Кіріспе

Мұхаммед Хафиз (17 қазан 1980 жылы туған) – пәкістандық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы крикетші. Ол 2017 жылғы ICC Чемпиондар кубогын жеңген Пәкістан құрамасының құрамында болды және финалда маңызды рөл атқарды, онда ол 57 ұпайдан жеңіліссіз иінін соқты. 2018 жылдың желтоқсан айында Абу-Дабиде Жаңа Зеландияға қарсы өткен үшінші және соңғы матчтан кейін ол тест крикетінен зейнеткерлікке шықты, командаластарының құрмет көрсетуімен ақ киімдегі соңғы рет алаңды тастады. 2022 жылдың 3 қаңтарында ол халықаралық крикеттің барлық түрлерінен зейнеткерлікке шығуын жариялады, осылайша 18 жылдан астам жалғасқан мансабын аяқтады. Ол Кариб теңізі чемпионатында ойнаған төртінші халықаралық ойыншы және Т20 турниріне шақырылған алғашқы пәкістандық ойыншы. Оны «Профессор» деп атайды. Оның негізгі командалары: Пәкістан, Лахор, Лахор Лайонз, Гайана Амазон Вориорз, Колката Найт Райдерс, Саргода, Пәкістанның Sui Gas Corporation. Хафиз 2015 жылы Кульнада (Бангладеш) өткен Dan Cake Series кезінде Бангладешке қарсы тест матчында 224 ұпай жинап, өзінің тест карьерасындағы ең үздік көрсеткішін жасады. 2018 жылдың тамызында ол Пәкістан Крикет Басқармасының (PCB) 2018–19 маусымға арналған 33 ойыншының қатарында орталық келісімшартқа ие болды. 2018 жылдың желтоқсанында Пәкістанның Жаңа Зеландияға қарсы сериясы барысында Хафиз тур аяқталғаннан кейін тест крикетінен зейнеткерлікке шығатынын және шектеулі оверлік крикетке назар аударатынын мәлімдеді. Хафиз тест крикетінен зейнеткерлікке шығу уақыты жеткенін айтты және Пәкістан құрамасында 55 тест матчында ойнағаны үшін, соның ішінде командаға капитандық еткені үшін мақтан тұтады. 2019 жылғы ICC Әлем чемпионатындағы жеке нәтижесі аса жарқын болмаса да, 2019 жылы Англияға қарсы өткен топтық кезеңде 4-нөмірде 84 ұпай жинап, команданың жеңісіне үлкен үлес қосты. Содан кейін ол Пәкістан және әлемнің әртүрлі лигалары үшін T20 маманы ретінде жаңа өмірге ие болды. Нәтижесінде 2020 жылы ол әлемдегі T20I крикетінде ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды.

Жеке өмір

Кәсіби крикет карьерасының салдарынан оқуын үзуге мәжбүр болған ол 2023 жылы 42 жасында Карачи университетінің Денсаулық сақтау, физикалық тәрбие және спорт ғылымдары (HPESS) бакалавр бағдарламасына қабылданып, оқуын қайта бастады.

Алғашқы жылдары: 2003-2006

Хафиз Бхерада ойнаған және Пәкістан крикет командасы 2003 жылғы әлем чемпионатында нашар өнер көрсеткеннен кейін, команданы жаңарту үшін бірнеше жас, жан-жақты ойыншылардың бірі болды. Оның соққымен және доппен ойыны тұрақсыз болды, сол себепті 2003 жылдың соңында ол Тест құрамасынан, содан кейін бір күндік ойындардан шығарылды. Ішкі жарыстарда жақсы өнер көрсеткенімен және Пәкістанның "А" құрамасында тұрақты ойын танытқаннан кейін, ол 2004 жылы құрамаға қайта шақыруға жақын болды. Осы арада ол 2005 жылы Йоркширдегі Сетл крикет клубында бірнеше матч өткізді. Хафиз 2005 жылы бір күндік ойындарға оралды. 2006 жылы Австралияда өткен серияда Хафиз Пәкістан үшін алғашқы жүзін соқты. Пәкістан Тест командасы үшін сенімді ашылу жұбын табуда қиналғандықтан, ол Англияға сапарға шақырылды. Тест крикетіне оралғанда ол "Овал" стадионында 95 ұпай жинады. Содан кейін Хафиз сол жылдың қараша айында Батыс Индияға қарсы өткен Тест сериясында өз орнын сақтап қалды. Алғашқы екі Тестте жақсы бастағанмен ерте шығып қалғаннан кейін, ол үшінші Тестте Карачиде екінші жүзін соқты.

