Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Боулдер-Сити – АҚШ, Невада штатының Кларк округіндегі қала. Қала Боулдер каньонының атымен аталған. Боулдер-Сити – Невада штатындағы құмар ойындарға тыйым салынған жалғыз екі қаланың бірі, екіншісі – Панака қаласы.
City in Nevada, United States
Boulder City is a city in Clark County, Nevada, United States. The city took its name from Boulder Canyon. Boulder City is one of only two places in Nevada that prohibits gambling, the other being the town of Panaca.
Федералды компанияның қаласы ретінде басталған
Боулдер Сити қаласының негізі салынған жер қатал, шөлді аймақ еді. Оның жалғыз мақсаты – Колорадо өзеніндегі Гувер бөгетін салуға шартты жұмысшыларды орналастыру қажеттілігі болды (1933 жылдан 1947 жылға дейін көбінесе Боулдер бөгеті деп аталған, кейін Конгрестің бірлескен қаулысымен Гувер бөгеті деп ресми түрде аталды). Бөгет жобасында жұмыс іздеген ер адамдар 1930 жылы суды қалпына келтіру бюросы бөгет орнын анықтағаннан кейін дереу өзен бойында шатырлар тігізіп қоныстанды. Олардың уақытша құрылыстары жиынтығы "Рагтаун" деп аталды. Боулдер Сити 1931 жылы Суды қалпына келтіру бюросы және Six Companies, Inc. компаниясымен Гувер бөгетін салушы жұмысшыларға арналған тұрғын үй ретінде салынды. Бөгеттің зор масштабы мен жобаның ұзақтығы Суды қалпына келтіру бюросын уақытша емес, жартылай тұрақты қала салу мәселесін қарастыруға мәжбүр етті. Боулдер Сити үкіметтік бақылауда толық жоспарланған қаланың сирек кездесетін мысалы болып табылады. Бұл Ұлыбританиядағы, мысалы, Порт-Санлайт, немесе АҚШ-тағы, мысалы, Чикагодағы Пуллман сияқты 19 ғасырдағы жеке қаржыландырылған компания қалаларынан өзгеше.
The land upon which Boulder City was founded was a harsh, desert environment. Its sole reason for existence was the need to house workers contracted to build the Hoover Dam on the Colorado River (known commonly as Boulder Dam from 1933 to 1947, when it was officially renamed Hoover Dam by a joint resolution of Congress). Men hoping for work on the dam project had begun settling along the river in tents soon after the precise site for the dam had been chosen by the Bureau of Reclamation in 1930. Their ramshackle edifices were collectively known as "Ragtown". Boulder City was originally built in 1931 by the Bureau of Reclamation and Six Companies, Inc. as housing for workers who were building the Hoover Dam. The sheer scale of the dam and duration of the project required the Bureau of Reclamation to consider the construction of a semi permanent town rather than a temporary arrangement. Boulder City was exceptionally rare as an example of a town fully planned under government supervision. This is unlike 19th century privately funded company town examples found in the United Kingdom, such as Port Sunlight, or in the United States, such as Pullman, Chicago.
