Кіріспе

Лу Хэндмен мен Рой Тюрк жазған ән; алғаш рет Чарльз Харт жазған "Are You Lonesome Tonight?" (кейде "Түнде жалғызсың ба?" деп стильделеді) – 1926 жылы Рой Тюрк пен Лу Хэндмен жазған ән. Ол 1927 жылы бірнеше рет жазылды – алдымен Чарльз Харт, содан кейін Вон Де Лит, Генри Берр және Джерри Мейси мен Джон Райан дуэтімен сәтті нұсқалары жарық көрді. 1950 жылы Blue Barron Orchestra нұсқасы Billboard Pop Singles тізіміндегі ең үздік жиырмалыққа енді. 1960 жылы сәуірде, Елвис Пресли АҚШ армиясындағы екі жылдық қызметтен кейін, менеджер полковник Том Паркердің ұсынысымен "Are You Lonesome Tonight?" әнін жазды. Паркердің әйелі Мари Мотт бұл әнді өте жақсы көретін. RCA Victor басшылары әннің шығарылуын кейінге шегерді, себебі олар бұл ән Преслидің жаңа (жарияланған) стиліне сай емес деп ойлады. "Are You Lonesome Tonight?" 1960 жылы қарашада жарық көргеннен кейін АҚШ-та дереу сәттілікке жетті, Billboard's Pop Singles тізімінде бірінші орынға, ал R&B тізімінде үшінші орынға көтерілді. Ән жарық көргеннен кейін бір ай өткен соң Ұлыбритания сингл тізімінде де бірінші орынды иеленді. Преслидің нұсқасы 1983 жылы Американың Жазу индустриясы қауымдастығынан (RIAA) АҚШ-та 1,000,000 дана сатылғаны үшін алтын жазба сыйлығымен марапатталды. 1992 жылы RIAA оны 2,000,000 сатылымы үшін 2xPlatinum Record Award сыйлығына дейін көтерді. "Are You Lonesome Tonight?" кейіннен тағы да көп әртістер орындады, ал Дони Осмонд пен Мерл Хаггардтың нұсқалары эстрадалық және кантри тізімдеріндегі ең үздік жиырмалыққа енді. Billboard журналы 2008 жылы "Hot 100 All Time Top Songs" тізімінде "Are You Lonesome Tonight?" әнін 81-орынға қойды.