2010 жылы қайта шақыру

2010 жылы ол үшінші ICC World Twenty20 құрамасына қайта шақырылды. Оның формасы нашар болды, ол 6 матчта бар болғаны 39 ұпай жинап, 2 ғана қақпа алды. Дегенмен, ол кейіннен 2010 жылы Пакистанның Англияға жасаған туры кезінде T20 және бір күндік матчтарға іріктеліп алынды. Ол бір күндік сериядағы екінші ең көп ұпай жинаған пакистандық ойыншы болды және Камаран Акмалмен бірге тұрақты ашылу серіктестіктерін жасады. Осы сәтті формасынан кейін ол БАӘ-де Оңтүстік Африкаға қарсы ойнауға таңдалған құрамаға енді және екі тест матчында да наразылыққа ұшыраған капитан Салман Баттың орнына ашылушы ретінде шықты, 32.50 орташа көрсеткіштің нәтижесін көрсетті. Ол барлық 5 бір күндік матчта ойнады, соңында сериядағы ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды және боулинг көрсеткіштері бойынша да көшбасшы болды. 2010 жылдың соңында ол Жаңа Зеландия және Вест-Индияға баруға таңдалды, бұл оның тест, бір күндік және T20 командаларында тұрақты ойыншы ретінде бекітілуіне әкелді.

Саптар бойынша көтерілу

2012 жылғы 18 наурызда Бангладеште, Мирпурдағы Шере Бангла Ұлттық стадионында өткен Азия кубогында Үндістанға қарсы ойында 113 доптан 105 ұпай жинады және Насыр Жамшедпен 224 ұпайлық серіктестік құрды. Бұл, бір күндік халықаралық матчтарда Пәкістанның Үндістанға қарсы жасаған ең үздік ашылу серіктестігі. Олар 1996 жылы Әмір Сохайл мен Саид Анвардың 144 ұпайлық рекордын жаңартты. Осы ойын барысында Хафиз аяқ жарақатының салдарынан көп жүгіруге мәжбүр болды, бұл ойын соңына қарай оның өнімділігіне кедері келтірді. Содан кейін, ол өзінің алаңдағы зигзаг тәрізді қозғалысы үшін «Саргоданың жыланы» деген лақап атқа ие болды. 2012 жылғы наурызда Дакада Бангладешке қарсы төртінші бір күндік матчында 4-ші ODI ғасырын соқты. 2012 жылғы маусымда Коломбода өткен екінші сынақ матчында Шри-Ланкаға қарсы ең жоғары 196 ұпай жинады. 2012 жылғы желтоқсанда, 2012–13 жылдарғы Үндістанға жасаған турнесінде ол өте ерекше және агрессивті ойыншы ретінде көзге түсті, керемет және жылдам түрде ұпай жинап, Пәкістанға алғашқы T20I және 2-ші ODI матчтарын жеңуге көмектесті. Бірінші және екінші T20I матчтарында тиісінше 61 және 55 ұпай жинады, ал екінші ODI матчында 76 ұпай жинап, Насыр Жамшедпен 141 ұпайлық ашылу серіктестігін жасады. Сонымен қатар, экономикалық түрде доп тастап, Пәкістанға 7 жылдан бері Үндістанда алғашқы ODI сериясын жеңуге көмектесті. Осы кезеңде ол Шахид Афридимен бірге Пәкістан крикет командасының негізгі жан-жақты ойыншысы деп есептелді. 2013 жылғы желтоқсанда Шри-Ланкаға қарсы өткен серияда бірінші матчта 122, үшінші матчта 140* және төртінші матчта 113* ұпай жинады. Осылайша, ол Захир Аббастан кейін бір күндік серияда 3 ғасыр соққан екінші ойыншы атанды. Хафиз бастапқыда 2015 жылғы Әлем кубогына Пәкістан құрамасына шақырылды, бірақ жарысқа 6 күн қалғанда буын жарақаты салдарынан құрамнан шығарылды. Оның орнына Насыр Жамшед қосылды. 2014 жылғы өнері үшін ICC бір күндік халықаралық матчтардың символдық құрамына енді. 2013 жылғы өнері үшін ESPNcricinfo T20I символдық құрамына да кірді. 2020 жылғы 20 желтоқсанда Жаңа Зеландияға қарсы өткен екінші T20I матчында 57 доптан 99* ұпай жинап, мансабындағы ең жоғары T20I көрсеткішін жасады. 2021 жылғы 31 шілдеде Батыс Индияға қарсы T20I матчында ең экономикалық доп тастауын көрсетті, 4 оверде 6 ғана ұпай жіберді.