Алғашқы жылдары: 1930-1934
Боулдер-Сити федералдық бақылаумен үлгілі қауымдастық ретінде мұқият жоспарланды, оны жоспарлауға Нидерланд туған қала архитектор Сако Риенк де Боер шарт жасасты. ДеБоер бұрын Колорадо штатының Денвер қаласы үшін жоспарлаушы болған және Роки таулары аймағындағы көптеген қалалар мен қалашықтарды жобалауға тиіс болды. Гувер бөгеті жобасының өзі Ұлы депрессияның салдарынан зардап шеккен ел үшін үміт символы болғандықтан, қала да осы үміттің тағы бір көрінісі болуы керек еді. Бөгетте жұмыс істейтін жұмысшылар үшін таза тұру ортасына ерекше мән берілуі тиіс болды. 1930 жылы ДеБоер ұсынған жоспар ресми және симметриялық болды, екі басты осьтерінің соңында саябақ пен Мелиорация бюросының ғимараты орналасқан. Жоспар бастапқы күйінде тым қымбат екендігі анықталды және блоктардың мөлшері реттелді. Дегенмен, қоғамдық кеңістіктерге және көптеген ландшафтық безендірулерге мүмкіндік бергені үшін "Неваданың Бақша қаласы" деген лақап атты. Жасыл кеңістіктерді ұсыну – Мелиорация бюросының "Америкалық Батысты қайта жаңарту және "жасылдандыру" миссиясының тағы бір көрінісі болды". Қала шамамен 5000 жұмысшыға арналған. Гувер бөгетіндегі жұмысшылардың мәртебесі олардың үйлерінің мөлшері мен орналасқан жерінен көрінді. Ең маңызды қызметкерлердің үйлері төбеге жақын жерде салынды. Басқарушылар төбеден төмен орналастырылды, ал жұмысшыларға арналған үйлер қоғамдық ғимараттар мен саябақтардан ең алыс орналасқан. ДеБоердің жоспарының ең көп өзгертілген бөліктері осы төменгі топтағы тұрғын үйлерде болды, онда ашық кеңістіктер мен саябақтар көбінесе жойылды. Коммерциялық даму қала басқарушысы Симс Эли кезінде шектелді және қатаң реттелді. Қаладағы дүкендердің түрлерінің саны шектелді, ал бизнес ашуға ниеттенгендердің мінез-құлқы мен қаржылық тұрақтылығы тексерілді. Екінші жағынан, дамып келе жатқан қалада мектептерге орын болған жоқ, мүмкін, Мелиорация бюросы қаланың жалғыз ер адамдармен толатынын күткендіктен. Қала Боулдер-Сити орналасқан федералдық резервацияда мемлекеттік қаржымен мектептер ашуға рұқсат алғанға дейін уақытша сыныптармен көрікті. Қалада аурухана да болған жоқ. Жарақат алған жұмысшылар Лас-Вегасқа 53 шақырым (53 км) сапар шегуге мәжбүр болды, ал қалаға аурухана салынғаннан кейін, әйелдер көп жылдар бойы қабылдамады.
Boulder City was carefully planned through federal supervision as a model community, with Dutch born urban architect Saco Rienk de Boer contracted to plan it. DeBoer had been a planner for Denver, Colorado, and was to design many towns and suburbs around the Rocky Mountain region. Because the Hoover Dam project itself represented a focus for optimism for a country suffering from the effects of the Great Depression, the town itself was to be an additional manifestation of this optimism. There was to be an emphasis on a clean living environment for dam workers. The plan submitted by DeBoer in 1930 was formal and symmetrical with a park and the Bureau of Reclamation building at the termination of the two main axes. The plan was deemed too expensive to carry out in its original form and was modified to allow for more regular block sizes. Nevertheless, its allowance for public space and copious amounts of landscaping earned it the moniker "Nevada's Garden City". The provision of green landscape was another expression of the Bureau of Reclamation's "mission to reclaim and 'green' the American West." The town was designed to house approximately 5,000 workers. The status of the workers on the Hoover Dam was reflected in their house sizes and locations. The most important employees had their residences on top of the hill nearer the apex. Managers were housed further down the hill, and dwellings for manual laborers were located furthest away from the public buildings and parks. The most radically modified portions of DeBoer's plan were in these lower class residential blocks, where open space and parks were largely eliminated. Commercial development was restricted and severely regulated under Sims Ely, the city manager. There were limits to the number of different types of stores allowed in the city, and all who wished to begin a business were screened for character and financial viability. On the other hand, there was no provision for schools in the burgeoning city, probably because the Bureau of Reclamation expected that single male workers would populate the town. The town made do with makeshift schoolrooms until the city won the right for state funded schools to be established on the federal reservation upon which Boulder City was situated. No hospitals were provided in the city either. Injured workers had to travel 33 mile (53 km) to Las Vegas Hospital, and when a hospital was established in the city, females were not admitted for a number of years.
