Кіріспе

Идуки бөгеті – Перияр өзені арқылы, Керала штатының Идуки ауданында, жергілікті тұрғындар Кураван және Курати деп атаған екі граниттік төбелердің арасындағы тар шатқалда салынған екі қисықты аркалы бөгет. Оны Керала мемлекеттік электр энергиясы басқармасы салған және оған тиесілі. Бөгет Муоламаттамдағы 780 МВт-тық гидроэлектр стансасын қамтамасыз етеді, ол 1975 жылдың 4 қазанында электр энергиясын өндіруді бастады. Бұл Азиядағы ең биік аркалы бөгеттердің бірі. Индо-канад жобасының ашылуы 1976 жылдың 17 ақпанында премьер-министр Индира Ганди тарапынан жасалды. Бұл бөгет Черутони және Куламавудағы тағы екі бөгетпен бірге салынды. Үш бөгет және екі тоған бөгеті – Құламаву тоған бөгеті (Жақын Түйіскен жер) және Құламаву тоған бөгеті (Оң жағалау) бірлесіп ауданы жасанды көлді құрды. Сақталған су жақын жердегі тау үңгірлерінде орналасқан Муламаттом электр стансасында электр энергиясын өндіруге пайдаланылады. Кейіннен Идуки су қоймасын толықтыру үшін Нараққаннам, Ажута, Важиккадаву, Вадаккепужа және Куттиар су бұру схемалары қосылды.

Алғашқы зерттеулер

Электр энергиясын өндіру үшін бөгет салу идеясы алғаш рет 1919 жылы итальяндық инженер Якобтың Траванкор үкіметіне ұсынған, бірақ қабылданбаған баяндамасында айқындалды. Тарихқа сүйенсек, 1922 жылы «Оорали» тайпасының басшысы Шри Чембан Карувеллаян Колумбан, қазіргі Арка бөгетіне жақын орманды аумақта аң аулауға келген Маланкара елтасының инспекторы В. Дж. Джон мен оның досы А.С. Томас Эдаттуға жол көрсетті. Құраван және Құрати төбелері туралы аңызды естіген Томас, таулар арасындағы су ағынының көрінісіне әсерленіп, Арка бөгеті үшін қолайлы орын екенін ұсынды. 1932 жылы В. Дж. Джон Траванкор үкіметіне Идуккиде электр энергиясын өндіру үшін бөгет салу мүмкіндігі туралы есеп ұсынды. 1935 жылы Ассамблея мүшесі Шри. К. А. Нараяна Пиллай Идукки жобасын Траванкор үкіметінің назарына жеткізді. 1937 жылы итальяндық инженерлер Анджело Омедайо және Клантео Мазеле зерттеу жүргізді, бірақ іс алға жылжи алмады. 1947 жылы Шри. П. Джозеф Джон, сол кезде Траванкор үкіметінің бас электр инженері, алдын ала тергеу есебін дайындап тапсырды. 1956 жылы Үкіметтің сұрауы бойынша Орталық су комиссиясы егжей-тегжейлі зерттеу жүргізді. 1961 жылы жобалық есеп дайындалды және 1963 жылы Жоспарлау комиссиясы жобаны іске асыруға санкция берді. 1964 жылы Шри. Е. У. Филипос басшылығымен, инженер-басқарушы, жобаның алдын ала жұмыстары басталды.

Құрылыс

Бұл бөгет 1969 жылдың 30 сәуірінде салына бастады. Жобаны Д.Д.Бабу Пол ИАС басқарды, ол Идукки су электр стансасы жобасының үйлестірушісі және аудан әкімі болып тағайындалды. С. В. Мэтьюс, Шри. М. Рамачандран (Керала мемлекеттік электр энергиясы басқармасының зейнеткер бас инженерлері) сияқты бірнеше инженерлер қатысты. Канада үкіметі жобаға ұзақ мерзімді несиелер мен гранттар арқылы көмек көрсетті. SNC Lavalin компаниясы (Канада), танымал консалтингтік инженерлік фирма, канадалық көмек аясында жоба инженерлеріне кеңес беріп, көмектесті, ал Walchand тобының Hindustan Construction Company (HCC) компаниясы құрылыс тендерін жеңіп алды. Идукки су қоймасында су жинау 1973 жылдың ақпан айында басталды. Бірінші машинаның сынақ жұмысын іске қосу 1975 жылдың 4 қазанында тойланды. Электр стансасы 1976 жылдың 12 ақпанында сол кездегі Премьер-министр С. Индира Ганди тарапынан коммерциялық пайдалануға берілді.