Т-20 командасының капитаны

Хафиздің Т20И капитаны ретіндегі көрсеткіштеріОйындарЖеңістерЖеңілістерТең нәтижелерНәтиже жоқЖеңіс %Т20И291711––60.34

Капитандық

2012 жылғы мамыр айында ол Пәкістанның T20 құрамасының капитаны болып тағайындалды, ал Мисбах ул Хақ басшылығымен ODI және Test құрамаларының вице-капитаны болды. 2012 жылғы қыркүйек айында Шри-Ланкада өткен 2012 жылғы ICC World Twenty20 турнирінде Пәкістан жартылай финалға өтті, бірақ онда үй иелерінен жеңілді. Турнирден кейін тәжірибелі ойыншы Абдул Разактың бірнеше матчқа шақырылмауына байланысты сынға қатысты дау туды. Хафиз сондай-ақ, оның таңдау шешімдерін қабылдаудағы жеке және кеңеспеушіл тәсіліне байланысты ПХБ-мен келіспеушілікке ұшырады. Алайда, оған бапкер Дав Уотмор қолдау көрсетті, екеуі де көптеген ойыншылардың нашар физикалық жағдайын атап өтті. ПХБ комитеті Үндістан мен Оңтүстік Африкаға болатын кезеңдік сапарлар барысында Хафиздің осы мәселедегі өнімділігін жақыннан бақылауға шешім берді. Капитан ретінде ол Пәкістанды Оңтүстік Африка, Батыс Индия және Зимбабве командаларына қарсы жеңіске жеткізді. T20 форматында пакистандық капитан ретінде ең көп жеңіске жеткен және ең көп сыртқы серияда жеңіс однған теңесті. Оның басшылығымен Пәкістан рейтингте екінші орынға көтерілді. Хафиз қатарынан үш "жартылай ғасыр" соққан алғашқы пакистандық капитан атанды және T20 форматында Пәкістанның ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды. Пәкістан T20 әлем чемпионатынан шығарылғаннан кейін Хафиз команда атынан кешірім сұрап, капитандықтан кетті. Пәкістанның бұрынғы капитаны Имран Хан бұл шешімді сынап, Хафизге капитандық лауазымында қалуға кеңес берді. Оның отставкасы Пәкістан крикетінде сирек кездесетін жағдай болды.

Капитаннан кейінгі қызмет (2016-2021)

2016 жылдың наурызында Пәкістанның 2016 жылғы Т20 әлем чемпионатынан 3 матчты ұтысқаннан кейін шығуы Пәкістанда үлкен дау тудырды, жауапкершілікті Вакар Юнис пен команданың көптеген ойыншылары бір-біріне таңды. Юнис Хафизді Т20 турнирі алдында тізе жарақаты туралы жалған мәлімдеме жасады деп айыптады. Оның сөзінше, бұл команданың нашар өнер көрсетуіне әсер еткен болуы мүмкін. 2016 жылғы Т20 әлем чемпионатындағы нашар ойынға қарамастан, Хафиз 2016 жылғы Англияға сапарға шақырылды. Тест сериясы бойы Хафиз бірнеше рет 0 ұпайға шықты, ал бір күндік матчта алғашқы ойында 11 ұпай жинап, нашар өнер көрсеткендігі үшін турдың қалған бөлігіне қатыстырылмады. Бірнеше ай халықаралық крикеттен тыс қалғаннан кейін, ол Вест-Индия сериясын (БАӘ-де) өткізіп алды, содан кейін Хафиз 2017 жылғы Австралияға сапарға бір күндік серияға шақырылды. Бірінші бір күндік ойында Хафиз 4 ұпай жинады. Екінші бір күндік ойында Азар Әли жарақат алғандықтан алаңнан шығып, Хафиз Пакистан құрамасының капитаны болды. Хафиз жақсы жұмыс істеді, Пакистан матчты жеңіп, 12 жылдан кейін алғаш рет Австралия топырағында жеңіске жетті. Хафиздің капитандық қабілеті жоғары бағаланды, сонымен қатар ол 72 ұпай жинап, «матчтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. Хафиз 2017 жылғы Чемпиондар лигасының жеңімпаздарының құрамында болды. 2019 жылдың сәуірінде ол 2019 жылғы Крикет әлем чемпионатында Пакистан құрамасына енгізілді. Англияға қарсы турнирдегі екінші матчында 62 допқа 84 ұпай жинап, ағылшын капитаны Эоин Морганның қақпасын жапқандығы үшін «матчтың үздік ойыншысы» атанды, бірақ турнирдің қалған бөлігінде 16, 9, 20, 32, 19 және 27 ұпай жинап, тұрақсыз өнер көрсетті. Ол допты да жақсы иеленбеді, бір оверге шамамен 6 есеге жуық экономикалық көрсеткіш көрсетті, бұл турнирдегі басқа пакистандық спиннерлерге қарағанда нашар нәтиже болды. 2020 жылдың маусымында ол COVID-19 пандемиясы кезінде Пакистанның Англияға сапары үшін 29 ойыншыдан тұратын құрамаға енгізілді. Алайда, 2020 жылдың 23 маусымында Хафиз COVID-19 тестісінде оң нәтиже көрсеткен Пакистан құрамасының жеті ойыншысының бірі болды. Хафиз келесі күні жеке тестілеуден өткеннен кейін теріс нәтиже көрсетті, екінші пікір алу үшін. 2020 жылдың 30 тамызында Англияға қарсы екінші Т20 матчында Хафиз Т20I крикетінде 2000 ұпай жинаған Пакистанның екінші ойыншысы болды. 2021 жылдың 10 сәуірінде Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы матчта Хафиз өзінің 100-ші Т20I матчын өткізді. 2021 жылдың қыркүйегінде ол 2021 жылғы ICC T20 әлем чемпионатында Пакистан құрамасына енгізілді.