Бұрынғы компания қалаларымен ұқсастық
Алғашқы үлгідегі компаниялық қала Порт Санлайт сияқты, Боулдер Сити жұмысшылары қатаң бақылауда болды: қалада 1969 жылға дейін алкогольге тыйым салынды және қала құрылғаннан бері құмар ойындарға тыйым салынған. Қала тыйым салу дәуірінде салынған. 1931 жылы ашылған Боулдер театры жұмысшылардың ойын-сауық үшін Лас-Вегаска бару қажеттілігін жойды. Мұндай шаралар 19-ғасырдан бері компаниялық қалаларда кең таралған, себебі өз бақшаларымен қоршалған, лайықты демалыспен қамтамасыз етілген және арақ ішпеген жұмысшылар жұмыс күндері тиімдірек болды. Боулдер Сити жағдайында алкоголь мен құмар ойындарға тыйым салу, әрине, Лас-Вегастың жақын орналасуымен байланысты болды, ол әдепсіздікке толы айманымен танымал еді. Боулдер Ситине келушілерге рұқсат қағазы талап етілді, ал 1932 жылға қарай барлық келушілер міндетті түрде өтуге тиіс қақпа орнатылды.
Like early model company town Port Sunlight, the workers of Boulder City were under strict monitoring: alcohol was prohibited in the town until 1969 and gambling has been prohibited since the city's outset. The city was founded during the Prohibition era. Boulder Theatre, established in 1931, meant that workers were not obliged to travel to Las Vegas for amusements. Such measures were common for company towns dating back to the 19th century, since sober workers surrounded by their own gardens and provided with appropriate entertainment would be more productive during their working days. In the case of Boulder City, the prohibition of alcohol and gambling was at least partly due to the proximity of Las Vegas, which had a notoriously rowdy vice district. Visitors to Boulder City were admitted by permit, and by 1932, there was a gatehouse through which all visitors had to pass.
Орталықсыздандыруға бағытталған бағыт
Боулдер-Ситидің құрылуы Лас-Вегас шамамен 5000 тұрғыны бар шағын қала болған кезде орын алды, бұл Кларк округі аймағындағы қалалардың фрагментациясының бастауы болды. Бірнеше орталыққа таралу 1970 жылдардағы децентрализация қозғалысынан бұрын басталды. 1943 жылы құрылған және магний өнеркәсібіне негізделген, жақын орналасқан Хендерсон қаласы, Кларк округінің халқы айтарлықтай өскенге дейін децентрализацияның тағы бір ерте мысалы болды: "аймақ өзінің тарихының басында децентрализациялана бастады және көп орталықты аймақ ретінде қайта құрылды". Хендерсон, Солтүстік Лас-Вегас, Лас-Вегас және Боулдер-Ситидің тәуелсіз басқарулары аймақтың фрагментацияланған сипатын жалғастырып, әр қалаға ерекше мінез берді, сондай-ақ осы қалалардың сыртқа қарай өсуіне кедергі келтірді.
While the establishment of Boulder City occurred while Las Vegas was modest in size with approximately 5,000 inhabitants, it was effectively the beginning of the fragmentation of cities in the region of Clark County. This move to disperse to multiple centers predated the decentralization movement of the 1970s. The nearby city of Henderson, founded in 1943 and based around the magnesium industry, was another early example of decentralization before Clark County had a significant population: " the region began to decentralize and regroup as a multi centered area early in its history." The independent governments of Henderson, North Las Vegas, Las Vegas, and Boulder City have perpetuated the fragmented nature of the region, giving each city its individual character, as well as generally stymieing the outward growth of these cities.