Ерекшеліктері

Идуки бөгеті екі таудың – Кураванмала мен Куратималаның арасында салынған, биік құрылыс. Бөгеттің үстінен берілетін ұзындығы ... құрайды. Оның үстіндегі ені ... ал төменгі бөлігіндегі ені ... шақырымды құрайды. Бөгеттің жалпы су сыйымдылығы 1,996 куб километрді (70,50 млн текше фут) құрайды. Бөгеттің құрылысында шамамен ... тонна бетон қолданылды. Бұл жоба Идуки ауданында орналасқан, ал оның жер асты электр станциясы бөгеттен шамамен ... қашықтықтағы Мулламаттомда орналасқан. Идуки аркалық бөгетінің жабылатын шлюздері жоқ екені ерекше. Су қоймасының су деңгейі Черутони бөгетіндегі шлюздер арқылы реттеледі.

Электр энергиясын өндіру

Жоба Кераладағы ең ірі өзен – Периярдың энергия әлеуетінің басым бөлігін 2 миллиард тонна (2,000 М. куб. м) сыйымдылығы бар су қоймасын құру арқылы пайдаланады. Су қоймасында жиналған сулар, су тасқыш жүйесі арқылы – қуаттық туннель және екі жер асты қысым шахтасы арқылы – Муламматтомда орналасқан жер асты электр стансасына бағытталады. Электр стансасының орнатылған қуаты 780 МВт, оның ішінде әрқайсысының қуаты 130 МВт болатын 6 Пелтон типті турбиналық бірлік бар. Перияр сулары жер асты электр стансасында электр энергиясын өндіру кезінде белгілі бір биіктіктен төмен түседі. Өндірілген электр энергиясы екі подстанцияға беріледі: Каламассериге екі сымды желі, Тамил Надуға бір сымды желі, Паломға бір сымды желі және болашаққа арналған 3 фидерлік бөлімше.

Суландыру

Құдаятхурпужаға туннель және ашық канал арқылы ағып келетін құйрық сулары Муваттупужа аңғарында суару үшін пайдаланылады.

Туризм

Бұған дейін қауіпсіздік себептерімен бөгетке қоғамдық кіруге толық тыйым салынған болатын. Кейіннен Онам және Рождество мерекелерінде бөгет 10 күнге жұртшылыққа ашылды. Өткен жылдан бері бұл мерзім бір айға ұзартылды. Бөгет аумағына камералар мен ұялы телефондар кіргізілмейді. Кіру ақысы ересектерге 25 рупий, балаларға 5 рупий. Бес адамға арналған 15 минуттық қайықпен саяхаттау құны 600 рупийді құрайды. Идукки аңғары Коттаямнан алыс орналасқан, ол әдемі, орманды аңғарлармен және ирек өзендермен қоршалған шағын төбелі қала. Идукки – Кераланың белгілі туристік орталығы. Идукки жануарлар қорығы Идукки ауданының Тодупужа және Удумбанчола аудандарының аумағында орналасқан және теңіз деңгейінен шамамен биіктікте жатыр. Черутони, Идукки және Куламаву бөгеттері арқылы құрылған Идукки су қоймасы кең жайылып жатыр. Мұнда пілдер, бизон, самбар едік, жабайы иттілер, орман мысықтары, жолбарыстар, қабан және т.б. сияқты жануарларды, сондай-ақ кобра, уланша, крайт сияқты түрлі жыландарды және көптеген улы емес жыландарды кездестіруге болады. Идуккидегі құстар: жабайы тауық, мина, күлімсіреп жүретін торғай, қара бұлбұл, тауыс, тоқылдақ, балықшы, бүркіт және т.б.