Кіріспе

Цифрлық бейне сапасын болжау

Құрылымдық ұқсастық индексі (SSIM) – цифрлық теледидар және кинематографиялық суреттердің, сондай-ақ басқа да цифрлық суреттер мен бейнелердің қабылданатын сапасын болжау әдісі. Ол екі суреттің ұқсастығын өлшеу үшін де қолданылады. SSIM индексі – толық эталондық метрика; яғни, сурет сапасын өлшеу немесе болжау бастапқы сығылмаған немесе бұрмаланбаған суретке негізделеді. SSIM – бұл сурет нашарлауын құрылымдық ақпараттың өзгеруі ретінде қарастыратын, сонымен қатар маңызды қабылдау құбылыстарын, оның ішінде жарықтық және контрасттық маскалау сияқты факторларды қамтитын қабылдауға негізделген модель. MSE немесе PSNR сияқты басқа әдістерден айырмашылығы – бұл тәсілдер абсолютті қателерді бағалайды. Құрылымдық ақпарат – пиксельдердің өзара байланыстылығы, әсіресе олар кеңістікте жақын болғанда. Бұл тәуелділіктер визуалды көріністегі нысандардың құрылымы туралы маңызды ақпаратты қамтиды. Жарықтық маскалау – бұл суреттегі бұрмаланулар (осы жағдайда) жарық аймақтарда аз байқалатын құбылыс, ал контрасттық маскалау – суретте маңызды белсенділік немесе «текстура» болған кезде бұрмаланулардың көрінбейтіндей болу құбылысы.

Тарих

SSIM-нің алдыңғы нұсқасы 2001 жылы Чжоу Ванг және Алан Бовик әзірлеген Universal Quality Index (UQI) немесе Ванг–Бовик индексі деп аталды. Олар Хамид Шейх және Ээро Симончеллимен бірлесіп жұмыс істеу арқылы оны SSIM-нің қазіргі нұсқасына жетілдірді, ол 2004 жылдың сәуірінде IEEE Transactions on Image Processing журналында жарияланды. Бұл мақала SSIM сапа индексін анықтаудан бөлек, қабылдау сапасын бағалау және дамыту үшін жалпы контекст ұсынады, соның ішінде адамның визуалды нейробиологиясы мен қабылдауына қатысты мәліметтерді, сондай-ақ индексті адамдардың бағалауларымен тікелей салыстыруды қамтиды. Негізгі модель Техас университетінің Остин қаласындағы Бейне және бейне инженериясы зертханасында (LIVE) жасалды және Нью-Йорк университетінің Есептеу көрісі зертханасымен (LCV) бірлесіп одан әрі дамытылды. Модельдің басқа да түрлері Ватерлоо университетінің Бейне және визуалды есептеу зертханасында жасалды және коммерциялық мақсатта қолданысқа енгізілді. SSIM кейіннен бейне өңдеу қауымдастығында, сондай-ақ теледидар және әлеуметтік желі индустрияларында кеңінен танылды. Google Scholar деректері бойынша, 2004 жылғы SSIM мақаласына 50 000-нан астам сілтеме жасалған, бұл оны бейне өңдеу және бейне инженериясы саласындағы ең көп сілтеме жасалған мақалалардың біріне айналдырды. Ол 2009 жылы IEEE Signal Processing Society Best Paper Award сыйлығымен марапатталды. Сонымен қатар, 2016 жылы IEEE Signal Processing Society Sustained Impact Award сыйлығын алды, бұл жарияланғаннан кейін кем дегенде 10 жыл бойы үлкен әсер еткен мақаланың белгісі. Теледидар индустриясының жоғары деңгейде қабылдауына байланысты, SSIM-нің бастапқы мақаласының авторлары 2015 жылы Телевизия академиясының Primetime Engineering Emmy Award сыйлығымен құрметтелді.

Алгоритм

SSIM индексі кескіннің әртүрлі аймақтарында есептеледі. Екі аймақ пен арасындағы, ортақ өлшемдегі өлшем: Мұндай функцияның квадраты дөңес емес, бірақ жергілікті дөңес және квазидөңес болып табылады, бұл SSIM-ді оңтайландыруға қолайлы етеді.

