Кіріспе

Триметилсиллилдиазометан - (CH3)3SiCHN2 формуласына ие органосиликатты қосылыс. Ол диазоқосылыс ретінде жіктеледі. Триметилсиллилдиазометан - органикалық химияда метилдеуші агент және CH2 тобының көзі ретінде қолданылатын коммерциялық түрде қолжетімді реагент. Оның қасиеттері ыңғайсыз диазометан реагентіне ұқсас.

Дайындық

Триметилсиллилдиазометанды (триметилсиллил)метилмагний хлоридін дифенил фосфоразидатпен әрекеттестіру арқылы алуға болады. 13C изотопымен белгіленген реагент те белгілі.

Қолданылуы

Карбоксил қышқылдарын метилдеу үшін диазометанға қарағанда жарылыс қаупі төмен. Бұл зат спирттермен де реакцияласып, метил эфирлерін береді, ал диазометан мұны істей алмайды. Табиғатта кең таралған әртүрлі карбоксилді қосылыстарды талдау үшін GC-MS тандемді әдісімен де жиі қолданылады. Реакцияның жылдам және оңай өтуі оны тиімді етеді. Дегенмен, бұл зат спектрлік интерпретацияны қиындататын артефакттарды түзеуі мүмкін. Мұндай артефакттар көбінесе жеткіліксіз мөлшерде метанол болғанда пайда болатын триметилсилилметил эфирлері, RCO2CH2SiMe3 болып табылады. Көзге көрінетін метил эфирлерінің, RCO2Me, қажетті мөлшерін алу үшін қышқыл катализінде метанолиз жүргізу қажет. Бұл қосылыс аллил сульфидтері және аллил аминдерімен Дойл-Кирмзе реакциясында реагент ретінде қолданылады.

Қауіпсіздік

Триметилсиллилдиазометан өте улы. Ол кем дегенде екі химиктің өліміне себеп болған, олардың бірі Канаданың Новая Шотландия провинциясының Виндзор қаласындағы фармацевтикалық қызметкер, екіншісі Нью-Джерси штатындағы адам. Диазометанды жұту өкпе ісінуіне әкеп соғады; триметилсиллилдиазометан да осылай әрекет етеді деп күдіктенеді. Карбон қышқылдарын метил эфирлеріне айналдыру үшін органикалық синтезде реагент ретінде қолданылғанда, триметилсиллилдиазометан қышқылмен катализделген метанолизден өтеді, нәтижесінде диазометан in situ түзіледі. Триметилсиллилдиазометан адам өкпесінің бетіндегі сумен жанасқанда ұқсас гидролиз реакциясы жүруі мүмкін. Триметилсиллилдиазометан жарылғыш емес.