IPL мансабы

Мұхаммед Хафиз "Колката Найт Райдерс" клубымен келісімшарт жасасты және IPL-дің алғашқы маусымында өнер көрсетті. Ол турнирде 8 матчта 64 ұпай жинап, 1 қақпа алды. 2008 жылғы Мумбай шабуылдарынан кейін туған жағдайға байланысты ол IPL-дің 2-ші маусымында ойнамады.

PSL мансабы

Хафиз PSL-дің алғашқы маусымында "Алмас" санатына қойылды және "Пешавар Залми" командасы оны 70 000 АҚШ долларына сатып алды. Ол 3 жыл "Пешавар Залми" сапында ойнағаннан кейін 2018 жылы командадан кетті. PSL-дің төртінші маусымында "Лахор Каландэрс" оны таңдап алды және команда капитаны қызметін де тапсырды.

Бангладеш Премьер-лигасының мансабы

2015 жылдың желтоқсан айында ол 2015 жылғы Бангладеш Премьер-лигасының (BPL) қалған ойындарына «Дака Динамитс» командасымен келісім жасады. 2018 жылдың желтоқсан айында Хафиз Бангладеш Премьер-лигасының алтыншы маусымында «Раджшахи Кингз» командасына қосылды.

Басқа лигалар

Мұхаммед Хафиз 2012 жылы Шри-Ланка премьер-лигасында «Уайамба Юнайтед» клубынан ойнады. 2014 жылдың қаңтар айында ол 2013–14 жылғы BBL турнирінің қалған бөлігіне Ласит Малинганың орнына «Мельбурн Старз» клубымен келісімшарт жасасты. 2018 жылдың 3 маусымында ол Global T20 Canada турнирінің бірінші маусымындағы ойыншылар таңдауында «Монреаль Тайгерс» клубында ойнауға таңдалды. 2018 жылдың қыркүйегінде ол Ауғанстан Премьер-лигасының бірінші маусымына «Нангархар» құрамасына қосылды. 2019 жылдың шілдесінде ол GT20 Canada турнирінің екінші маусымында «Эдмонтон Роялз» клубының басты ойыншысы ретінде келісімшартқа отырды. 2019 жылғы CPL үшін ол «Сент-Китс пен Невис Патриотс» командасында Расси Ван Дуссенді ауыстырды. Содан кейін, 2019 жылдың тамызында ол «Миддлсекс» клубымен 5 матчқа келісімшарт жасасты. Ол 2019 жылғы Vitality Blast үшін Мүжиб Ур Рахманның орнына «Миддлсекс округінің крикет клубына» қосылды. 2021 жылдың қараша айында ол 2021 жылғы Ланка Премьер-лигасының ойыншылар таңдауынан кейін «Галле Гладиаторс» клубында ойнауға таңдалды. 2021 жылдың қарашасында ол Әбу-Даби T10 лигасының бесінші маусымында «Дели Буллз» клубына қосылды.

Боулингтік іс-әрекет

2015 жылдың маусым айында Хафиз қолдың заңсыз қимылы үшін дисквалификацияланды. Бірақ, ол Шри-Ланкаға қарсы ODI сериясына қайта шақырылды. Ол 41 қақпаға 4 ойыншыны шығарып, сонымен қатар жүздік соғып, ойынның ең үздік ойыншысы атағын жеңіп алды. 2017 жылдың қараша айында ICC Хафизді заңсыз лақтыру қимылы үшін қайта дисквалификациялады. 2019 жылдың желтоқсан айында ECB Хафизге оның қимылына байланысты T20 Blast турнирінде доп тастауға тыйым салды.