Формуланы қолдану

Сурет сапасын бағалау үшін бұл формула көбінесе тек luma-ға қолданылады, бірақ оны түс (мысалы, RGB) немесе хроматикалық (мысалы, YCbCr) мәндеріне де қолдануға болады. Нәтижедегі SSIM индексі – 1 мен 1 аралығындағы ондық сан, мұнда 1 толыққанды ұқсастықты, 0 – ұқсастықтың жоқтығын, ал 1 – толық антикорреляцияны көрсетеді. Сурет үшін ол әдетте 11x11 өлшемді жылжымалы Гаусс терезесі немесе 8x8 өлшемді блок терезесі арқылы есептеледі. Суретте терезені пиксель бойынша жылжыту арқылы суреттің SSIM сапа картасын жасауға болады. Видео сапасын бағалау кезінде авторлар есептеудің күрделігін азайту мақсатында қолданылатын терезелердің тек бір бөлігін пайдалануды ұсынады.

Көп масштабты SSIM

SSIM-нің тағы да жетілдірілген түрі, Көп масштабты SSIM (MS SSIM) деп аталады, ол бастапқы көру жүйесіндегі көп масштабты өңдеуді еске түсіретін, бірнеше суб-үлгі алу сатылары арқылы бірнеше масштабта жүргізіледі. Бұл метрика әртүрлі субъективті бейне және бейне дерекқоры бойынша SSIM-нен кем түспейді немесе одан да жақсы нәтижелер көрсетеді. Есептелген метрика үш аймақ санаты бойынша салмақталған SSIM орташасы ретінде шығарылады: шеттер, текстуралар және тегіс аймақтар. Ұсынылған салмақтар: шеттер үшін 0.5, текстуралы және тегіс аймақтар үшін 0.25. Авторлар 1/0/0 салмақты (тек шеттік бұрмалауларды ескере отырып) қолданғанда, нәтижелер субъективті бағалауларға жақын болатынын атап көрсетеді. Бұл бейне сапасын қабылдауда шеттік аймақтардың үлкен рөл атқаратынын көрсетеді. 3 SSIM авторлары модельді 4 SSIM-ге дейін кеңейтті. Шеттік түрлер бұрмалану деңгейіне қарай сақталған және өзгерген шеттерге бөлінеді. Ұсынылған салмақ барлық төрт компонент үшін 0.25 құрайды.

Құрылымдық ұқсастық

Құрылымдық ерекшелік (DSSIM) SSIM-нен туындауы мүмкін, бірақ үшбұрыш теңсіздігі міндетті түрде орындалмағандықтан, ол қашықтық функциясы болып табылмайды.

Видео сапасы мен уақыт нұсқалары

SSIM бастапқы нұсқасы тұрақты суреттердің сапасын бағау үшін жасалған. Ол адамның уақыт бойынша қабылдауы мен бағалауының әсеріне тікелей қатысты параметрлерді қамтымайды.

Күрделі толқынды SSIM

SSIM (CW SSIM) күрделі толқындық трансформация нұсқасы кескінді масштабтау, жылжу және бұру мәселелерін шешуге арналған. Мұндай жағдайлардағы кескіндерге төмен баға берудің орнына, CW SSIM күрделі толқындық трансформацияны пайдаланады және осылайша осы кескіндерге жоғары баға береді. CW SSIM былай анықталады:

Мұнда – сигналдың күрделі толқындық трансформациясы, ал – сигналдың күрделі толқындық трансформациясы. Сонымен қатар, – функцияның тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қолданылатын кішкентай оң сан. Идеал жағдайда, ол нөлге тең болуы керек. SSIM сияқты, CW SSIM-нің максималды мәні 1-ге тең. 1-ге тең максималды мән екі сигналдың құрылымдық жағынан толық сәйкес екенін, ал 0 мәні құрылымдық ұқсастықтың жоқтығын көрсетеді.

