Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни ұйым немесе қауым
Religious organization or congregation
Шіркеу (немесе жергілікті шіркеу) – белгілі бір жерде жиналатын діни ұйым немесе қауым. Көптеген шіркеулер ресми түрде ұйымдастырылған, конституциясы мен ережелері бар, кеңселері бар, дін қызметкерлері немесе мирян жетекшілер қызмет етеді және рұқсат етілген елдерде көбінесе коммерциялық емес ұйым мәртебесін алуға тырысады. Жергілікті шіркеулер көбінесе түрлі дәстүрлерде шіркеулер деп аталатын конфессиялармен байланысқа түседі, оларға мүше болады немесе олардың құрамдас бөлігі деп санайды. Дәстүрге байланысты, бұл ұйымдар жергілікті шіркеулерді ірі шіркеу дәстүрлерімен байланыстыра алады, дін қызметкерлерін қабылдайды және қызметінен шеттетеді, мүшелік шарттарын белгілейді және шіркеу тәртібін жүзеге асырады, сондай-ақ білім беру мекемелері мен миссионерлік қоғамдар сияқты бірлескен қызметтерді ұйымдастырады. Конфессиялық емес шіркеулер конфессиялардың құрамына кірмейді, бірақ институционалдық құрылымы жоқ ірі шіркеу қозғалыстарының бір бөлігі деп санауы мүмкін. "Шіркеу" сөзі басқа діни қауымдарға да қатысты қолданылуы мүмкін. Христиан емес қауымдар үшін бұл термин архаикалық немесе тіпті ұятты болып есептелуі мүмкін, олардың қауымына немесе құдайға сиынатын орнына қатысты қолданылатын синагог немесе мешіт сияқты қолданыстағы терминдерді жоққа шығарады.
A church (or local church) is a religious organization or congregation that meets in a particular location. Many are formally organized, with constitutions and by laws, maintain offices, are served by clergy or lay leaders, and, in nations where this is permissible, often seek non profit corporate status. Local churches often relate with, affiliate with, or consider themselves to be constitutive parts of denominations, which are also called churches in many traditions. Depending on the tradition, these organizations may connect local churches to larger church traditions, ordain and defrock clergy, define terms of membership and exercise church discipline, and have organizations for cooperative ministry such as educational institutions and missionary societies. Non denominational churches are not part of denominations, but may consider themselves part of larger church movements without institutional expression. The word church may also be used for other religious communities. For non Christian communities the term may be considered archaic or even offensive, negating existing terms such as synagogue or mosque used to refer to their community or place of worship.
Тарих
Жаңа өсиетте бұл сөздің 200-ден астам қолданылуының жартысынан азы белгілі бір қаладағы нақты қауымды білдіреді. Джон Локк шіркеуді "адамдардың өз еркімен Құдайға қанағаттандыратын тәсілмен құлшылық ету үшін бірігіп құрылған ерікті қоғамы" деп анықтады. Жергілікті шіркеу конгрегациялық басқару жүйесін қолданып, Оңтүстік баптист конвенциясының шіркеулері немесе неміс немесе швейцариялық Ландескирхен сияқты басқа ұқсас қауымдармен байланысты болуы мүмкін. Ол пресвитериан шіркеулеріндегідей пасторлар кеңесінің бақылауымен басқа қауымдармен біріге алады. Англикан, лютеран, шығыс православие және грек православие шіркеулеріндегідей епископтардың бақылауымен басқа приходтармен біріктірілуі мүмкін. Соңында, жергілікті шіркеу Рим-католик шіркеуінің папасы (Рим епискобы) сияқты бір епископтың басшылығымен әлемдік иерархиядағы ең төменгі бөлімше ретінде жұмыс істей алады. Мұндай байланыс немесе бірігіп жұмыс істеу – шіркеудің діни басқару жүйесі болып табылады.
The word church is used in the sense of a distinct congregation in a given city in slightly under half of the 200 uses of the term in the New Testament. John Locke defined a church as "a voluntary society of men, joining themselves together of their own accord in order to the public worshipping of God in such manner as they judge acceptable to him". A local church may be run using congregationalist polity and may be associated with other similar congregations in a denomination or convention, as are the churches of the Southern Baptist Convention or like German or Swiss Landeskirchen. It may be united with other congregations under the oversight of a council of pastors as are Presbyterian churches. It may be united with other parishes under the oversight of bishops, as are Anglican, Lutheran, Oriental Orthodox, and Eastern Orthodox churches. Finally, the local church may function as the lowest subdivision in a global hierarchy under the leadership of one bishop, such as the pope (the bishop of Rome) of the Roman Catholic Church. Such association or unity is a church's ecclesiastical polity.
