Кіріспе

Филадельфия, ПА, АҚШ-тың Орталық қалалық шығысы – Филадельфия, Пенсильвания, АҚШ-тың Орталық қаласы деп аталатын орталық ауданының бір бөлігі. Аймақ әдетте солтүстікте Арч көшесімен, оңтүстікте Chestnut көшесімен, батыста Juniper көшесімен және шығыста 6-шы көшемен (Independence Mall West) шектеседі. Бұл аймақ қаладағы маңызды сауда орталықтарының бірі және Пенсильвания конгресс орталығының орналасқан жері.

Тарих

Бүгінде Market East қаланың маңызды сауда ауданы және көлік торабы болып табылады, сондай-ақ конгресс ауданына да қызмет көрсетеді. 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басына дейін аймақ салыстырмалы түрде тұрақты болды, бірақ демографиялық өзгерістер аймақтың бизнесінің төмендеуіне себеп болды, себебі бөлшек сауда секторы қала орталығынан алыс, қала шетіндегі сауда орталықтары мен сауда үйлеріне қарай жылжыды. Төмендеумен бірге, қазір Пенн орталығы деп аталатын ауданның орталық қаласының батыс жағындағы маңызды жер көлемі дамуға қолжетімді болды; бұрын ол Пенсильвания темір жолына Broad Street станциясы мен оған қосымша аулаларының, соның ішінде танымал Қытай қабырғасының бір бөлігі ретінде тиесілі болған. Филадельфияның сол кездегі мэрі Ричардсон Дилворт пен жоспарлау басшысы Эдмунд Бэконның басшылығымен Market East аймағы Филадельфияны қайта дамыту органының Market Street East қайта дамыту аймағы бөлімінің басшылығымен ауқымды қайта дамыту жұмыстары жүргізілді. Келесі үш онжылдық ішінде қайта дамыту органы Market East-тің сырт келбетін айтарлықтай өзгертті, көптеген ескі ғимараттар бұзылды. Қайта дамытутың басты бөлігі төрт ірі жоба арқылы жүзеге асырылды: Market East галереясының құрылысы [2 кезеңді жоба, оның ішінде JC Penney's (қазір Burlington Coat Factory)]; аймақтық пойыз желілерін жер үстіндегі Reading Terminal-дан жер астындағы Jefferson Station-ға және тиісті Орталық қалалық жолаушылар байланысына және One Reading Center (қазір Aramark Tower) ауыстыру; жаңа АҚШ соты мен ұстау орыны; Пенсильвания конгресс орталығы мен жаңа Marriott қонақ үйінің құрылысы, Reading Terminal-ды және қосымша нысандарды жаңарту. Сонымен қатар, бірнеше басқа жобалар да бір уақытта жүргізілді, оның ішінде Wanamaker дүкенінің (қазір Macy's) және PSFS ғимаратының (қазір Loews Hotel) жаңартуы. Бұл жобалардың көптегені сәтті болғанымен, кейбір ерекшеліктер де болды, ең бастысы – қаланың 8-ші және Market көшелерінің оңтүстік-батыс бұрышындағы учаскені қайта дамытуға жасаған сәтсіз әрекеті. Бұл сәтсіздіктер аймақтың маңызды сауда ауданы ретіндегі ұзақ мерзімді тиімділігіне, әсіресе ірі дүкендерге қатысты күмән тудырды. Қазір Market Street-те орналасқан дүкендердің ешқайсысы Филадельфияда тіркелмеген, барлығы қаладан тыс мүдделерге сатылды, ал бірнешеуі жабылып, жаңа дүкендермен алмастырылды. Галерея қазір Fashion District Philadelphia деп аталады.

Көршілес

Орталық қаланың шығыс аймағы кем дегенде 19 ғасырдың басынан бері Филадельфияның сауда орталықтарының бірі болып табылады. Бұл жерде саудагерлер, фермерлер және балықшылардың топтары Тәуелсіздік залынан батысқа қарай, сол кезде Хай-стрит деп аталған Маркет көшесі бойында дүкендер мен сауда орындарын ашты. Көптеген саудагерлер, пайда табуға ұмтылысынан немесе қалалық ережелерге сәйкес, тұрақты ғимараттар іздеуді бастады. Олардың арасында Филадельфияның ең танымал универмагтары болды: Джон Ванамейкердің «Ванамейкер» дүкені және Джюст Клейтон Стробридж пен Исаак Холлоуэлл Клотьердің «Стробридж пен Клотьер» дүкені, екеуі де Америка Азамат соғысының басында ашылған. «Lit Brothers», «Snellenburg's», «Gimbels» және «Frank & Seder» дүкендерімен бірге, алты блоктан тұратын бұл аймақта бір кезде алты ірі универмаг орналасқан. Басқа саудагерлер де Маркет және Каштандар көшелерінде дүкендер ашты, Каштандар көшесі Маркет көшесінен оңтүстікке қарай бір блок параллель орналасқан. Көптеген бақшашылар өз сауда орындарын Маркет көшесінің ортасынан 12-ші және Маркет көшелеріндегі екі ірі сауда орталығына – «Фермерлер базарына» және «Франклин базарына» көшірді. Бұл аймақ Филадельфияның ең ірі екі теміржол компаниясы – «Пенсильвания теміржолы» мен «Рединг теміржолы» үшін де көлік торабы болды. «Пенсильвания теміржолы» бірінші болып 13-ші және Маркет көшелерінде жүк қоймасын салып, кейін 1875 жылға дейін Брод-стрит станциясы мен Скуилкил өзенінің батыс жағалауына көшіп кетті, ал бұл орын «Ванамейкер» дүкеніне ие болды. 1889 жылы «Рединг теміржолы» өзінің бас кеңсесі мен Филадельфиядағы басты пойыз депосын 12-ші және Маркет көшелеріндегі «Рединг Терминалына» көшірді. Теміржол «Фермерлер базары» мен «Франклин базарын» сатып алып, пойыздардың астында «Reading Terminal Market» деп аталатын жаңа сауда орталығын салды. Бірнеше троллейбус желілері мен «Market Street» метросы да осы аймаққа қызмет көрсетті. Көлік және сауда бизнесінен басқа, Шығыс Маркет көшесі аймағы басқа да компанияларды тартты, олардың ең танымалдарының бірі – Филадельфиялық үнемқойма қоры (PSFS) болды. Олар 1932 жылы 12-ші және Маркет көшелерінің оңтүстік-батыс бұрышында, PSFS ғимаратында өзінің кеңсесін ашты. Федералды үкімет те 9-шы, Маркет, Каштандар және 10-шы көшелермен шектелген жерде Федералды резерв аймақтық кеңсесін, АҚШ сотын, пошта мекемелерін және басқа да мемлекеттік органдарды орналастырды, олардың көпшілігі 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында салынған. Бұл ғимарат Никс федералдық ғимараты деп аталады.