Құрамы және алғашқы нұсқалары

Ән 1926 жылы вадевильшілер Лу Хэндмен мен Рой Тюрк үш шумақпен жазылды, одан кейін сөйлеу бөлімі келді. Олар бөлімді Руджеро Леонкаваллоның «Пальяччи» операсындағы бір жолға негіздеді, ал «Білесіз бе, біреу әлем – сахна деді. Әркім өз рөлін ойнауы керек» деген сөз Уильям Шекспирдің «Сенің қалауыңша» пьесасындағы «Бүкіл әлем – сахна» деген сөзге сілтеме жасайды. Бұл сөздер 1927 жылғы түпнұсқа ноталардың артқы жағында жарық көрді және Стэнли Киркбидің 1928 жылғы жазбасында, Ал Джолсонның 1949 жылғы жазбасында және 1950 жылғы Блю Барронның жазбасында (АҚШ-тың 20 үздік хиті) орындалды. Billboard 1960 жылы әнші-әндер авторы және вадевиль пианині Дейв Дрейердің оны жазғанын хабарлады. «Бүгін түнде жалғызсың ба?» әні 1927 жылы жазылды. Бірінші жазбаны Чарльз Харт жасады, ол 9 мамырда жазылып, Harmony Records (431 H) компаниясымен «Sweet Marie» әнінің B жағы ретінде шығарылды. 13 маусымда Вон Де Лит Edison Records (Ed 52044) үшін «It's a Million to One You're in Love» әнінің B жағы ретінде жазды. Де Лит әннің алғашқы хиттік нұсқасын шығарды, ол қарашада төртінші орынға жетті. 1927 жылы 10 шілдеде Ньюпорт оркестрі Ирвинг Кауфманмен бірге әнді жазды, ол Harmony Records (511 H) компаниясымен «I'm Walkin' On Air» әнімен бірге шығарылды. Джерри Мейси мен Джон Райанның дуэті «Carolina Mine» әнінің B жағы ретінде Okeh Records (Ok 40866) компаниясымен шығарылды. Генри Беррдің нұсқасы он орынға жетті, ал Литтл Джек Литтл Колумбия рекордсмендері үшін әнмен хит болды. Джин Остин 1930 жылдары әнді өзінің концерттеріне қосса да, оны жазған жоқ. 1950 жылдың наурыз айында Blue Barron Orchestra «Are You Lonesome Tonight?» әнін «Penny Wise and Love Foolish» әнінің B жағы ретінде шығарды, ол Billboard Top Pop Singles тізімінде он тоғызыншы орынға жетті. Сәуір айында Дон Корнелл RCA Victor компаниясының «Stay With the Happy People» синглінің B жағы ретінде сөйлеу бөлімі жоқ нұсқасын шығарды. Billboard оны «арманды вальс (жазбада) тиімді орындалған» деп сипаттады. Billboard-қа жіберілген дауыстар бойынша ән диско-жокейлерден 78 ұпай, рекордтық дилерлерден 78 ұпай, джукбокс операторларынан 79 ұпай және жалпы 78 ұпай алды. Журналдың 100 ұпайлық шкаласында ол «Жақсы» деп бағаланды. Эл Джолсон 1950 жылдың 28 сәуірінде Лос-Анджелесте сөйлеу бөлімі бар нұсқасын жазды, оркестрді Гордон Дженкинс басқарды. «No Sad Songs For Me» әнінің B жағы ретінде ол Decca Records компаниясымен маусым айында шығарылды. Billboard-тың мәліметінше, нұсқа Жольсонның «шмалц стилімен» жаңартылса да, оның сөйлеу бөлімі «көңілді» болды. Журналға жіберілген дауыстар бойынша ән диско-жокейлерден 71 ұпай, рекордтық дилерлерден 71 ұпай және джукбокс операторларынан 71 ұпай алды. Жалпы ұпай 71 болды, ол «Жақсы» деп бағаланды. 1958 жылы Джим Флаэртидің «Western Caravan» тобы әнді www.frankierecords.com/ лейблімен шығарды, B жағында Maury Dubois орындаған «My Foolish Heart» әні болды. Хоуи Стандждың вокалы бар бұл нұсқа Жаңа Англияда үлкен танымаллыққа ие болды, бұл Джим Флаэртидің талмай жарнамалауының арқасында болды. 1959 жылдың қараша айында Нэшвиллде өткен DJ конвенциясында Джим Флаэрти Чет Аткинске әннің көшірмесін тапсырып, «оңтүстіктегі (Элвис Пресли) жағдайды сілкіндіретін» оны жаздыруға шақырды. 1959 жылы Джей П. Морган «Miss You» әнінің B жағы ретінде «MGM Records» лейблімен әнді шығарды, ал оның нұсқасы Billboard's Pop Singles тізімінде 65-орынды иеленді.

