Кіріспе

Бразилиялық футболшы және спорттық директор Антонио Аугусто Рибейро Рейс Жуниор (30 қаңтар 1975 жылы туған), көбінесе Juninho Pernambucano немесе жай ғана Juninho деп аталады, – бразилиялық бұрынғы кәсіби футболшы, соңғы рет француз клубы «Лион» клубының спорттық директоры болды. Ол өлі доптарды орындаудағы шеберлігімен, әсіресе өзі дамытқан knuckleball техникасымен танымал. Жуниньо бостан соққылардан соққан ең көп голдың рекордын ұстап тұр және көптеген жандар оны барлық уақыттағы ең үздік бостан соққы орындаушы деп санайды. Жуниньо кәсіби карьерасын 1993 жылы бразилиялық «Спорт до Ресифе» клубында бастады. Екі жылдан кейін ол «Васко да Гама» клубына қосылып, 100-ден астам матч өткізіп, алты титул жеңді. 2001 жылы ол Францияның бірінші дивизионындағы «Лион» клубына қосылды, онда келесі сегіз жыл ойнап, жеті рет қатарынан лига чемпионы атанды және клуб үшін 343 ресми ойында 100 гол соқты. 2009 жылы «Лионнан» кеткеннен кейін Жуниньо Катардағы «Аль-Гарафа» және АҚШ-тағы «Нью-Йорк Ред Буллз» клубтарында ойнады. Соңғы кезеңі «Васко» клубына екі рет оралумен аяқталды, ол 2013 жылы футболдан кетуге шешім қабылдады. 1999 жылы халықаралық аренада дебют жасаған Жуниньо Бразилия құрамасы сапында 40 матч өткізіп, алты гол соқты. Ол 2001 жылғы Америка кубогында Бразилия құрамасының құрамында болды және 2005 жылғы FIFA Конфедерациялар кубогын жеңіп алған команданың мүшесі болды, содан кейін 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқаннан кейін халықаралық футболдан кетті. 2013 жылдан 2018 жылға дейін Жуниньо бразилиялық «Rede Globo» спорт арнасы үшін футбол комментаторы болды.

Спорттық рецеп

Ресифе қаласында туған Юниньо өзінің кәсіби карьерасын «Sport Recife» клубында бастады және бразилиялық футболдағы үміткер жұлдыз ретінде тез танылды. Ол клуб сапында екі аймақтық титул жеңіп алды. Юниньоның сөзінше, ол 13 жасында бос соққыларды орындауға кірісіп, өзінің «knuckleball» техникасын дамыта бастады. «FourFourTwo» журналына берген сұхбатында ол: «Мен «Corinthians» командасында ойнаған Марселиньоның бос соққыларын үлгі етіп алдым. Ол мен үшін үлкен шабыт көзі болды, мен көрген алғашқы ойыншы, ол допты тікелей соғып, оны ауада би билегендей қозғалтты. 1958 және 1962 жылдары Бразилия құрамасымен әлем чемпионатын жеңіп алған Диди де солай істеген. Содан бері барлығы осы формуланы жетілдіріп келеді» деді.

Васко да Гама

1995 жылы Юнинио Пернамбукано «Васко да Гама» клубына қосылды. Алғашқы кездесуінде ол клубпен бірнеше жүлде жеңіп алды, оның ішінде 1997 және 2000 жылдары Бразилия чемпионаты, 1998 жылы Либертадорес кубогы, 2000 жылы Меркосур кубогы. Сол кезде ол Ромарио, Эдмундо және Юнинио Паулистамен бірге ойнады және «Васко» жанкүйерлерінің сүйіктісіне айналды. 2001 жылы ойыншы «Васко да Гамаға» қарсы сотқа шағымданып, алдын ала шешім шығарды, содан кейін бос агент мәртебесіне ие болды. Сот арқылы тартысқа түскеннен кейін «Васкодан» Лионға кеткенімен, ол әлі де «Васко» жанкүйерлерінің сүйікті ойыншысы болып саналады. Юнинио 1995 жылдан 2001 жылға дейін «Васко» үшін 295 матч өткізді.