1960 жылдардан бастап
1959 жылға дейін үкімет Боулдер-Ситиді бақылаудан шығармады, қала құрылғанға дейін. Боулдер-Ситидің құрылу салтанаты 1960 жылдың 4 қаңтарында өтті. Қалалық кеңес фармацевт Роберт Н. Бродбентті қаланың тұңғыш мэрі етіп сайлады. Тұрғындар бекіткен қалалық харта қала шегінде құмар ойнауға тыйым салады. Бұл ереже күшінде, Боулдер-Ситиді Невада штатында құмар ойнауға тыйым салынған екі қаланың біріне айналдырды (екіншісі – Панака қаласы). «Hoover Dam Lodge» қонақ үй казиносында құмар ойнауға рұқсат бар, сонымен қатар ол Боулдер-Сити мекенжайымен тіркелген, бірақ ол Мид көлі ұлттық демалыс аймағы шегіндегі жеке меншік жерде орналасқандықтан, қала шегінде емес. Қаланың екінші жағындағы тағы бір казино – «Railroad Pass Hotel and Casino», ол Боулдер-Сити телефон кодына ие, бірақ көршілес Хендерсон қаласының шегінде орналасқан. Алкогольдік сусындарды сатуға алғаш рет 1969 жылы рұқсат берілді. 2018 жылдың 9 тамызында Боулдер-Сити айналма жолы «Interstate 11» жобасының аясында халыққа ашылды. Айналма жол әлі де Боулдер-Сити шегінде, бірақ елді мекенді айналып өтеді. Бастапқыда кәсіпкерлер мен тұрғындар айналма жолдың жергілікті экономикаға кері әсер ететінінен қынжылды, бірақ кейбір кәсіпкерлер үшін керісінше болды.
The government did not relinquish control of Boulder City until 1959, when the town was incorporated. Boulder City's incorporation ceremony took place on January 4, 1960. The city council selected pharmacist Robert N. Broadbent as the city's first mayor. The city charter, approved by the residents, prohibited gambling within the city limits. This provision still exists, making Boulder City one of only two locations in Nevada where gambling is illegal (the other is the town of Panaca). The Hoover Dam Lodge hotel casino permits gambling and has a Boulder City mailing address, but it is located on a parcel of private land within the boundaries of the Lake Mead National Recreation Area and thus not within city limits. Another casino on the other end of town is the Railroad Pass Hotel and Casino, which has a Boulder City telephone prefix, but is within the boundary of the neighboring city of Henderson. Alcohol sales were first permitted in 1969. On August 9, 2018, the Boulder City Bypass opened to the public as part of the Interstate 11 project. The bypass is still within Boulder City's city limit, but bypasses the populated area. Initially, businesses and the populace were concerned that the bypass would have a negative effect on the local economy, though it seems that the opposite was true for some businesses.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның , немесе 0,02%-ы су құрайды. Бұл Боулдер-Ситиді Невада штатындағы жер ауданы бойынша ең ірі қалаға және елдегі 35-ші орынға қояды, бірақ оның халық тығыздығы шаршы мильге шамамен 72 адамды құрайды. Боулдер-Сити өсуді қатаң бақылауда ұстайды, жылына жаңа құрылыс үшін 120 бір немесе көп отбасылық тұрғын үйлерге рұқсат беріледі. Сондай-ақ, қонақүйлердегі бөлмелердің саны 35-тен аспауы керек. Бұл шектеулер Боулдер-Сити қаласының кодексінде белгіленген.
According to the United States Census Bureau, the city has a total area of , of which , or 0.02%, is water. This ranks Boulder City as the largest city in Nevada by land area and 35th in the country, but gives it a low density rate of only about 72 people per square mile. Boulder City maintains strict controls on growth, limited to 120 single or multi family residential building permits for new construction per year. Hotels are also restricted to no more than 35 rooms. These restrictions are defined in the city code of Boulder City.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша қалада 14 966 адам, 6 385 үй шаруашылығы және 4 277 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 6 979 тұрғын үй, орташа тығыздығы – (мәлімет жоқ). Қала халқының этникалық құрамы: 94,5% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,7% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,3% басқа нәсілдер, 1,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 4,3% -ы латын американдықтары немесе испандықтар. 6 385 үй шаруашылығының 23,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 55,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,6% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 13,1% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,79 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 20,4%, 18-24 жас аралығындағылар – 5,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 21,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 29,3%, 65 жастан асқандар – 23,7%. Орташа жас – 47 жас. Әр 100 әйелге 97,8 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,0 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 50 523 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 60 641 доллар. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 42 041 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 30 385 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 29 770 доллар. Халықтың 6,7%-ы және отбасылардың 4,7%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,4%-ы және 65 жастан асқандардың 5,3%-ы.