Элвис Пресли нұсқасы

Америка Құрама Штаттарының әскеріндегі соңғы айларында Элвис Пресли жаңа материалмен тәжірибе жасауды бастады, жазба студиясына оралуға дайындық күтеді. Оның алғашқы жазба сессиясы 1960 жылдың 20 наурызына жоспарланған, ал RCA-ның B студиясы жақында жаңа үш тректі жазғышпен жабдықталған еді. Преслидің дауысын жақсырақ жазу үшін инженер Билл Портер Telefunken U 47 микрофондарын орнатты. Сәуір айында қосымша сессия да жоспарланған. Сессияларға материал таңдау кезінде Преслидің менеджері, полковник Том Паркер, "Are You Lonesome Tonight?" әнін ұсынды. Паркердің әйелі Мари Моттың сүйікті әні (ол бұл әнді Джин Остиннен білген, өйткені ол да сол кезде күйеуімен жұмыс істеген), ол Преслидің репертуарына араласып, оның таңдауына әсер еткен жалғыз жағдай болды. Пресли 3 сәуірде Скотти Мур, барабаншы Д. Дж. Фонтана, пианист Флойд Крамер, гитарист Хэнк Гарланд, басист Боб Мур, перкуссионист Бадди Харман және қосымша вокалдар тобы – Джорданайрлермен бірге студияға оралды. "Элвис қайтып келді!" альбомы үшін Паркерге қажет болған сегіз ән жазылғаннан кейін, Пресли менеджерінің сұранысын орындауға көшті. 4 сәуір күні таңғы сағат 4-те әнші акустикалық гитара, барабан, бас және қосымша топпен бірге "Are You Lonesome Tonight?" әнін жазды. Ол студиядағы барлық басқа адамдарға сессияны тастап кетуді бұйырды, Чет Аткинске жарықты сөндіруді айтты және әнді сөйлеу бөлігімен орындады. Екінші рет жазғаннан кейін Пресли продюсер Стив Шоулске: "Осы әнді тастап жібер, мен оған лайықты жасай алмаймын" деді. Шоулз инженер Билл Портерге Преслидің бұйрығын елемеуді және әншіге жаңа рет жазуды өтінді, Джорданайрлердің қараңғыда микрофон тұғырына соқтығысқандарын түсіндірді. Нәтижесінде Пресли әнді тағы бір рет орындады, және осы жазба синглге негіз болды.

Шығару және қабылдау

"Бүгін түнде жалғызсырап жүрсің бе?" әні RCA компаниясының басшылары осы баллада Преслидің жаңа стилін көрсететініне көз жеткізбей, бірнеше ай бойы жарыққа шықпады, бірақ соңында олар Паркермен бірге оны жариялауға келісті. Ән 1960 жылдың 1 қарашасында "I Gotta Know" әні B-жағында болатын сингл ретінде шығарылды, ал дайындалуы Нью-Джерси, Индианаполис және Лос-Анджелес қалаларындағы зауыттарға тапсырылды. (Көк түсті фонға қарсы күлкілі футболка киген Преслинің суреті бар қаптамасымен) 5000 диско-жокейге таратылды. Бірінші аптада 900 000 дана сатылып, екінші аптада сатылымы 1 200 000 данаға жетті. Ән Billboard Top 40 хит-парадында 14 қарашада 35-орында дебют жасап, бір аптадан кейін 2-орынға көтеріліп, 28 қарашада хит-парадтың төбесіне шықты (Морис Уильямс пен Zodiacs тобының "Stay" әнін ығыстырды). Преслидің хит-парадтағы 15-ші жеңісі болған бұл ән 1961 жылдың 9 қаңтарына дейін көшбасшылықты сақтап тұрды. "Бүгін түнде жалғызсырап жүрсің бе?" R&B хит-парадында 3-орынға жетіп, он апта бойы тізімде болды. Ән Cash Box синглдар хит-парадында бірінші орынды иеленді және Cash Box елдік синглдар хит-парадында 45-орынға тұрақтады. Ұлыбританияда жарық көргеннен кейін бір ай өткен соң ол Ұлыбританияның синглдар хит-парадының төбесіне шықты. Шығарылғаннан кейін үш айдың ішінде әннің дүниежүзілік сатылымы екі миллион данаға жетті, ал сол жылы Американың дискілік индустрия қауымдастығы оған "алтын" статусын берді. 1960 жылдың 7 қарашадағы Billboard журналындағы мақалада Преслидің орындауы "жылы және әсерлі" деп сипатталды. Кейінірек AllMusic журналы Преслидің вокалдық диапазонын жоғары бағалап, "Are You Lonesome Tonight?" әнін "жанға толы, нәзік және күшті баллада" деп атады, бұл "Преслидің ең қараңғы сәттерінің бірі" екенін көрсетті.

