Кіріспе

Ирландиялық рок музыканты, U2 бас-гитарисі (1960 жылы туған)

Адам Чарльз Клейтон (13 наурыз 1960 жылы туған) – британдық-ирландиялық музыкант, U2 рок-тобының бас-гитарисі. Ол 1965 жылы, бес жасында отбасымен Малахайдқа көшіп келгеннен бері Ирландияның Дублин округінде тұрады. Клейтон Маунт Темпл көп салалы мектебінде оқыды, онда ол 1976 жылы U2 тобын бірге құрған достарымен танысты. Топ құрылғаннан бері оның құрамында, U2 тобымен 15 студиялық альбом жазды. Клейтонның бас-гитара стилі "гармониялық синкопациясымен" ерекшеленеді, бұл музыкаға серпінді ырғақ сыйлайды. Ол "Gloria", "New Year's Day", "Bullet the Blue Sky", "With or Without You", "Mysterious Ways", "Vertigo", "Get On Your Boots" және "Magnificent" сияқты әндердегі бас-гитара орындауымен танымал. Мансабында ол бірнеше жеке жобалармен айналысты, мысалы, 1996 жылы Ларри Маллен-младшиймен бірлесіп "Миссия: мүмкін емес" фильміне арналған "Тема" нұсқасының үстінде жұмыс істеді. 2005 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Адам Чарльз Клейтон, Брайан мен Джо Клейтонның тұңғыш баласы, 1960 жылдың 13 наурызында Англияның Оксфордшир графтығындағы Чиннор қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Корольдік әуе күштерінде ұшқыш болып жұмыс істеп, кейін азаматтық авиацияға ауысқан, ал анасы бұрынғы әуе қызметкері болған. Клейтон төрт жаста болғанда, әкесі Кенияда Шығыс Африка әуе компаниясында ұшқыш болып жұмыс істеді, ал отбасы Найробиде тұрды; Клейтон осы кезеңді балалық шағының ең бақытты уақыты деп есептейді. 1965 жылы отбасы Ирландияның Дублин графтығының солтүстігіндегі Малахайдқа көшіп келді, сол жерде Клейтонның інісі Себастьян дүниеге келді. Клейтон отбасы Эванс отбасымен танысты (соның ішінде олардың ұлы Дэвид Эванс ("The Edge"), кейін Клейтонмен бірге U2 тобын құрған). Сегіз жасында Клейтон Дублин графтығының оңтүстігіндегі Далкидегі Castle Park жеке жасөспірімдер мектебіне жіберілді. Спортқа қызығушылық танытпағандықтан, Клейтон мектепті ұнатпады және оның құндылықтарына жақсы жауап бермеді; ол онда әлеуметтік жағынан бейімделуде қиындықтарды бастан өткерді. Ол студенттерге тыңдауға рұқсат етілмеген поп-музыкаға қызығушылық танытты. Ол классикалық музыка тыңдау үшін жиналатын мектептің "Грамфон қоғамына" қосылды. Сонымен қатар, ол қысқа мерзімге фортепиано сабақтарына қатысты. Оның танымал музыка әлемімен танысуы шамамен 10 жасында болды, ол "Jesus Christ Superstar" және "Hair" сияқты рок-операларын, сондай-ақ классикалық және поп-музыканың арасындағы материалдарды тыңдады. 13 жасында Клейтон Дублиннің Ратфарнхэм қаласындағы жекеменшік Сент-Колумба колледжіне оқуға түсті. Мұнда ол Who, The Beatles, Grateful Dead және Carole King сияқты сол кезеңнің поп/рок музыкасына әуес басқа оқушылармен дос болды. Оған жауап ретінде ол Дублин портының жанындағы ескі дүкеннен 5 фунт стерлингтік акустикалық гитара сатып алып, қарапайым аккордтар мен әндерді үйрене бастады. Ол 14 жасқа келгенде анасы оған бас гитара сатып берді, себебі Клейтон аспапты ойнауды үйренуге бел буғанын уәделеген еді. Кейін Клейтон Дублиндегі интернат емес, Mount Temple Comprehensive School мектебіне ауысты, онда ол болашақ U2 тобының мүшелері Пол Хьюсон ("Bono") және Ларри Маллен кішімен танысты, олар да сол жерде оқыды, сондай-ақ балалық шағынан белгілі досы Дэвид Эванспен қайта кездесті.