Этимология
Грек сөзі ekklēsia, сөзбе-сөз "шақырылған" немесе "аттанып келген" деп аударылады және көбінесе белгілі бір мақсат үшін жиналуға шақырылған адамдар тобын, әсіресе қала азаматтарының жиналысын білдіру үшін қолданылады, мысалы, Жаңа Өсиеттегі термин христиан шіркеуін білдіреді (нақты бір жергілікті қауым немесе барлық сенушілер). Септуагинтада "קהל" (қахал) еврей сөзін аудару үшін грекше "ἐκκλησία" сөзі қолданылған. Роман және кельт тілдерінің көпшілігі осы сөздің латынша ecclesia түрінен мұраға қалған немесе қарыз алған туындыларын пайдаланады. Ағылшын тіліндегі "church" сөзі көне ағылшын тіліндегі cirice сөзінен шыққан, ол батыс герман тіліндегі *kirika сөзінен туындаған, ал ол өз кезегінде грек тіліндегі κυριακή kuriakē сөзінен шыққан, яғни "Иеміздікі" (κύριος kurios "билеуші" немесе "еге" сөзінің меншік жалғауы). Kuriakē сөзі "шіркеу" мағынасында, ең болмаса, κυριακὴ οἰκία kuriakē oikia ("Иеміздің үйі") немесе ἐκκλησία κυριακή ekklēsia kuriakē ("Иеміздің қауымы") деген сөздердің қысқартылған түрі болуы мүмкін. Кейбір грамматиктер мен ғалымдар бұл сөздің түбі белгісіз деп санайды және ол англосаксондық "kirke" сөзінен шыққан болуы мүмкін, бұл латын тіліндегі "цирк" және грек тіліндегі "kuklos" ("шеңбер") сөздерінен алынған, себебі көптеген діни топтар осы пішінде жиналатын. Христиан шіркеулері кейде грек тілінде κυριακόν kuriakon ( "Иеміздікі" деген мағынадағы сөйлемше) деп аталған, бірақ ekklēsia және βασιλική basilikē сөздері көбірек таралған. Бұл сөз христиан терминологиясының грек тілінен герман тілдеріне готтар арқылы өткен көптеген тікелей қарыздарының бірі. Славян тілдеріндегі "шіркеу" сөзі (Ескі шіркеу славянында црькꙑ [crĭky], орыс тілінде церковь [cerkov’], словен тілінде cerkev) Ескі жоғары герман тіліндегі chirihha сөзі арқылы келген.
The Greek word ekklēsia, literally "called out" or "called forth" and commonly used to indicate a group of individuals called to gather for some function, in particular an assembly of the citizens of a city, as in , is the New Testament term referring to the Christian Church (either a particular local congregation or the whole body of the faithful). In the Septuagint, the Greek word "ἐκκλησία" is used to translate the Hebrew "קהל" (qahal). Most Romance and Celtic languages use derivations of this word, either inherited or borrowed from the Latin form ecclesia. The English language word "church" is from the Old English word cirice, derived from West Germanic *kirika, which in turn comes from the Greek κυριακή kuriakē, meaning "of the Lord" (possessive form of κύριος kurios "ruler" or "lord"). Kuriakē in the sense of "church" is most likely a shortening of κυριακὴ οἰκία kuriakē oikia ("house of the Lord") or ἐκκλησία κυριακή ekklēsia kuriakē ("congregation of the Lord"). Some grammarians and scholars say that the word has uncertain roots and may derive from the Anglo Saxon "kirke" from the Latin "circus" and the Greek "kuklos" for "circle", which shape is the form in which many religious groups met and gathered. Christian churches were sometimes called κυριακόν kuriakon (adjective meaning "of the Lord") in Greek starting in the fourth century, but ekklēsia and βασιλική basilikē were more common. The word is one of many direct Greek to Germanic loans of Christian terminology, via the Goths. The Slavic terms for "church" (Old Church Slavonic црькꙑ [crĭky], Russian церковь [cerkov’], Slovenian cerkev) are via the Old High German cognate chirihha.