Комментаторлық мансап

Хафиз 2023 жылғы ПСЛ басталар алдында Пешавар мен Кветта командаларының көрсету ойынына түсіндірушілер тобына қосылды.

Әкімшілік және жаттықтырушылық мансап

2023 жылдың қараша айында Мұхаммед Хафиз Пәкістан ұлттық ерлер құрамасының директоры және Австралия мен Жаңа Зеландияға жасалған турлар үшін уақытша бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Бірақ команданың нәтижесі нашар болғандықтан, ол 2024 жылдың ақпанында қызметтен босатылды.

Жазулар мен жетістіктер

Хафиз 21 халықаралық жүздік соққан, оның 10-ы тестілік, 11-і бір күндік матчтарда. 2003 жылғы 27 тамыздағы екінші матчында Бангладешқа қарсы алғашқы тестілік жүздігін соқты. Оның ең жоғары тестілік ұпайы 224 ұпай, ол 2015 жылғы 28 сәуірде Бангладешқа қарсы Кхулнада жинаған.

Тестілік жүздіктер:

| № | Ұпай | Матч | Қарсылас | Қала/Ел | Орын | Басталу күні | Нәтиже | Сілтеме |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 102* | 2 | Пешавар, Пәкістан | Арбап Нияз стадионы | 27 тамыз 2003 | Жеңіс | |
| 3 | 119 | 18 | Булавайо, Пәкістан | Куинз спорт клубы | 1 қыркүйек 2011 | Жеңіс | |
| 4 | 143 | 22 | Читтагонг, Бангладеш | Зоһур Ахмет Чоудхури стадионы | 9 желтоқсан 2011 | Жеңіс | |
| 5 | 196 | 27 | Коломбо, Шри-Ланка | Сингаль спорт клубының алаңы | 30 маусым 2012 | Тең | |
| 6 | 101* | 39 | Абу-Даби, БАӘ | Шейх Зайед стадионы | 9 қараша 2014 | Жеңіс | |
| 7 | 197 | 40 | Шаржа, БАӘ | Шаржа крикет қауымдастығы стадионы | 26 қараша 2014 | Жоғалды | |
| 8 | 224 | 41 | Кхулна, Бангладеш | Шейх Абу Насер стадионы | 28 сәуір 2015 | Тең | |
| 10 | 126 | 51 | Дубай, БАӘ | Халықаралық Дубай крикет стадионы | 7 қазан 2018 | Тең | |

Бір күндік матчтарда алғашқы жүздігін 2011 жылғы 29 қаңтарда Крайстчерчте Жаңа Зеландияға қарсы соқты. Ол сол матчта 115 ұпай жинап, Пәкістанды жеңіске жеткізді. Оның ең жоғары бір күндік ұпайы 140 емес, ол 2013 жылғы желтоқсанда Шарджада Шри-Ланкаға қарсы жинаған.

Бір күндік халықаралық жүздіктер:

| № | Ұпай | Матч | Қарсылас | Қала/Ел | Орын | Күн | Нәтиже | Сілтеме |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 115 | 61 | Крайстчерч, Жаңа Зеландия | АМИ стадионы | 29 қаңтар 2011 | Жеңіс | |
| 3 | 139* | 81 | Хараре, Пәкістан | Хараре спорт клубы | 11 қыркүйек 2011 | Жеңіс | |
| 4 | 105 | 98 | Дака, Бангладеш | Шер е Бангла ұлттық крикет стадионы | 18 наурыз 2012 | Жоғалды | |
| 5 | 122* | 117 | Дублин, Ирландия | Клонтарф крикет клубының алаңы | 23 мамыр 2013 | Тең | |
| 6 | 136* | 123 | Хараре, Зимбабве | Хараре спорт клубы | 29 тамыз 2013 | Жеңіс | |
| 7 | 122 | 137 | Шаржа, БАӘ | Шаржа крикет қауымдастығы стадионы | 18 желтоқсан 2013 | Жеңіс | |
| 8 | 140* | 139 | Шаржа, БАӘ | Шаржа крикет қауымдастығы стадионы | 22 желтоқсан 2013 | Жеңіс | |
| 10 | 103 | 162 | Дамбула, Шри-Ланка | Рангири Дамбула халықаралық стадионы | 11 шілде 2015 | Жеңіс | |
| 11 | 102* | 170 | Абу-Даби, БАӘ | Шейх Зайед крикет стадионы | 11 қараша 2015 | Жеңіс | |