жылы жергілікті бизнесмен және саясаткер Дэвид М. Мэннинг және оның інісі Джим Мэннинг ұлттық депрессияның ең төмен нүктесінде Юкка театрын салған. Бұл керемет ғимарат Миссия стилінде салынған, бұл Мэннингтің Оңтүстік-Батыста өткізген уақытының нәтижесі болуы мүмкін, онда ол осыған ұқсас ғимараттарды көрген. Алайда, ол Хайшам аймағына тән еді және қазірге дейін қоғам үшін мақтан тұтатындық пен әр жексенбіде кино көрсетіледі (АҚШ Ішкі істер департаменті 1993). Мэннинг бес түрлі бизнеске ие болды немесе олардың бір бөлігіне ие болды, қалалық жүзу бассейні мен қалалық су жүйесін салуға көмектесті, Хайшам аймағында екі бөгет салды және суару жүйесін жақсартты. Хайшамдағы көптеген жобалары мен бизнесінен басқа, ол Монтана заң шығарушы органында да жұмыс істеді, онда ауылдық электрлендіруді және жол құрылысын ілгерілетуде маңызды рөл атқарды (АҚШ Ішкі істер департаменті 1993). 52 жылдық үздіксіз қызметтен кейін (1933–1985) ол Монтана Сенатының деканы және ұлттағы ең тәжірибелі штат заң шығарушысы ретінде зейнетке шықты (Андреа Меррилл Мейкер, Монтана Алманах, 159 бет).
When the Montana Territory became the state of Montana in 1889 the future site of Hysham was just a blank spot in the rolling prairie along the Yellowstone River. At that time, the area was within sprawling Custer County, which covered much of eastern Montana, and also included the eastern part of the Crow Indian Reservation. The area was opened up to homesteading in 1906 after the federal government moved the Crow Indian Reservation boundary further west to its present location. This made possible the development of farms and ranches throughout the area and at the same time allowed the settlement of small towns like Hysham (Cheney 1984). The location and founding of the town of Hysham is intertwined with its ranching and railroad history. A large cattle ranch, the Flying E, ran thousands of heads of cattle in the region. Charlie J. Hysham had moved from the town of Red Oak, Iowa, to manage the ranch. In order to facilitate the delivery of the large amounts of supplies the Flying E ranch required, the Northern Pacific Railroad built a siding to unload goods and materials that Hysham had ordered from Billings and Forsyth. In 1907, the siding became the nucleus for the town of Hysham. (Cheney 1984; Kimball 1976). James O. Lockard built the first building on the future site of Hysham shortly after the area was open to homesteading. Later, his homestead south of the railroad tracks would become the "Lockard Addition" in Hysham. The general store was located north of the railroad tracks and also served as Hysham's first post office with Lockard appointed the first postmaster. Hysham slowly grew by a general process typical throughout the frontier where an initial commercial or transportation need would establish the site, which would then grow as settlers homesteaded nearby. This would, in turn, resulted in the need for other commercial enterprises followed by schools, churches, banks, government and other civic institutions (Cheney 1984; Kimball 1976; Sanborn 1920). In 1906 there were two stores, a lumber yard and a blacksmith shop. The first school at the growing community was built in 1908. Ada Channel, who had a homestead near the railroad siding, became the school's first teacher. She was also a key figure in the formation of Hysham. This same year, she worked to locate a town site with the help of James Lockard and F. L. Baker. The three town founders plotted town lots on of Channel's homestead. E. C. Sampson completed the process with a survey, which established the town's streets. Two other additions were added later. The First Addition added south of the original site and the Rogers Addition was established north of the railroad depot. Even though Charlie Hysham had moved away from the area by this time, the new town was named Hysham in his honor. The town was officially incorporated in 1916 (Sanborn 1920: Kimball 1976; Cheney 1984). As more families were attracted to the area, more businesses were established. Town mayor, James Lyndes, the started a real estate business with C. M. Patterson and opened a law office. He served as the first County Attorney and Hysham's first Mayor. Lyndes' wife Mary Alice served as chairman of the school board and for the first few years, the high school was held above the Lyndes and Patterson store. Also among the first town's residents were F. L. and Christiania Baker. Baker owned a threshing machine and did custom threshing (Kimball 1976). Another phase of the community development process usually occurred after the initial settlers became established and then encouraged friends and relatives to move to the area. Such was the case with the Lyndes family. After James Lyndes set up his law and real estate business, four of his brothers: Bert, Wallace, Elmer and C. W. "Kid" and their families, became some of the earliest Hysham residents (Kimball 1976). With the growth of commercial and agricultural businesses came the need for banks to finance the economic growth. The first bank in Hysham was the First National Bank, established in 1910, with J. W. Wagner serving as president. The bank continued to serve the community for more than half a century. Five years later, C. C. Jordan gambled on the boom caused by World War I and opened the Treasure State Bank. However, this bank was not as fortunate as its predecessor and ran into hard times with the post war recession and a brutal winter in 1919, which severely damaged many of the area's cattle ranches. It was forced to close in 1922, which further hurt many local ranchers who had invested heavily in the bank (Kimball 1976). For the most part, however, the 1910s were a period of prosperity. Hysham boasted of concrete sidewalks with modern infrastructure including electric lights, telephone, water, and sewer. New businesses included an International Harvester