Лион

2001 жылы Юниньо француз клубы «Лион» үшін ойнауға шетелге кетті. «Лионға» келгенге дейін клуб ешқашан Франция чемпионатында жеңіске жеткен емес. Ол клубқа келген алғашқы маусымда «Лион» қатарынан жеті рет чемпион атанды. Жунниньо Пернамбукано «Лион» сапында 100 гол соқты. Ол «Лион» үшін өткізген соңғы ойынында, «Кан» клубына қарсы пенальтиден соғып, 100-ші голын енгізді. Юниньо Чемпиондар лигасының да өнімді гол соғушысы болды және 2008 жылғы қарашада «Стеауа Бухарест» клубына қарсы өткен матчта 16 голмен клубтың еурокубоктердегі үздік гол соғушысы ретінде Сонни Андерсонмен теңесті. Кейіннен ол Чемпиондар лигасының үздік бомбардирі атанды, ол 18 гол соқты. Баспасөз конференциясында Юниньо Оластың жанында отырды және бір сөз айтпастан кетіп қалды.

Әл-Гарафа

2009 жылдың 17 маусымында Жуниньо 2,5 миллион еуролық екі жылдық келісімшартқа Катардың "Аль-Гарафа" клубымен қол қойды. Клуб сапындағы алғашқы маусымында Жуниньо команданы жетінші лига титулына, Катар жұлдыздары кубогына және Катар тәжді ханзадасы кубогына жетеледі, бұл үш жүлделі турнирді жеңіп алу болды. Маусымды Катар футбол федерациясының "Жылдың үздік ойыншысы" наградасымен аяқтады. Жуниньо "Аль-Гарафа" сапында 66 матч өткізіп, 25 гол соқты.

Васко да Гамаға қайта оралу

2011 жылдың 27 сәуірінде Юниньо бұрынғы клубы «Васко да Гамаға» қайта оралды. Алғашқы ойынында-ақ «Коринтиансқа» қарсы бос соққыдан гол соқты. Бразилия жоғары лигасының маусымында тағы 2 бос соққыдан және бір пенальтиден гол соқты. 2012 жылдың 28 наурызында «Барселона Спортив Клубына» қарсы Эдумундоның қоштасу ойынында 4:1 есебімен жеңіске үлес қосты, соққан голымен есепті осылай болды. «Васко» бұл ойынды 9:1 есебімен жеңді. Содан кейін Юниньо Бразилия чемпионатының төртінші турында «Эспорте Клубе Баияға» қарсы танымал бос соққыдан гол соқты; бұл Аль-Гарафадан «Васкоға» оралғаннан бергі оның 16-шы голы болды. 2012 жылдың шілдесінде Юниньо «Васкомен» келісімшартын 6 айға ұзартты. 2012 жылдың 18 шілдесінде «Сан-Паулу» клубына қарсы клуб үшін 350-ші ойынын өткізді. 2012 жылдың тамызында ол өзінің жасөспірімдер командасы «Спорт Клуб ду Ресифеге» қарсы ойнады және бос соққыдан гол соқты, бұл «Campeonato Brasileiro Série A 2012» чемпионатында бос соққыдан соққан төртінші голы болды.

Нью-Йорк Ред Буллз

2012 жылдың 17 желтоқсанында Юниньо «Нью-Йорк Ред Буллз» командасымен келісімшартқа отырды. Алғашқы ойынын команда сапында «Мальмё» клубына қарсы өткізген жолдастық кездесуде бастапқы құрамда шықты. 2013 жылдың 3 наурызында Юниньо «Ред Буллз» командасы үшін ресми дебют жасады, «Портленд Тимберс» клубымен 3:3 есебімен тең түскен матчты толық ойнады. 17 сәуірде «Спортинг Канзас Сити» клубымен өткен 1:0 есебімен жеңілген матчта Юниньо қарсыластың қақпашысы Джимми Нильсенге допты аяғымен тигізіп жіберді, ол уақытты созып жатқандықтан тікелей қызыл карточка алып, екі ойынға қатысудан шеттетілді. 3 шілдеде клуб Юниньомен келісімшартты бұзу туралы уағдаластыққа келгенін мәлімдеді. Жартылай қорғаушы «Нью-Йорк Ред Буллз» сапында 13 ойын өткізіп, командаға төрт нәтижелі пас берді.