SSIMPLUS

SSIMPLUS индексі SSIM-ге негізделген және коммерциялық түрде қолжетімді құрал болып табылады. Ол SSIM мүмкіндіктерін кеңейтеді, әсіресе бейне қолданбаларына бағытталған. Ол 0–100 диапазонында баға береді, бұл бағалар адамның субъективті бағалауларымен сызықтық түрде сәйкес келеді. Сонымен қатар, ол әр түрлі ажыратымдылықтағы және мазмұндағы бейнелерді салыстыру кезінде, қарау құрылғысына сәйкес баллдарды реттеуге мүмкіндік береді. Авторлардың пікірінше, SSIMPLUS басқа бейне және кескін сапасын бағалау өлшемдеріне қарағанда жоғары дәлдік пен жылдамдыққа ие. Дегенмен, алгоритмнің өзі жарияланбағандықтан, SSIMPLUS-тің тәуелсіз бағасы жүргізілген жоқ.

cSSIM

Стандартты дискретті SSIM-ді теориялық тұрғыдан толығырақ зерттеу мақсатында, үздіксіз SSIM (cSSIM) енгізіліп, радиалды негіз функциясының интерполяциясы контекстінде зерттелді.

ССИМУЛАКРА

SSIMULACRA және SSIMULACRA2 – Cloudinary компаниясымен әзірленген SSIM-нің нұсқалары, олардың мақсаты – субъективті қабылдау деректерімен сәйкес келу. Бұл нұсқалар XYB түстік кеңістігінде жұмыс істейді және MS SSIM-ді блоктар мен шеттердің бұлыңдауы/қоңырдануы және тегістеу/шабылғырлау сияқты, жиі кездесетін сығылу артефакттарына арналған екі түрлі асимметриялық қателік картасымен үйлестіреді. SSIMULACRA2 – JPEG XL-дің эталондық іске асырылымы болып табылатын libjxl кітапханасының бір бөлігі.

Басқа да қарапайым өзгерістер

r* қиылыспалы корреляция метрикасы SSIM-нің дисперсиялық метрикаларына негізделген. Ол σxσy ≠ 0 болғанда анықталады, екі стандартты ауытқу да нөл болса 1=1, ал тек біреуі нөл болса 1=0 болады. Бұл метрика адамның контрасттық детальді фантомдарға реакциясын талдау үшін қолданылады. SSIM суреттердің градиентіне де қолданылып, "G SSIM" деп аталады. G SSIM ерекше түрде бұлыңғыр суреттерде тиімді. Жоғарыдағы өзгерістерді біріктіруге болады. Мысалы, 4 G r* – 4 SSIM, G SSIM және r* комбинациясы. Бұл, басқа SSIM түрлерімен салыстырғанда, радиологтардың суреттерге қатысты пікірлерін жақсырақ көрсетеді.

Қолдану

SSIM-нің әр түрлі мәселелерде қолданылуы бар. Мысалдардың кейбіреулері:

Суреттерді сығыстыру: Жоғалтулы суреттерді сығыстауда, суреттер мен бейнелерді сақтау көлемін азайту үшін ақпарат әдейі түрде жойылады. Мұндай сығыстыру схемаларында әдетте MSE қолданылады. Авторлардың пікірінше, SSIM-ді MSE орнына қолдану, сығылған суреттер үшін жақсы нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл көрсеткіш өзгерістерге сезімтал емес және жаттығу үлгілерін пайдаланбастан, үлгілерді салыстыру арқылы тікелей қолданылуы мүмкін. Деректерге негізделген үлгіні тану әдістері, оқыту үшін көп көлемде деректер болған жағдайда жақсы нәтижелер бере алады, сондықтан авторлар деректерге негізделген тәсілдерде CW SSIM қолдануды ұсынады. Доссельманн мен Янгтың мақаласында SSIM-нің өнімділігі "әдеттегідей қарастырылғаннан гөрі MSE-ге жақын" екені айтылған. Олар SSIM-нің MSE-ден артықшылығын жоққа шығармай, екі өлшемнің арасындағы талдамалық және функционалдық байланысты көрсетеді. Олардың зерттеулеріне сәйкес, SSIM SSIM-ді жасаушылардан басқа субъективті деректер базаларында MSE-ге негізделген әдістермен де сәйкес келеді. Мысалы, Reibman және Poole деректер пакеттері жоғалған немесе зақымдалған бейнелерді қамтитын деректер базасында MSE-нің SSIM-нен озып кеткенін анықтады. Тағы бір мақалада PSNR мен SSIM арасындағы талдамалық байланыс анықталды.