dealership, a drug store, a hotel, the Pin Con confections and ice cream parlor, a hardware business, a grocery store, the Rosebud Flour mill, a grain elevator, a butcher shop, a bakery, the Hysham Echo newspaper, a barber shop and pool hall as well as other enterprises. Besides new businesses, the decade saw the establishment of many social institutions such as the Hysham Community Church, the Presbyterian Church, the Hysham School, the Hysham Women's Club and the Buffington Hall, which was used for dances, basketball games, community meetings and other programs until it burned down in 1939 (Kimball 1976; Cheney 1984). Another development, which occurred during the 1910s, was the improvement of the area's road system. In 1914, the Montana State Highway Commission placed the "Yellowstone Trail" county road between Custer and Hysham on the Federal Aid highway system. The road eventually followed a county road that ran just south of the Yellowstone River, crossing it over the Myers Bridge, which was a multi span steel through truss span built in 1907. Other roads were either constructed or improved during this period (Axline 1991). Symbolic of this perseverance in the face of adversity, was the construction of the Yucca Theatre in 1931 by local businessman and politician, David M. Manning and his brother Jim Manning, just when the nationwide depression was at its nadir. This striking building is in the Mission style, which may have been the result of Manning's time spent in the Southwest where he would have seen similar buildings. However, it was unique to the Hysham area and undoubtedly was a source of civic pride to the community and does to this day show movies every Sunday. (U. S. Department of Interior 1993). Manning went on to become the owner or part owner of five different businesses; he helped build the city swimming pool and city water system; he built two dams in the Hysham area and improved the irrigation system. In addition to his many projects and businesses in Hysham, he also served in the Montana legislature where he was instrumental in promoting rural electrification and highway construction (U. S. Department of Interior 1993). After 52 continuous years of service (1933–1985), he retired as Dean of the Montana Senate and senior state legislator in the nation (Andrea Merrill Maker, Montana Almanac, p. 159).
Климат
Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Хайшамда ыстық жазғы ылғалды континенттік климат басым, климат карталарында "Dfa" деп белгіленеді.
According to the Köppen Climate Classification system, Hysham has a hot summer humid continental climate, abbreviated "Dfa" on climate maps.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 330 адам, 150 үй шаруашылығы және 91 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 172 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,55% ақ нәсілді, 3,94% американдық үндістер, 0,30% азиялық және 1,21% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0,91% -ы испан немесе латын американдықтары. 150 үй шаруашылығының ішінде 24,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 52,0% -ында бірге тұратын жұбайлар, 5,3% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 38,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,3% жеке адамдардан тұрды, ал 21,3% -ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,20 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,83 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 25,5% -ы 18 жасқа дейінгілер, 4,5% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 18,2% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 31,2% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 20,6% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 46 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,4 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 30 179 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 063 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 250 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 750 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 743 доллар болды. Отбасылардың 5,8% және халықтың 13,4% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,2% және 65 жастан асқандардың 9,6% -ы.
As of the census of 2000, there were 330 people, 150 households, and 91 families residing in the town. The population density was There were 172 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 94.55% White, 3.94% Native American, 0.30% Asian, and 1.21% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 0.91% of the population. There were 150 households, out of which 24.0% had children under the age of 18 living with them, 52.0% were married couples living together, 5.3% had a female householder with no husband present, and 38.7% were non families. 37.3% of all households were made up of individuals, and 21.3% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.20 and the average family size was 2.83. In the town, the population was spread out, with 25.5% under the age of 18, 4.5% from 18 to 24, 18.2% from 25 to 44, 31.2% from 45 to 64, and 20.6% who were 65 years of age or older. The median age was 46 years. For every 100 females there were 96.4 males. For every 100 females age 18 and over, there were 90.7 males. The median income for a household in the town was $30,179, and the median income for a family was $39,063. Males had a median income of $31,250 versus $18,750 for females. The per capita income for the town was $15,743. About 5.8% of families and 13.4% of the population were below the poverty line, including 20.2% of those under age 18 and 9.6% of those age 65 or over.
Білім
Хайшам мемлекеттік мектептері балабақшадан 12-сыныпқа дейін оқушыларды оқытады. Хайшам орта мектебінің командасы "Ребелс" деп аталады.
Hysham Public Schools educates students from kindergarten through 12th grade. Hysham High School's team name is the Rebels.