Васко да Гамамен үшінші рет және зейнеткерлік

2013 жылдың 11 шілдесінде «Васко да Гама» клубы Юниньоның клубқа қайта оралғанын жариялады. Футболшы «Васко» үшін үшінші рет дебют жасаған кезде гол соғып, нәтижелі пас берді, команда «Флуминенсе» клубын 3:1 есебімен жеңді. Ол маусымдағы алғашқы үй ойынында «Крисиумаға» қарсы 32 метрлік еркін соққыдан гол соқты. Юниньо «Васко да Гама» үшін үшінші ойынын тағы бір қарсылас команда «Ботафогоға» қарсы өткізді, нәтижесінде Андре «Васконың» алғашқы голын соқты, бірақ команда 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Ол «Гремиоға» қарсы алтыншы ойынын өткізіп, тағы бір нәтижелі пас берді. Бұл оның Бразилия чемпионатындағы төртінші нәтижелі пасы болды. Юниньо «Спорт Клуб Корінтянс Паулистаға» қарсы бесінші нәтижелі пасын жасады; ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Ол «Васконың» қарсылас командасы «Ботафогоға» қарсы 16-шы ойынын өткізіп, екі нәтижелі пас берді; ойын «Ботафого» 2:0 есебімен алға шыққаннан кейін 2:2 есебімен аяқталды. Юниньо клубта үшінші рет ойнаған кезде «Васко» үшін 16 ойын өткізіп, 2 гол соқты және Бразилия чемпионатында 7 нәтижелі пас берді. 2014 жылдың 2 ақпанында ол кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты. «Васко да Гамадағы» жылдары Юниньо алты титул жеңді: 1997 және 2000 жылдары Бразилия чемпионаты, 1998 жылы Кариока чемпионаты, 1999 жылы Рио-Сан-Паулу турнирі, 1998 жылы Либертадорес кубогы және 2000 жылы Меркосур кубогы.

Халықаралық мансап

1999 жылдың 7 қыркүйегінде Юнинио Пернамбукано бір күні ішінде екі түрлі елде екі жоғары деңгейдегі матч өткізді. Ол Бразилия мен Аргентина арасындағы Порту-Алегредегі жолдастық матчтың екінші жартысында ел намысын қорғады, Бразилия 4:2 есебімен жеңіске жетті, шамамен он бес минут ойнады. Монтевидеоға кешіккен рейске қарамастан, ол Уругвайға Васко мен Насионал арасындағы Копа Меркосур матчының екінші жартысына үлгерді. 2001 жылы Бразилия құрамасымен Америка Кубогына қатысты. Юнинио 2000 жылдары ұзаққа созылған табысқа жеткені, сол кездегі әлемдегі ең үздік бразилиялық футболшылардың бірі саналған себебі болғанымен, 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында және 2004 жылғы Америка Кубогында Бразилия құрамасына ілікпеді. Бұл екі турнирде де Бразилия жеңіске жетті. Дегенмен, ол 2005 жылғы Конфедерациялар Кубогын жеңген Бразилия құрамасының құрамында болды, тіпті Еуро-2004 чемпионы Грекияға қарсы матчта бос добынан гол соқты. 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Юнинио топтық кезеңдегі матчта Жапонияға қарсы ойын барысында қисық траекториямен ұшқан доптан гол енгізді. Турнирдің ширек финалында болашақ күміс жүлдегер Францияға есеңгірегеннен кейін, ол халықаралық карьерасын аяқтады, Бразилиядағы жас дағдылы ойыншыларға 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында орын беру үшін.

