Кіріспе

Реактивті қозғалтқыштарда қолданылатын беріліс қорының түрі. Тұрақты жылдамдықты қозғалтқыш (CSD), сондай-ақ тұрақты жылдамдықты генератор деп те аталады, – бұл кіріс білігінің кең ауқымдағы жылдамдықпен айналуын қамтамасыз ететін, ал қуатты кіріс жылдамдығының өзгеруіне қарамастан, тұрақты жылдамдықпен айналатын шығыс білігіне жеткізетін беріліс түрі. Олар тұрақты кіріс жылдамдығын қажет ететін механизмдерді, әдетте электр генераторларын қозғау үшін қолданылады. Бұл термин көбінесе газ турбиналық қозғалтқыштардың, мысалы ұшақ реактивтік қозғалтқыштардың қосымша жабдықтарында қолданылатын гидравликалық берілістерге қатысты айтылады. Қазіргі заманғы ұшақтарда CSD көбінесе генератормен біріктіріліп, интегралды жетекті генератор (IDG) деп аталады.

Механизм

ҚҚҚ негізінен авиалайнерлер мен әскери ұшақтардың реактивтік қозғалтқыштарында айнымалы ток (AC) электр генераторын қоздыру үшін қолданылады. Дұрыс кернеуді тұрақты АЖ жиілігінде, әдетте 400 Гц-те үш фазалы 115 ВАЖ кезінде өндіру үшін генератор тұрақты нақты жылдамдықпен айналуы керек (әдетте ауамен салқындатылған генераторлар үшін 6000 айналым/мин). Реактивтік қозғалтқыш беріліс қорының жылдамдығы бос жүрістен толық қуатқа дейін өзгеретіндіктен, бұл тұрақты жылдамдықты қозғалтқышқа (ҚҚҚ) қажеттілік тудырады. ҚҚҚ қосымша беріліс қорының айнымалы жылдамдықты шығаратын айналуын қабылдап, гидромеханикалық түрде тұрақты шығыс айналым/мин жасайды. Альтернатордың жылдамдығын басқару үшін әртүрлі жүйелер қолданылған. Қазіргі заманғы конструкциялар көбінесе гидрокинетикалық, бірақ ертерек конструкциялар көбінесе қозғалтқыштардан алынатын қысымды ауадан пайдаланды. Олардың кейбіреулері көбінесе механикалық түрде қуаттандырылды, жылдамдық реттеуді қамтамасыз ету үшін ауа турбинасы қолданылды. Ал басқалары тікелей турбинамен жұмыс істеді.

Біріктірілген генератор

Airbus A310, Airbus A320 отбасы, Airbus A320neo, Airbus A330, Airbus A330neo, Airbus A340, Boeing 737 Next Generation, 747, 757, 767 және 777 сияқты ұшақтарда интеграцияланған жетек генераторы (IDG) пайдаланылады. Бұл құрылғы бір корпус ішіндегі ЦСД (тұрақты ток генераторы) және маймен салқындатылатын генератордың үйлесімі болып табылады. Ақауларды жою оңайлатылған, себебі бұл блок қозғалтқыштағы электр энергиясын өндіретін, желіде ауыстырылатын құрылғы болып табылады.

Өндірушілер

Collins Aerospace (бұрын UTC Aerospace Systems (бұрын Hamilton Sundstrand)) – CSD және IDG агрегаттарын өндіретін американдық компания.

Баламалар

Электрондық кранды түрлендіргішті пайдалана отырып, айнымалы ток қуатын беру үшін өзгермелі жылдамдықты тұрақты жиілікті (VSCF) генератор қолданылуы мүмкін. Негізінен Boeing 787 ұшағында қолданылатын өзгермелі жиілікті стартер-генератор (VFSG) электрлік іске қосу және электр қуатын өндіру үшін пайдаланылады.