Сипаттама
Қауымдық шіркеулерде әр жергілікті шіркеу дербес болғандықтан, жоғары биліктегі ұйымдық деңгейлерге ресми жауапкершілік байланыстары жоқ. Әр шіркеудің дьякондары қауым мүшелерімен сайланады. Мысалы, баптисттердің кейбір қауымдарында дьякондар маңызды шешімдер қабылдауға уәкілетті директорлар кеңесі немесе басқару комитеті сияқты қызмет етеді. Бұл қауымдар әдетте мүлікті сатып алу немесе сату, ірі шығындар жасау, пасторлар мен басқа да жалақылы дін қызметкерлерін жұмысқа алу немесе босату сияқты маңызды мәселелер бойынша дауыс беру құқығын сақтайды. Көптеген мұндай жергілікті шіркеулерде дьяконның міндеттеріне рухани көмек көрсету және тәрбиелеу кіреді. Әдетте, қауымдық шіркеулерде ғибадат үлгісі бейресми, қызметтер аз ұйымдастырылған, сондай-ақ заманауи музыка мен тойларға бейімділік болуы мүмкін. Епископтың басшылығымен басқа шіркеулермен біріккен жергілікті шіркеулер рим-католик, православие, англикан және лютеран дінтерінде «приходтар» деп аталады. Әдетте, әр приходта бір белсенді приходтық шіркеу болады, бірақ тарихи тұрғысынан сирек жағдайларда одан көп болуы мүмкін. Приходтық шіркеу әрбір приход қауымның, әсіресе ауылдық жерлердегі өмірі үшін негізгі болып табылады. Мысалы, Англия шіркеуіндегі приходтық шіркеулер Англиядағы ең көне шіркеулердің бірі болып саналады. Олардың көптегені англосаксон дәуірінен бастау алады және елдегі архитектураның барлық келесі кезеңдері оларда көрініс тапқан. Көптеген приходтарда орта ғасырларға дейін сақталған шіркеулер бар. Осылайша, мұндай жергілікті шіркеулер дәстүрлі ғибадат үлгілерін, литургияны және классикалық музыканы ұнатады, бірақ қазіргі заманғы тенденциялар да жиі кездеседі. Рим-католик шіркеуінің жергілікті приходтары, епископтық приходтар сияқты, ғибадат етудің ресми стильдерін және қызметтерде одан да дәстүрлі құрылымды ұстанады. Ресми рәсімдердің маңыздылығы да ерекшеленеді; сондықтан салтанатты жалдамада Колумб орденінің өкілдері аймақтық епископқа сүйемелдеуші болып табылуы мүмкін. Сол сияқты, киімдер қасиетті Евхаристияның салтанаттылығын нығайту үшін бағаланады және әдетте басқа шіркеулерге қарағанда көбірек безендірілген болады. Жергілікті шіркеу миссиялық шіркеу болуы мүмкін, яғни үлкен қауымның, епископтың немесе жоғары шіркеу иерархиясының демеушілігімен құрылған кішігірім шіркеу. Көп жағдайда қауымдық шіркеулер мұндай жергілікті миссиялық шіркеулерді «жаңа шіркеулер» деп атауға бейім. Жергілікті шіркеу парашіркеу ұйымдарымен де бірлесіп жұмыс істей алады. Парашіркеу ұйымдарының/қызметтері шіркеу атынан белгілі бір міндеттерді орындауда маңызды болғанымен, олар әдетте жергілікті шіркеудің орнын баса алмайды.
Among congregational churches, since each local church is autonomous, there are no formal lines of responsibility to organizational levels of higher authority. Deacons of each church are elected by the congregation. In some Baptist congregations, for example, deacons function much like a board of directors or executive committee authorized to make important decisions. Although these congregations typically retain the right to vote on major decisions such as purchasing or selling property, large spending, and the hiring or firing of pastors and other paid ministers. In many such local churches, the role of deacons includes pastoral and nurturing responsibilities. Typically, congregational churches have informal worship styles, less structured services, and may tend toward modern music and celebrations. Local churches united with others under the oversight of a bishop are normally called "parishes", by Roman Catholic, Eastern Orthodox, Anglican, and Lutheran communions. Each parish usually has one active parish church, though seldom and historically more than one. The parish church has always been fundamental to the life of every parish community, especially in rural areas. For example, in the Church of England, parish churches are the oldest churches to be found in England. A number are substantially of Anglo Saxon date and all subsequent periods of architecture are represented in the country. Most parishes have churches that date back to the Middle Ages. Thus, such local churches tend to favor traditional, formal worship styles, liturgy, and classical music styles, although modern trends are common as well. Local parishes of the Roman Catholic Church, like episcopal parishes, favor formal worship styles, and still more traditional structure in services. The importance of formal office is also a distinctive trait; thus a solemn mass may include the presence of officers of the Knights of Columbus as an escort for the regional bishop when he is present. Likewise, vestments are valued to inculcate the solemnity of the Holy Eucharist and are typically more elaborate than in other churches. A local church may also be a mission, that is a smaller church under the sponsorship of a larger congregation, a bishop, or a greater church hierarchy. Often congregational churches prefer to call such local mission churches "church plants." A local church may also work in association with parachurch organizations. While parachurch organizations/ministries are vital to accomplishing specific missions on behalf of the church they do not normally take the place of the local church.
Дінге қарсы күрес
Католик шіркеуі ұзақ жылдардан бері пана іздеушілерге шіркеу панасы арқылы баспана ұсынып келеді. Осы дәстүр бойынша, шіркеу өз қауымдық жерінде пана іздеушілерге қысқа мерзімге паналау мүмкіндігін береді.
The Catholic Church has long offered housing to asylum seekers in the form of church asylum. In this tradition, the church provides sanctuary to asylum seekers for a short duration on their congregation's premises.