U2

1976 жылдың қыркүйегінде Муллен мектептің хабарландыру тақтасына топ құру үшін басқа музыканттарды іздейтін жарнама жариялады; Клейтон алғашқы кездесуге және репетицияға келді, сондай-ақ оның үлкен ағасы Ричард Эванс ("Дик"), Боно және Мулленнің достары Иван МакКормик пен Питер Мартин да келді, бірақ олар топ құрылғаннан кейін көп ұзамай шығып кетті. Клейтон топтың алғашқы жылдарында менеджер рөлін атқарды, ал 1978 жылдың мамыр айында бұл міндеттерді Пол МакГиннесске жүктеді. 1981 жылы U2 тобының екінші, рухани мазмұны бар "Октябрь" альбомы жарық көрген шақта Клейтон мен МакГиннес, сондай-ақ топтың қалған үш мүшесі арасында келіспеушілік туды. Боно, The Edge және Муллен христиандық ұйымға қосылған еді және рок музыкасының олардың рухани сенімдерімен сәйкес келуіне күмән келтірді.

Басқа жобалар

Клейтон өзінің мансабында бірнеше қосалқы жобада жұмыс істеді. Ол 1987 жылы Роби Робертсонның аттас альбомында (U2-нің басқа мүшелерімен бірге) ойнады, сондай-ақ Мария Маккимен бірге өнер көрсетті. Клейтон U2 продюсері Дэниел Лануис пен Ларри Малленға қосылып, Лануистің 1989 жылғы "Акадей" альбомында "Still Water" және "Jolie Louise" әндерінде бас гитарада ойнады. Клейтон 1991 жылғы қазан айында шыққан Шарон Шаннонның аттас дебюттік альбомынан "The Marguerita Suite" әнінде орындады. 1994 жылы Клейтон Мулленмен бірге Нэнси Гриффиттің "Flyer" альбомында бас гитарамен ойнады, "These Days in an Open Book", "Don't Forget About Me", "On Grafton Street" және "This Heart" әндерінде қатысты. Клейтон мен Маллен 1996 жылғы "Миссия: Аса қиын" фильмінің саундтрегіне үлес қосты, оның ішінде "Миссия: Аса қиын" тақырыбын жаңадан өңдеді, оның темпі бастапқы темпінен жеңілірек және билеуге ыңғайлырақ темпке өзгертілді. Ән АҚШ Billboard Hot 100 тізімінде 8-орынға ие болды және 1997 жылы "Үздік поп-инструментальдық орындау" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ие болды. Клейтон сондай-ақ Стивен Ван Зандттың 1999 жылғы "Born Again Savage" альбомында да ойнады.

Музыкалық стиль

Клейтонның бас-гитарада ойнау стилі инструктор Патрик Пфайффер "гармониялық синкопация" деп атаған. Осы техникамен Клейтон әр такттың сегізінші нотасын баса назар аудара отырып, тұрақты ритмді ойнайды, бірақ гитара аккордтарына дейін "үйлесімділікті алдын ала болжайды", тоналдылықты өзгертеді. Бұл музыкаға "алға жылжу" сезімін береді. Бастапқыда Клейтонның формальды музыкалық білімі болмаған; Боно Клейтонның ертедегі бас-гитара ойнауы туралы былай деді: "Адам бас-гитара тарта аламын деп ойнайтын. Ол келіп, 'action' (әрекет) және 'fret' (лак) сияқты сөздерді қолдана бастады, бізді қызықтырды. Оның жалғыз күшейткіші болғандықтан, біз онымен дауласпадық. Біз бұл жігіт музыкант болуы керек деп ойладық, ол не айтып тұрғанын біледі. Бірақ бір күні біз оның дұрыс ноталарды ойнамайтынын білдік. Міне, мәселе сол еді, білесіз бе?". Топтың алғашқы жылдары Клейтон көбінесе аккордтардың түбірлерін баса көрсетіп, тұрақты сегіздік ноталардан тұратын қарапайым бас-бөліктерін ойнаған. Уақыт өте келе, ол Motown және регги әсерлерін өз стиліне енгізді, ал ритмді жақсырақ ұстай білгенде, оның ойнауы әуендірек болды. Клейтон бас-жолдарды жасағанда, гитараның аккордтық прогрессиясын ұстануға немесе контрастты мелодия ойнауға, сондай-ақ октаваны жоғары немесе төмен ойнауға шешім қабылдағанда өзінің сезіміне сенеді. Ол Пол Саймонон, Брюс Фокстон, Питер Хук, Жан Жак Бернел сияқты бас-гитаристтерді атады. Ол Жак Бернелдің аспап таңдауына ықпал еткенін айтады, себебі The Stranglers тобының "Hanging Around" әніндегі оның бас-гитара ойнауын естігенде, Клейтон "бірден [осы] аспап өзіне арналғанын [білді]". Клейтон кейде ән айтады, мысалы, 1983 жылғы "Two Hearts Beat as One" синглінің B-жағындағы "Endless Deep" әнінде. Ол сондай-ақ "I Will Follow", "Twilight", "Trip Through Your Wires" әндеріне, ал кейде "With or Without You" және "Bullet the Blue Sky" әндеріне де қосымша вокал орындады. Ол "Your Blue Room" әнінің соңғы шумағын да оқыды. Клейтонның "Tomorrow ('96 Version)" әнінде сөйлегенін естуге болады (ол U2 тобының 1981 жылғы "October" альбомынан "Tomorrow" әнінің қайта жазылған нұсқасын аранжировкалаған), ол гитарада бірнеше рет ойнайды, ең әйгілісі "40" әні, онда ол гитарист The Edge-пен аспаптарды ауыстырады. Ол сондай-ақ "City of Blinding Lights" және "Iris (Hold Me Close)" әндерінде клавишада ойнайды.

