Кіріспе

Химиялық қосылыс (SiH4)
химиялық формуласы SiH4 Chembox
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 464390173
| ImageFile1 = Silane 2D.svg
| ImageName1 = Силанның стерео құрылымдық формуласы
| ImageFileL1 = Силанның 3D шарлары.png
| ImageNameL1 = Силанның шарлы-сабақты моделі
| ImageFileR1 = Silane 3D vdW.png
| ImageNameR1 = Силанның кеңістікті толтыру моделі
| IUPACName = Силан
| SystematicName = Силикан
| OtherNames = Моносилан, Кремний(IV) гидриді, Кремний тетрагидриді

| Section1 =
| Section2 =
| Section4 =
| Section7 = Chembox Қауіптері
| ExternalSDS = ICSC 0564
| MainHazards = Өте тұтанатын, ауада пирофорлы
| GHSPictograms =
| GHSSignalWord = Қауіп
| HPhrases =
| PPhrases =
| NFPA H = 2
| NFPA F = 4
| NFPA R = 3
| FlashPt = Қолданылмайды, пирофорлы газ
| AutoignitionPt = ~
| AutoignitionPtC = 18
| ExploLimits = 1.37–100%
| PEL = Жоқ
| REL = Уақыт бойынша орташа 5 ppm (7 мг/м3) Силан элементтік кремнийге прекурсор ретінде практикалық қызығушылық тудырады. Алкил топтары бар силан бетон және қасқа сияқты минералды беттер үшін тиімді суретпейтін заттар болып табылады. Органикалық және органикалық емес топтары бар силан біріктіру агенттері ретінде қолданылады. Олар көбінесе беттерге жабысқақ жабындарды жағу үшін немесе жабысуды жақсарту үшін қолданылады.

Қасиеттері

Силан – метанның кремний аналогы. Барлық төрт Si–H байланысы тең және олардың ұзындығы 147,98 пм-ге тең. Сутегінің кремнийге қарағанда электронегативтілігі жоғары болғандықтан, бұл Si–H байланысының полярлығы метанның C–H байланысындағы полярлыққа кері. Бұл кері полярлықтың бір салдары – силанның өтпел металдармен кешендер құруға бейімділігінің артуы. Екінші салдары – силанның пирофорлы болуы, ол сыртқы тұтандыру қажеттілігі болмаса, ауада өздігінен жануға түседі. Дегенмен, қолда бар (көбінесе қайшы) жану деректерін түсіндірудегі қиындықтар силанның өзінің тұрақтылығына және өндіріс кезінде ірілеу силандардың пайда болуына, сондай-ақ ылғал сияқты қоспаларға және ыдыс беттерінің катализдік әсеріне жанудың сезімталдығына байланысты оның пирофорлы екендігімен түсіндіріледі.

Қолданбалар

Органосиланның түрлі қолданыстары бар, бірақ силанның өзінің басты қолданысы – элементтік кремнийді алуға қолданылуы, әсіресе жартылай өткізгіш өнеркәсібінде. Дисилан және трисилан сияқты жоғары силандар ғана ғылыми қызығушылық тудырады. 1990 жылдардың соңында жылына шамамен 300 тонна силан қолданылды. Арзан күн энергиясын өндіру модульдерін жасау, шыныға және металл, пластик сияқты басқа да материалдарға сутекті аморфты кремний (a Si:H) жағу үшін силанды көптеп пайдалануға алып келді. PECVD процесі материалдарды тиімді пайдалану тұрғысынан тиімсіз, шамамен 85% силан ысырапқа кетеді. Осы қалдықтарды азайту және Si:H негізіндегі күн батареяларының экологиялық іздерін төмендету үшін бірнеше қайта өңдеу жобалары әзірленді.