Кіріспе

Элько – АҚШ-тың Невада штатындағы қала. 2020 жылғы ресми АҚШ халық санағы бойынша, қаланың халқы 20 564 адамды құрайды. Элько 55 000-нан астам халқы бар Руби аймағының орталығы болып табылады. Элько Ламойль каньоны мен Руби тауларынан 34 шақырым қашықтықта орналасқан, жыл бойы демалыс мүмкіндіктерін ұсынады, оның ішінде жаяу серуендеу, шаңғы тебу, аң аулау және 20-дан астам альпілік көлдер бар. Қала Гумбольдт өзенінің жағасында жатыр. Невада штатындағы Спринг Крик қаласы 10 шақырым қашықтықта, 13 805 тұрғынымен орналасқан. Элько – Элко және Эурека округтерін қамтитын Элко микрополитендік статистикалық аймағының бас қаласы. Шағын қала болғанымен, Элько барлық бағытта 209 шақырымға дейін (130 миль) ең ірі қала болып табылады; қаланың ұраны – "Солтүстік-Шығыс Неваданың жүрегі". Элькода Ұлы Аңғар колледжі және Неваданың солтүстік және орталық бөлігіне қызмет ететін Ұлттық ауа-райы қызметінің ауа-райы болжау кеңсесі орналасқан.

Тарих

Елко тарихи Калифорния жолының бойында орналасқан болса да, қала ретінде қалыптасу тарихы 1868 жылы ақ қоныс жайлаушылармен құрылған кезде басталды. Ол Орталық Тынық мұхиты темір жолының (Калифорниядан Ютаға дейін салынған Бірінші трансконтинентальдық темір жолдың бір бөлігі) құрылысын аяқтағаннан кейін, теміржол бригадалары басқа жерге кеткенде, Елко мал шаруашылығы, кен өндіру, теміржол тасымалы және жалпы жабдықтау орталығы ретінде қалып қойды. Елкоға ат қойған адам – Орталық Тынық мұхиты темір жолының басқарушысы Чарльз Кроккер болған деседі. Ол жануарлардың аттарын ұнататын және «Елк» сөзіне «о» әрпін қосып қойған. Бұл оқиғаның нақты куәлігі жоқ, бірақ бұл нұсқа кеңінен қабылданды. 1925 жылы Келли заңы (кейде 1925 жылғы Әуе Пошта Заңы деп те аталады) АҚШ Пошта қызметіне жеке әуе компанияларымен негізгі трансконтинентальдық маршруттарды толықтыратын қосымша маршруттар бойынша келісімдер жасауға рұқсат берді. АҚШ-тағы алғашқы коммерциялық әуе поштасы рейсі 1926 жылдың 6 сәуірінде Вашингтон штатының Паско қаласынан Елко аймақтық әуежайына дейін 487 мильді (784 км) құрайтын №5 әуе пошта маршрутымен орындалды. Рейс пилоты Леон Д. Куддебек болды және ол Айдахо штатының Бойзе қаласында тоқталып, қосымша пошта алды. 1910 жылы салынған жаңа сот үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Сондай-ақ, 1933 жылы салынған Elko Main АҚШ Пошта бөлімі де тізімде бар.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – барлығы құрлықтан тұрады. Ең жоғары температура тіркелген – 4 шілде 1981 жылы, ал ең төменгі температура – 21 қаңтар 1937 жылы. 24 сағат ішіндегі ең көп жауын-шашын 27 тамыз 1970 жылы болды, ал бір айдағы суға тең жауын-шашынның ең көп мөлшері – 1916 жылғы қаңтарда, барлығы қар түрінде жауды. Бір күнтізбелік жылдағы ең көп жауын-шашын 1983 жылы тіркелді, ал ең азы – 1919 жылы. Алайда, 1923 жылдың шілдесінен 1924 жылдың маусымына дейін тек жауын-шашын тіркелді. Бір айдағы ең көп қар жауған кез – 1890 жылғы қаңтар, ал бір маусымдағы ең көп қар 1889 жылдың шілдесінен 1890 жылдың маусымына дейін (кейбір күндер жоқ) болды, ал ең азы – 1939 жылдың шілдесінен 1940 жылдың маусымына дейін. Жердегі қардың ең үлкен қалыңдығы 1932 жылдың 5 ақпанында тіркелді, бірақ орташа қыста қардың максималды жабыны шамамен болады.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 16 708 адам, 6 200 үй шаруашылығы және 4 216 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 6 948 тұрғын үй, орташа тығыздығы – адамға шаққанда. Қала халқының этникалық құрамы: 83,16% ақ нәсілді, 0,37% қара нәсілді, 2,66% американдық индейлер, 1,12% азиялықтар, 0,12% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 9,63% басқа нәсілдер және 2,94% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 21,12% -ы испания немесе латын американдықтары. 6 200 үй шаруашылығының 39,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 53,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,5% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 6,3% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,66, ал отбасының орташа мүше саны 3,24 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 30,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,8%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,2%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,0%, 65 жастан асқандар – 7,6%. Орташа жас – 32 жас. Әр 100 әйелге 104,6 еркек, ал 18 жастан асқан әйелдердің 100-іне 105,3 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа табысы 48 608 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 754 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 43 397 доллар, ал әйелдердің 27 366 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 101 доллар. Отбасылардың 6,1% және халықтың 8,2% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,9% және 65 жастан асқандардың 8,4% осы санатқа жатады.