Жеке өмір

Клейтон 1982 жылы Бононың Элисон Хьюсонмен (туған есімі Стюарт) некелесуінде куә ретінде қызмет етті. Ол 1989 жылы Ирландия Республикасының азаматтығын алды, бірақ британдық азаматтығын да сақтап қалды. 1989 жылдың тамызында Клейтон Дублинде шағын мөлшерде марихуана ұстағаны үшін тұтқындалды. Бірақ ол қайырымдылыққа үлкен сома ақша сыйлап, соттан құтылды, кейін: «Бұл менің кінәм. Мен эмоциялық тұрғыдан өте шаршағанмын, басқасы есімде жоқ. Бірақ бұл заңға қайшы болғандықтан, маңызды жайт» деді. Ол 1996 жылы тәуелділіктен арылу жолын бастады. 2017 жылдың 26 маусымында Клейтон MusiCares ұйымының 13-ші жылдық MAP Fund Benefit Concert-інде нашақорлықтан құтылуға көмектескені үшін Stevie Ray Vaughan Award сыйлығын алды. Клейтон 2013 жылы үйленгенге дейін ондаған жыл бойы жеке өмірін сақтап келді. 1990 жылдардың басында ол ағылшын супермоделі Наоми Кэмпбеллмен кездесті. Сонымен қатар, ол Пол МакГиннестің бұрынғы ассистенті Сюзанна "Сюзи" Смитпен ұзақ қарым-қатынаста болды; олар 2006 жылы никелесуге келісті, бірақ 2007 жылдың ақпанында ажырасып кетті. 2010 жылы Клейтон сол кездегі әйелінен, аты-жөні белгісіз француз қызынан ұл тапты. 2013 жылы ол бұл қарым-қатынасты аяқтағанын растады. 2013 жылдың 4 қыркүйегінде Клейтон бұрынғы адам құқықтары жөніндегі адвокат Мариана Тейшейра де Карвалхомен Дублинде той жасады. 2015 жылы The Independent газеті де Карвальоның, Бразилиядан шыққан, Лондон мен Нью-Йорктегі жетекші заманауи өнер галереясы Майкл Вернерде директор болып жұмыс істейтінін хабарлады. 2024 жылы олар ажырасатындарын мәлімдеді. 2009 жылы Жоғарғы сот Клейтонның бұрынғы үй шаруасы және жеке көмекшісі Кэрол Хокинстің 1,8 миллион еуро қаражатын жымқырғаны туралы хабарланғаннан кейін оның барлық активтерін тоқтатып қойды. Сотта бұл сома 2,8 миллион еуроға жеткені анықталды. Хокинс барлық айыптауды жоққа шығарды, бірақ 2012 жылы қазылар алқасы оны 181 ұрлық қылмысы бойынша кінәлі деп тапты және жеті жылға бас бостандығынан айырды. 2017 жылдың 25 шілдесінде Клейтон мен оның әйелі қыз дүниеге келгенін хабарлады. 2024 жылдың сәуірінде Клейтон BBC-дің "Бақшагерлер әлемі" бағдарламасында пайда болды, онда ол Дублиндегі үйіндегі камелия, магнолия және рододендрон коллекциясын сұхбаттасушы Адам Фростқа көрсетті.

Қайырымдылық жұмыс

2011 жылы Клейтон Дублин қаласындағы Сент-Патрик ауруханасының психикалық денсаулық қызметінің «Менің орнымда сезіну» жобасының елшісі аталды.

Марапаттар мен мойындау

Клейтон мен U2 көптеген марапаттардың ішінде 22 Грэмми сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде жеті рет «Үздік рок дуэті немесе тобы» номинациясы бойынша, екі рет «Жылдың альбомы», екі рет «Жылдың жазбасы», екі рет «Жылдың әні» және екі рет «Үздік рок альбомы» аталымдарында жеңіске жетті.