Кіріспе

Льюис Генри Лавену (1818–1859) – ағылшын композиторы, дирижер, музыкант және кәсіпкер.

Өмір және мансап

Лавену 1818 жылы Лондонда туды, екінші әйелі Элизаның жалғыз ұлы, Льюис Лавенудың, ханзада регентінің музыка баспашысы. Оның туылғаннан кейін көп ұзамай әкесі қайтыс болды, ал анасы Виоттидің шәкірті, скрипкашы Николас Моримен серіктестік құрды, одан бес баласы болды, бірақ олар 1826 жылға дейін үйленбеді (Сент-Полс, Ковент-Гарден). Лавену Корольдік музыка академиясында, алдымен француз гармоникашысы Николас Чарльз Боксамен, содан кейін Чарльз Лукас, Джордж Александр Макфаррен және Циприани Поттерден композиция, виолончель және фортепиано сабақтарын алды. 1840 жылы Лавену композитор және пианист Франц Лист үшін Британ аралдары бойынша екі тур ұйымдастырды, оған оның жартылай ағасы Франк Мори, екі әйел әнші және жан-жақты музыкант, әнші және ойын-сауықшы Джон Орландо Парри (турды күнделігіне егжей-тегжейлі жазған) қатысты. 17 тамыз бен 26 қыркүйек аралығында олар Англияда 50 концерт берді, олар көбінесе сәтсіз аяқталды, орташа көрермен саны 140 адамды құрады. Екінші тур, 1840 жылдың қарашасынан 1841 жылдың қаңтарына дейін Ливерпуль, Ирландия және Шотландияны қамтыды, Дублинде 1200-ден астам көрерменмен сәл сәттірек болды. Бірақ тур қаржылық жағынан сәтсіз аяқталды, сондықтан Лист ай сайынғы 500 гинеялық гонорарынан бас тартты. 1844 жылдың мамыр айында Лавену, анасы мен әкесінен мұрагерлік алған музыка баспа бизнесінде Роберт Ходсонмен серіктес болды, «Мори, Лавену және компания» бизнесін Ходсонға сатты, ол Роберт Аддисонмен серіктестікке кірісіп, «Аддисон және Ходсон» құрды. Аддисон бұрын Иоганн Баптист Крамер және Томас Фредерик Билмен «И. Б. Крамер, Аддисон және Бил» компаниясында серіктес болған. 1846 жылдың қараша айында Лавенудің алғашқы маңызды туындысы «Лоретта; Севилья туралы әңгіме» операсы, Альфред Баннның либреттосымен үш бөлімнен тұратын грандиоз опера, Дрюри-Лейн театрында көп көрерменнің алдында премьераланды. Анна Бишоп Лоретта рөлін, ал әке Дон Хуанита рөлін В. Х. Вайс орындады. «Таймс» газеті операны кеңінен қарастырып, оны «тәжірибесіздіктің азаматтық белгілері» көрсетпейтінін, керісінше «шебердің қолынан шыққан туынды» екенін, соңында операны «біздің естелігіміздегі ең үміткерлердің бірі» деп сипаттады. 1848 жылы банкротқа ұшырағаннан кейін Лавену ирландиялық әнші Кэтрин Хейстің дирижері болды, Ұлыбританияда, АҚШ-та (1851–52) және Австралияда (1855) өнер көрсетті. Лавену Сиднейде қалып, Сидней театрының музыкалық директоры және әнші Мари Карандиниге сабақ беруші және дирижер болды. 1859 жылдың шілдесінде Лавену (виолончельде) Сидней университетінің жаңа Үлкен залын ашуға арналған фестивальге Карандини, Сара Флауэр, Эмма Хоусон, Фрэнк Хоусон және Уолтер Шервинмен бірге қатысты, бірақ тойдың разында қайтыс болды. 1859 жылы Маккуори көшесінде қайтыс болып, Кампердаун зиратында ұстазы Боксамен және ағылшын композиторы Исаак Нейтанмен бірге жерленді. Лавену Симон Боливардың тәуелсіздік соғыстарында көмектескен британдық экспедицияның басшысы полковник Джон Блоссетттің қызы Джулиядан сегіз баласы болды. Оның қыздары Ада, Элиза, Элис және Бесси 1860 жылдары Лондонда актриса болды, Элиза одан да табысты болды, Лицейдегі Корольдік театрында өнер көрсетті. Ол актер Тайрон Пауэрдің анасы және Голливуд жұлдызы Тайрон Пауэрдің әжесі болды. Оның қызы Элис өзінің атын Сузанна Мадлен Джули Алиса Лавену деп өзгертті және 1875 жылы Сан-Сатурниноның маркизі де ла Гранжаның ұлы Педро Алонсо Хименеске тұрмысқа шықты.