Экономика

Елко экономикасы негізінен алтын өндіруге негізделген, мал шаруашылығы, туризм және казино индустриясы қосымша жұмыс орындарын қамтамасыз етеді. Қала Неваданың алтын белдеуінің астанасы болып саналады. Невада штаты төрт елден басқа барлық елдерге қарағанда көбірек алтын өндіреді, ал Невададағы алтынның көп бөлігі Элко маңынан қазылады. Бұл қаланың экономикасының алтын бағасының өсуі мен төмендеуіне сәйкес келетін өрлеуіне және құлдырауына әкелді. Қаланың айналасында жүздеген тасталған кеншілер лагері орналасқан, оларды тамашалау жергілікті тұрғындардың танымал әрекеті. 1980 жылдардағы алтынның өрлеуі 1990 жылдардың соңында құлдыраумен аяқталды, нәтижесінде қалада көптеген тасталған үйлер қалды және жергілікті биліктер салық түсімдерінің азаюына байланысты күресуге мәжбүр болды. 2009 жылы жаңа алтын бумы басталған кезде, қалалық шенеуніктер жаңа қызметкерлерді жұмысқа алуға асықпады және келесі құлдырауға дайындалу үшін қалалық бюджетте резерв құруға шешім қабылдады. Елко басқа салаларды тартуға күш салды, бірақ негізінен оқшауланғандығы мен айналасындағы қатал шөлдік орта себеп болды. Хантер С. Томпсон Елко туралы: «Федералды үкімет осы жердің 90% -ына ие, ал оның көп бөлігі қару-жарақ сынақтары мен улы газ эксперименттерінен басқа ештеңеге жарамайды» деген пікір білдірді. Бұл фестиваль әр қаңтарда өткізіледі және ауылдық Батыстағы өмірді мерекелейтін бір апталық шара. 1963 жылдан бері әр шілдеде Елкода Ұлттық Баск фестивалі өтеді. 2013 жылы олардың 50 жылдығы тойланды. «Баск фиаскосы» деп әзілмен аталатын бұл фестиваль дәстүрлі Баск мәдениетін және оның Элко қауымдастығымен байланысын тойлайды. Фестиваль балуандар сайысы, гандбол, бұқалардың жүгіруі, дәстүрлі тағамдар мен шараптар, сондай-ақ Баск билерін қамтиды.