Мұра

"Сен бүгін түнде жалғызсың ба?" әні Преслидің концерттік репертуарының біріне айналды. Ол алғаш рет 1961 жылдың 25 наурызында Гонолулудағы Блох Аренасында USS Arizona Memorial игілігіне арналған шарада орындады. Бұл Преслидің әскерден оралғаннан кейін және актерлік мансабына қарай бет бұрған аралығындағы төрт тікелей өнер көрсетуінің бірі болды. 1968 жылы музыкаға қайта оралған Пресли осы әнді NBC арнасының "Элвис" атты арнайы бағдарламасының тізіміне қосты және келесі жылы Лас-Вегастағы алғашқы өнер көрсетуінде тікелей орындады. 1969 жылдың 26 тамызында жазылған әннің нұсқасында Пресли баяндама сөздерін өзгерткені ("Басқа қарап, шашың болса екен деп армандасаң") және көпірдің қалған бөлігінде күлгені көрсетілген. Бұл нұсқа 1980 жылы "Элвис Арон Пресли" жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Сопрано партиясын Сисси Хьюстон орындады. 1982 жылы бұл "күлкілі нұсқа" Ұлыбританияда радиода танымал болды және Британдық сингл чартында 25-орынға жетті. "Сен бүгін түнде жалғызсың ба?" әнінің өте эмоционалды нұсқасы 1972 жылы Хэмптон-Роудс қаласында орындалып, түсірілді. Бұл көрсетім "Elvis On Tour" деректі фильмі үшін түсірілді, алайда ән сол фильмге енбеді, бірақ 1992 жылы басқа да кадрлармен бірге "Elvis The Lost Performances" үй бейнежазбасында жарық көрді. Элвистің соңғы гастрольдік турнесінде түсірілген нұсқасы 1977 жылы CBS арнасының "Elvis in Concert" арнайы бағдарламасына қосылды, ол Элвистің қайтысынан кейін көрсетілді. 1992 жылдың 27 наурызында RIAA "Are You Lonesome Tonight?" әніне қос платиналық сертификат берді. 2008 жылы (Billboard Hot 100 тізімінің 50 жылдығы) ән журналдың "Hot 100 All Time Top Songs" тізімінде 81-орынды иеленді.

Танымал мәдениетте

Zucker, Abrahams және Zucker комедиялық фильмі «Top Secret!»-те музыкант Ник Риверс (Вал Килмер) әннің гитарамен орындалатын нұсқасын тартады. Әуен бастапқыда дәстүрлі дыбыспен басталғанымен, тез арада Macy's сауда желісіне жарнамалық джинглге айналады ("Жүрегіңіз қайғыға толы ма / Тағы да келесіз бе / Macy's-та сатып алып, бүгін маған ғашық болыңыз"). Комедияшы Сэм Кинисон әнді түрлі ток-шоуларда бірнеше рет орындады, оның ішінде 1989 жылы Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасындағы есімде қалған өнер көрсетуі де бар. Кинисон әннің бастапқыда тұрақты, шыншыл нұсқасын орындап, сөйлеу бөлімінде ашулы шақырғанға дейін жетеді, оның айқайымен белгіленген, содан кейін әннің соңында кенеттен қайтадан шыншыл нұсқаға оралады. Преслидің нұсқасы Эдвард Янгтың «Жарқын жазғы күн» фильмінде пайдаланылды, ол 2005 жылы 24-ші Гонконг кино сыйлығында барлық уақыттағы ең үздік қытай тіліндегі фильмдердің он екіншісі деп танылды. Фильмнің атауы Преслинің жазбасындағы (дұрыс естілмеген) мәтіннен алынған.

Чарттағы өнімділік

ЖылАртистТізімдегі ең жоғары орын1927Vaughn De LeathЕң көп сатылған жазбалар4Генри БеррЕң көп сатылған жазбалар101950Blue Barron OrchestraBillboard Pop хиттері191959Jaye P. MorganBillboard Pop хиттері65 1960Elvis PresleyBillboard Pop хиттері1Billboard R&B хиттері3Cash Box хиттері1Cash Box кантри хиттері45UK хиттері11974Donny Osmond Billboard Pop хиттері141977Merle HaggardBillboard Hot Country хиттері121982Elvis PresleyUK хиттері251983John SchneiderBillboard Hot Country хиттері532005Elvis PresleyUK хиттері2