Дәнекерлеушілерді аттестаттау және біліктілігі

Кіріспе

Дәнекерлеушінің сертификаттау (дәнекерлеушінің біліктілігі деп те аталады) – дәнекерлеушінің белгілі бір дәнекерлеу процедурасын сақтай отырып, қанағаттанарлық сападағы дәнекерлеулер жасау мүмкіндігін бағалап, құжаттау процесі.

Әдіс

Дәнекерлеушінің сертификатталуы дәнекерлеушінің дағдысын және дәнекерленген металдың сапасын анықтау үшін арнайы дайындалған сынақтарға негізделген. Дәнекерлеушінің сынағының басты бөлігі – бір немесе бірнеше сынақ үлгілерін дәнекерлеуден тұрады, олар кейіннен бұзбайтын және бұзғыш әдістермен тексеріледі. Сертификатталу ауқымы бірнеше өзгермелі факторлармен сипатталады, оларға нақты дәнекерлеу процесі, қолданылған металдың түрі, қалыңдығы, түйістірудің конструкциясы, орны, тіреуі және тағы басқалары кіреді. Көбінесе сынақ белгілі бір кодекске сәйкес жүргізіледі. Өнімге қойылатын талаптарға байланысты сынақ ұлттық немесе халықаралық ұйымның басшылығымен жүргізілуі мүмкін, мысалы, Американдық дәнекерлеу қоғамы (AWS) немесе Американдық механикалық инженерлер қоғамы (ASME), бірақ өндірушілер өздерінің стандарттары мен талаптарын да белгілей алады. Көптеген сертификаттар белгілі бір мерзімнен кейін тоқтатылады және сертификатты жаңарту немесе ұзарту үшін әртүрлі талаптар бар. АҚШ-та дәнекерлеушінің біліктілігі AWS D1.1, ASME IX бөлімі және API 1104 стандарттары бойынша жүзеге асырылады, олар кейбір басқа елдерде де қолданылады. Кейбір штаттарда AWS біліктілігін алмастыратын өздерінің дәнекерлеуші біліктіліктері бар, бірақ көпшілігі AWS, ASME немесе API стандарттарын қабылдайды. Канадада дәнекерлеушінің біліктілігі CSA стандарттары мен ASME талаптарына сәйкес жүзеге асырылады: болаттар (соның ішінде тот баспайтын болаттар) үшін CSA W47.2, алюминий үшін CSA W47.1 және арматуралық тақталар үшін CSA W186. Осы CSA стандарттарына сәйкес, Канадалық дәнекерлеу бюросы әр 2 жыл сайын дәнекерлеушінің біліктілігін тексеруді жүргізеді. Еуропада Еуропалық стандарттау комитеті (CEN) ескі EN 287 сериясын алмастыру үшін дәнекерлеушінің біліктілігіне қатысты ISO стандарттарын (ISO 9606) қабылдады. Автоматтандырылған дәнекерлеу жүйелерінің операторлары EN 1418 стандартына сәйкес сертификатталады. Еуропада дәнекерлеушілерді көбінесе The Welding Institute (TWI/CSWIP) сияқты үшінші тараптың персоналды сертификаттау органдары сертификаттайды. Қысымды жабдықтар директивасының қолданылу аясына кіретін жабдықтарды өндіруге қатысатын дәнекерлеушілерді құзыретті үшінші тарап мақұлдауы керек, ол уәкілетті орган немесе мүше мемлекет мойындаған үшінші тарап ұйымы болуы мүмкін. Дәнекерлеуші сынақтан (немесе сынақтар сериясынан) өткеннен кейін, оның жұмыс берушісі немесе үшінші тарап оның сынақтан өту қабілетін, сондай-ақ дәнекерлеуге біліктілігінің шектеулерін немесе ауқымын жазбаша құжат (дәнекерлеушінің біліктілік сынағының тіркемесі немесе WQTR) түрінде растайды. Әдетте, бұл құжат шектеулі мерзімге (әдетте екі жылға) жарамды болады, содан кейін дәнекерлеуші қайтадан сынақтан өтуі керек. Дегенмен, кейбір біліктіліктер тек бір жобаға ғана жарамды, ал басқалары дәнекерлеушілер белгілі бір уақыттан асып кетсе, шектелмейді (бұл кезең әдетте 6 ай). Дәнекерлеушілер өз біліктіліктерін сақтап отырғанын көрсету үшін журнал жүргізуі керек.

Welder certification is based on specially designed tests to determine a welder's skill and ability to deposit sound weld metal. The main part of the welder's test consists of welding one or more test coupons which are then examined using non destructive and destructive methods. The extent of certification is described by a number of variables, which include the specific welding process, type of deposited metal, thickness, joint design, position, backing, and others. Most often, the test is conducted in accordance with a particular code. Depending on product requirements the test can be administered under the auspices of a national or international organization, such as the American Welding Society (AWS), or American Society of Mechanical Engineers (ASME), but manufacturers may specify their own standards and requirements as well. Most certifications expire after a certain time limit, and have different requirements for renewal or extension of the certification. In the USA, welder qualification is performed according to AWS D1.1, ASME Section IX and API 1104 standards, which are also used in some other countries. Some States have their own Welder Qualifications that supersede AWS Qualifications, but most defer to AWS, ASME or API. In Canada, welder qualification is carried out according to CSA Standards and ASME. for steels (including stainless steels), CSA W47.2 for aluminum, and CSA W186 for reinforcing bars. Under these CSA standards, welder qualification testing is carried out every 2 years by the Canadian Welding Bureau to ensure ongoing competence. In Europe, the European Committee for Standardization (CEN) has adopted the ISO standards on welder qualification (ISO 9606), to replace the old European EN 287 series. Operators of automated welding systems are certified according to EN 1418. In Europe welders are often certified by third party Personnel Certification Bodies, like The Welding Institute (TWI/CSWIP). Welders involved in the manufacture of equipment that falls within the scope of the Pressure Equipment Directive must be approved by a competent third party which may be either a notified body or a third party organization recognized by a Member State. Once a welder passes a test (or a series of tests), their employer or third party involved will certify their ability to pass the test, and the limitations or extent they are qualified to weld, as a written document (welder qualification test record, or WQTR). Normally this document is valid for a limited period (usually for two years), after which the welder must be retested. However some Qualifications are only valid for a single project, while others are unlimited as long as welders do not go beyond a specified length of time without performing that specific type of welding (this period is typically 6 months). Welders must maintain a log to demonstrate they have maintained their Qualifications.