Музейлер және басқа да қызықты жерлер

Элко қаласы Батыс фольклорлық орталығына үйінді, бұл өңірлік коммерциялық емес ұйым, ол Америка Батысында тұратын және жұмыс істейтін адамдардың күнделікті дәстүрлерін түсінуді кеңейтуге жұмыс істейді. Батыс фольклорлық орталығы ескі «Пионер» қонақ үйінде орналасқан. Элкода бірнеше казино бар, оның ішінде «Стокменс» казиноы мен қонақ үйі, «Коммерциялық» казино, «Жоғары шөл» казиноы, «Голд Даст Уэст», «Маверик» казиноы және «Голд Кантри Инн» мен казино. «Коммерциялық» казинода 3 метрлік салынған ақ аю қойылған. Көп жылдар бойы «Қызыл Арыстан» казино экспрес рейстері арқылы елдің түкпір-түкпірінен құмар ойыншыларды Элкоға жеткізіп келді. Элкоға рейстер 2006 жылдың ақпан айында тоқтатылды. Элкода заңды проституция да бар және жұмыс істейтін борделдер бар. Невада штатының заңына сәйкес, халқы 400 мыңнан аз болатын кез келген округ, қаласа, борделдерге лицензия беруге құқылы. Элкода бірнеше геотермальдық нысандар бар, олардың ең ірісі – Элко ыстық тесігі. Ыстық бұлақтар Калифорния жолымен саяхатшылар, содан кейін қоныс аударушылар пайдаланған. Элко аймағындағы танымал орындарға Руби таулары жатады, онда танымал Ламоилл каньоны орналасқан. Солтүстікке қарай, Джарбидж шөл аймағы АҚШ-тағы ең аз зерттелген және таза шөл аймақтарының бірі болып табылады.

Білім

Элко қаласына Элко округінің білім беру ауданы қызмет көрсетеді; қала шегінде бір гимназия бар, ол – Элко гимназиясы. Ұлы Алап колледжі Элкода орналасқан. Элкода сонымен қатар Элко-Ландер-Эврика округі кітапхана жүйесінің филиалы – қазіргі заманғы кітапхана да бар.

Көлік

Элко – Солт-Лейк-Сити мен Рино арасындағы ең ірі қала, ол Interstate 80 трассасы бойында орналасқан. Невада штатының 225-ші тас жолы (Таулы қала тас жолы) Элконы Оуихи және Оңтүстік Идахоға, ал Невада штатының 227-ші тас жолы (Ламоилл тас жолы) оңтүстік-шығысқа қарай Спринг-Крик пен Ламоиллге дейін созылады. Greyhound Lines компаниясы Элкоға жолаушылар автобустарын жеткізеді, ал Amtrak-тың California Zephyr пойзы күн сайын Elko станциясы арқылы жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. SkyWest Airlines, Delta Connection ретінде жұмыс істейді, Елко аймақтық әуежайына (EKO) аймақтық реактивтік ұшақтармен тікелей рейстерді ұсынады, олар Salt Lake City (SLC) Delta Air Lines хабына барады. Бұрын Элко Casino Express Airlines реактивтік әуе тасымалдаушысының негізгі базасы болған, ол жергілікті казино индустриясын қолдау үшін АҚШ-тың көптеген қалаларына Боинг 737 200 реактивтік ұшақтарымен жоспарлы чартер рейстерін орындаған. Casino Express өзінің атын Xtra Airways деп өзгертті және 2010 жылдың маусым айында кеңсесін Бойзеге (Айдахо штаты), ал 2015 жылдың мамырында Флорида штатының Корал Гейблз қаласына көшірді. Элкоға 1970 және 1980 жылдары United Airlines тасымалдаушысы жолаушылар реактивтік рейстермен қызмет көрсеткен. Ресми әуе компаниялар нұсқаулығының (OAG) рейстер кестесіне және әуе компанияның жүйелік кестесіне сәйкес, United компаниясы жыл бойы Boeing 737 200 реактивтік ұшақтарымен Сан-Франциско (SFO) – Рено (RNO) – Элко (EKO) – Эли (ELY) – Солт-Лейк-Сити (SLC) бағыты бойынша күнделікті рейстерді орындаған. 50 жылдан астам уақыт бойы аэропортты қызмет көрсеткеннен кейін United компаниясы Элкоға барлық рейстерді тоқтатты.