As of the census of 2000, there were 14,966 people, 6,385 households, and 4,277 families residing in the city. The population density was There were 6,979 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 94.5% White, 0.7% African American, 0.7% Native American, 0.7% Asian, 0.2% Pacific Islander, 1.3% from other races, and 1.9% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 4.3% of the population. There were 6,385 households, out of which 23.6% had children under the age of 18 living with them, 55.8% were married couples living together, 7.4% had a female householder with no husband present, and 33.0% were non families. Of all households 27.6% were made up of individuals, and 13.1% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.30 and the average family size was 2.79. In the city, the population was spread out, with 20.4% under the age of 18, 5.3% from 18 to 24, 21.3% from 25 to 44, 29.3% from 45 to 64, and 23.7% who were 65 years of age or older. The median age was 47 years. For every 100 females, there were 97.8 males. For every 100 females age 18 and over, there were 96.0 males. The median income for a household in the city was $50,523, and the median income for a family was $60,641. Males had a median income of $42,041 versus $30,385 for females. The per capita income for the city was $29,770. About 4.7% of families and 6.7% of the population were below the poverty line, including 9.4% of those under age 18 and 5.3% of those age 65 or over.
Медиа
Стивенс Медиа "Болдер Сити Ривью" газетін жариялайды. 2009 жылы жабылуға дейін "Болдер Сити Ньюс" жергілікті газет болып келді. "Fallout: New Vegas" ойынында Боулдер Сити бейнеленген.
Stephens Media publishes the Boulder City Review. Until it ceased publication in 2009, the Boulder City News was the local newspaper. The game Fallout: New Vegas features Boulder City in game.
Танымал мәдениетте
1976 жылы Джимми Уэбб жазған "Highwayman" әнінде осы қала туралы айтылады. Әннің екінші шумағында "жапайы Колорадодағы Боулдер" деп аталатын бір жер еске алынады. Бұл шумақ Гувер бөгетін салу кезінде қаза тапқан құрылысшының көзқарасынан айтылған. Боулдер-Ситидің шағын нұсқасы 2010 жылғы "Fallout: New Vegas" ролдік ойынында бейнеленген. Боулдер-Сити – 2016 жылғы "La La Land" музыкалық фильмінің басты кейіпкерлерінің бірінің туған қаласы. Бұл Амелия "Миа" Доланның (Эмма Стоун сомдаған) туған жері, ол киножұлдыз болу арманымен Лос-Анджелес, Калифорнияға көшер алдында осында тұрады. Боулдер-Сити Мило Мёртидің заңдарының 1-6 эпизодында еске алынады. Джексон Эллистің "Сент-Томас иелері" (GWP, 2018) романы 1938 жылы Боулдер бөгетінің салынуынан кейін Невада штатындағы Сент-Томас қаласын тастап кеткен соңғы отбасының тарихын айтады. Романның бір бөлігі Боулдер-Ситиде өтеді, және Лордтар отбасының әкесі Томас алты компанияда жұмысқа орналасқаннан кейін осында тұрып жұмыс істейді.
The 1976 song “Highwayman”, written by Jimmy Webb, mentions the city. The second verse of the song mentions “a place called Boulder, on the wild Colorado”. The verse is sung from the perspective of a construction worker who died building the Hoover Dam. A scaled down version of Boulder City is featured in the 2010 roleplaying game Fallout: New Vegas. Boulder City is the hometown of one of the protagonists in the 2016 musical film, La La Land. It is the hometown of Amelia "Mia" Dolan (played by Emma Stone), the female protagonist of the movie and is where she lives before moving to Los Angeles, California in pursuit of her dream of becoming a movie star. Boulder City is mentioned in S1E6 of Milo Murthy’s Law. The novel Lords of St. Thomas (GWP, 2018) by Jackson Ellis tells the story of the last family to vacate nearby St. Thomas, Nevada in 1938 following construction of the Boulder Dam. The book is set partly in Boulder City, and is where the Lord family patriarch, Thomas, lives and works upon taking a job with Six Companies.