Кіріспе

Комбинаторлық математикада айналу жүйелері (оларды комбинаторлық ендірулер немесе комбинаторлық карталар деп те атайды) графтардың бағытталған беттерге ендірілуін кодтайды, әр төбесінің айналасындағы граф қабырғаларының шеңберлік ретін сипаттау арқылы. Айналу жүйесінің формалды анықтамасы пермутациялар жұбын қамтиды; мұндай жұп мультиграфты, бетті және мультиграфтың бетке 2 ұяшықты ендірілуін анықтау үшін жеткілікті. Кез келген айналу схемасы жабық бағытталған бетте (бағдарлауды сақтайтын топологиялық теңдестікке дейін) байланысты мультиграфтың бірегей 2 ұяшықты ендірілуін анықтайды. Керісінше, бағытталған жабық беттегі байланысты G мультиграфының кез келген ендірілуі G-ді негізгі мультиграф ретінде пайдаланатын бірегей айналу жүйесін анықтайды. Айналу жүйелері мен 2 ұяшықты ендірулер арасындағы осы маңызды теңдестік алғаш рет 1890 жылдары Лотар Хефтер екі жақты түрінде шешті және 1950 жылдары Рингель кеңінен пайдаланды. Эдмондс тәуелсіз түрде теореманың бастапқы түрін берді және оның зерттеуінің егжей-тегжейлерін Юнгс танымал етті. Гросс пен Альперт мультиграфтарға жасалған жалпылауды ұсынды. Айналу жүйелері Рейнгольд және басқалар қолданған айналу карталарымен байланысты, бірақ олардан өзгеше. (2002) графтардың зигзаг көбейтіндісін анықтау үшін. Айналу жүйесі әр төбесінің айналасындағы қабырғалардың дөңгелек ретін көрсетеді, ал айналу картасы әр төбедегі қабырғалардың (дөңгелек емес) пермутациясын көрсетеді. Сонымен қатар, айналу жүйелерін кез келген граф үшін анықтауға болады, ал Рейнгольд және басқалар анықтаған айналу карталары тұрақты графтармен шектеледі.

Ресми анықтама

Формальды түрде айналу жүйесі (σ, θ) жұп ретінде анықталады, онда σ және θ – бір негіздік жиынтық B-де әрекет ететін пермутациялар, θ – тұрақты нүктесі жоқ инволюция, ал σ және θ арқылы туындаған <σ, θ> тобы B-де транзитивті әрекет етеді. Бағытталған бетте орналасқан G мультиграфының 2-ұяшықты кіріктіруінен айналу жүйесін алу үшін, B жиынтығы G-ның жебелерінен (немесе жалаушалардан немесе жартылай жиектерден) тұрады; яғни, G-ның әрбір жиегі үшін B-нің екі элементін құраймыз, жиектің әрбір соңғы нүктесі үшін біреуін. Тіпті егер жиектің екі ұшы да бір төбеде болса, сол жиек үшін екі жебе жасаймыз. θ(b) – b жиегінен құрылған екінші жебе; бұл әрине тұрақты нүктесі жоқ инволюция. σ(b) – бір төбеге келіп түсетін жиектердің циклдық ретімен b-ден сағат тілі бойынша орналасқан жебе, мұнда "сағат тілі бойынша" беттің бағытымен анықталады. Егер мультиграф бағытталған, бірақ бағытталмаған бетке орналасқан болса, онда ол әдетте екі айналу жүйесіне сәйкес келеді, олардың әрқайсысы беттің екі бағытына арналған. Бұл екі айналу жүйесіндегі инволюция θ бірдей, бірақ бір айналу жүйесіндегі σ пермутациясы екінші айналу жүйесіндегі сәйкес пермутацияның керісіне тең болады.

Оралды жүйеден кіріктіруді қалпына келтіру

Мультиграфты айналу жүйесінен қалпына келтіру үшін σ әрбір орбитасы үшін төбе және θ әрбір орбитасы үшін қабырға жасаймыз. Егер осы екі орбитаның қиылысы бос емес болса, онда төбе қабырғамен байланысты болады. Осылайша, әрбір төбеге келіп түсетін инциденттер саны орбитаның мөлшеріне тең, ал әрбір қабырғаға келіп түсетін инциденттер саны дәл екіге тең. Егер айналу жүйесі байланысты мультиграфтың 2 ұяшықты енуінен туындаған болса, айналу жүйесінен туындаған граф G-ге изоморфты болады.

Айналу жүйесінен туындаған графикті бетке енгізу үшін σθ әрбір орбитасы үшін диск құрастырыңыз және егер e қабырғасына сәйкес келетін екі ұшқыш осы дисктерге сәйкес келетін екі орбитаға жатса, онда екі дискіні e қабырғасы бойымен біріктіріңіз. Нәтижесінде туындаған мультиграфтың 2 ұяшықты енуі пайда болады, оның екі ұяшығы σθ орбиталарына сәйкес келетін дискілер болып табылады. Бұл ену бетін осылай бағыттауға болады, әр төбе маңындағы қабырғалардың сағат тілімен орналасуы σ арқылы берілген сағат тілімен орналасумен сәйкес келеді.

Қалқыманың бетін сипаттау

Ойлер формуласына сәйкес, айналу жүйесімен анықталған жабық бағдарланатын беттің g туысын табуға болады (яғни, негізгі көпграфтың 2 ұяшыққа орналасқан бетін). Ескеріңіз, және біз мынаны анықтаймыз:

мұндағы – пермутацияның орбиталарының жиыны.