Директорлық мансап

2019 жылдың мамыр айында Юниньо бұрынғы клубы «Лионның» футбол директоры болып тағайындалды. Оның алғашқы қадамы – бұрынғы бразилиялық құрамалас ойыншысы Сильвиньоны француз Лига 1 командасының бас жаттықтырушысы етіп тағайындау болды.

Ойын стилі

Жуниньо Пернамбуканоның атын айтсаңыз, алғашқы жауап, әдетте, "тамаша бос соққылар" болады. Ол – ең ұлы және жан-жақты бос соққы орындай білген футболшы. "Васко да Гама" клубындағы алғашқы жылдары мен "Лион" клубындағы сегіз жылдық карьерасы барысында Жуниньо өзінің "кнұкбол" (knuckleball) техникасын жетілдірді. Мақсатқа 20, 30 немесе 40 метр қашықтықта орындалған соққылардың тазалығы, сапасы мен күші соншалық, қақпашылар оларға тойтарыс бере алмайтын. "Bleacher Report" басылымындағы Алекс Ричардс Жуниньоны барлық уақыттағы ең ұлы бос соққы шебері деп атады. Көптеген сарапшылар оны ең үздік бос соққы орындайтын футболшы деп санайды. Ол ұзақ қашықтықтағы бос соққылар үшін қолданған әдіс – "кнұкбол", яғни доптың ұшу барысында айналу қозғалысы болмайды. Сәтті орындалған "кнұкбол" добы ауада болжамсыз қозғалып, әртүрлі бағытта бұрылып, қақпаға жеткенше сақтауды қиындатады. Жуниньо карьерасында 40 метрден астам қашықтықтан бірнеше рет гол соққан: 2006 жылы "AC Ajaccio" клубына қарсы, 2007 жылы "Барселона" клубына қарсы, 2008 жылы "OGC Nice" клубына қарсы және 2009 жылы "Марсель" клубына қарсы – бұл "Лион" үшін соңғы бос соққыдан соққан голы болды. "Лионға" келгенге дейін де ол "Васко да Гама" клубында өз талантын көрсетіп, клуб үшін бірнеше бос соққыдан гол соқты. Жуниньо Бразилия құрамасы үшін де есте қаларлық голдар соқты, оның ең танымалдарының бірі – 2005 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогында Грекияға қарсы 30 метрден орындалған иілген бос соққы. Бразилия бұл ойында 3:0 есебімен жеңіске жетті. 2006 жылғы әлем чемпионатында Жапонияға қарсы өткен топтық кезең матчында ол ашық ойыннан ұзақ қашықтықтан "кнұкбол" соқты. Бразилия бұл ойында 4:1 есебімен жеңіске жетті. Криштиану Роналду мен Гарет Бейл де осы техниканы пайдаланады. "Кнұкбол" техникасын меңгеру және дәл орындау үшін үлкен шеберлік қажет. Жалпы, Жуниньо кәсіби футбол карьерасы барысында тікелей бос соққылардан кем дегенде 75 гол соқты.

"Сияқты, король Артурдың Экскалибуры мен Вильям Теллдің арбауы болғандай, халық батыры Жуниньоның да күні құтқару үшін қолданарлық ерекше қаруы болды – оның аңызға айналған бос соққылары. Жуниньо сияқты бос соққы орындайтын ешкім болған емес. Ондай футболшы жоқ." – деп мәлімдеді BBC тілшісі Карл Анка. Ол сондай-ақ жақсы техникалық дағдылармен, зиялы күшпен, тамаша көру қабілетімен, ұзаққа пастара бере алу қабілетімен және қашықтықтан күшті әрі дәл соққы беру қабілетімен дарынды болды. Сонымен қатар, ол табандылығы, еңбексүйгіштігі, қысымға төзімділігі, мықты мінезі және көшбасшылық қасиеттері үшін БАҚ-та мақтау алды, осы қасиеттерінің арқасында ол "Лион" және "Аль-Гарафа" клубтарының капитаны болды. Ол жан-жақты ойыншы, көбінесе шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаса да, қанат шегінде немесе орталық жартылай қорғаушы ретінде де ойнай алатын. Ол әке және әке болып табылады.