Т.К. Блю: Жаз саксофонисі, композитор және педагог

Кіріспе

Джаз музыканты, музыкалық режиссер, композитор және педагог (1953 жылы туған)

Т. К. Блю (Талиб Кибве, шын аты Евгений Риньи, 1953 жылдың 7 ақпанында туған) – Нью-Йорк қаласынан шыққан американдық джаз саксофонисі, флейтисі, композиторы және педагогы. Оның ата-анасы ямайкалық және тринидадтық болған, ол өз шығармаларында олардың афро-карибтік музыкалық стильдерін пайдаланған. Ол Дон Черри, Джейн Кортес, Оңтүстік Африкалық пианист Доллар Брэнд (қазір Абдулла Ибрагим) және Рэнди Уэстон сияқты музыканттармен бірге жұмыс істеген, соңғысының музыкалық директоры болған. Блю Суффолк қоғамдық колледжі, Монтклэр мемлекеттік университеті және Лонг-Айленд университеті сияқты білім беру орталықтарында джаз зерттеулері бойынша профессорлық деңгейде сабақ берген.

Алғашқы жылдар және білім

Ол Бронкста, Нью-Йорк қаласында Тринидад анасы мен Ямайка әкесінен дүниеге келді және Лонг-Айлендте өсті. Блю музыкаға толыққанды беріліп, саксофонда ойнауға ден қойды. Студенттік жылдары ол Шығыс ауылында тұрып, сахнаның түрлі қырларын таныды – ересектерден сабақ алып, авангардты терең зерттеді. Ол Jazzmobile бағдарламасына қатысып, джаз теориясы, гармония, нота оқу, ырғақты жаттығу, импровизация және биг-бенд өнерінен Джимми Хит, Крис Вудс, Сонни Ред, Фрэнк Фостер, Джимми Оуэнс, Эрни Уилкинс, Тад Джонс және Билли Тейлормен үйренді. Jazz Interactions-та ол Рахсан Роланд Кирк, Юсеф Латиф және Джо Ньюменмен, ал Генри-стрит-Селтлментте Билли Митчелл мен басист Пол Уэстпен бірге білім алды. 1981 жылдың желтоқсанында Блю Парижге көшіп, 1989 жылға дейін сонда тұрды. 1986 жылы ол жетекші ретінде алғашқы альбомын – «Египет оазисін» жазды, бұл Африканың 20 еліне Мемлекеттік департаменттің гастрольдік сапарына жол ашты. 1990 жылдан бері АҚШ-қа оралғаннан кейін ол түрлі стильдерде және жағдайларда үздіксіз жұмыс істеп, 1996 жылы Evidence лейблында «Introducing Talib Kibwe» атты екінші CD-ін шығарды. Оның жетекші ретінде жазған соңғы альбомдары: 2008 жылғы «Follow the North Star» (Соломон Нортхаптың өміріне арналған сюита, Нью-Йорк штатының өнер жөніндегі кеңесі тапсырыс берген), 2011 жылғы «Latin Bird» (AllMusic сыншысы Кен Драйденнің «Жоғары ұсынылады» деген бағасы), және 2014 жылғы «A Warm Embrace» (All About Jazz сайтында Дон Билауски былай деп жазды: «Блюдің аранжировкашы ретіндегі шеберлігі, бәлкім, осы жобаның табысына ең көп үлес қосты, себебі ол кейде қарапайымдықтан әдемілік тудыра алады. «A Warm Embrace» – әсем өнер туындысы»). 2019 жылғы «The Rhythms Continue» альбомы Рэнди Уэстонға арналған құрмет, оның тобымен Т.К. Блю 1980-жылдардан бастап жұмыс істеді және 1989 жылы музыкалық жетекші және аранжировщик рөлін атқарды. New York City Jazz Record бұл CD-ді «мүмкін, оның ең шынайы, ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген әріптесі мен ұстазының естелігіне арналған туындысы» деп сипаттады. Блю 38 жыл бойы Уэстонның «African Rhythms» тобында өнер көрсетті, оның өміріне легендарлық пианистпен болған қарым-қатынасы зор әсер етті. New York Amsterdam News бұл альбомын «Уэстон, Мелба Листон және Блюдің 19 қызықты композициясынан тұратын есте қаларлық сюита» деп атады, онда Уэстонның тобының басқа мүшелері – басист Алекс Блейк, тенор саксофонист Билли Харпер және перкуссионист Нил Кларк қатысты, сонымен қатар қонақ пианистер ретінде Шарп Радвей, Майк Кинг, Кит Браун және Келли Грин, ал пипада Мин Сяо Фен өнер көрсетті. Вестонмен ұзақ мерзімді музыкалық жетекшілік қарым-қатынасын нығайта отырып, сондай-ақ Нью-Йорктегі Sweet Basil джаз клубындағы «Spirit of Life Ensemble» тобымен жұмыс істеген Блюдің басқа да соңғы серіктестіктері: Ганалық барабаншы Якуб Адди басқаратын «Odadaa» тобы, перкуссионист Норман Хедманның панафрикалық «Tropique» тобы, штанга бишісі Джозефтің «Tap and Rap» тобы (Чарли Паркер мен Джон Колтрейннің джаз пьесаларына қойылған), және жас әнші Джеффри Смит. Т.К. 2008 жылдың маусым айында «Париждегі керемет күн» деп аталған фотосессияға қатысты, бұл Арт Кейннің 1958 жылғы тарихи «Харлемдегі керемет күн» фотосуретіне құрмет көрсету болды, онда АҚШ-та тұратын 50-ден астам музыкант өнер көрсетті. Бірнеше жыл бойы Суффолк қоғамдық колледжінде және Монтклер мемлекеттік университетінде доцент болған Блю сонымен қатар Лонг-Айленд университетінің LIU Post-та джаз зерттеулерінің профессоры және директоры қызметін атқарды.

He was born in the Bronx, NY, to a Trinidadian mother and Jamaican father, and grew up on Long Island, NY. Blue threw himself headlong into music, concentrating on the saxophone. During these undergraduate years, he lived in the East Village, partaking in the full range of the scene, from lessons with elders to deep involvement in the avant garde. He participated in the Jazzmobile program, studying jazz theory, harmony, sight reading, rhythmic training, improvisation and big band performance, with Jimmy Heath, Chris Woods, Sonny Red, Frank Foster, Jimmy Owens, Ernie Wilkins, Thad Jones and Billy Taylor. At Jazz Interactions, Blue studied with Rahsaan Roland Kirk, Yusef Lateef and Joe Newman, and at the Henry Street Settlement with Billy Mitchell and bassist Paul West. – Blue moved to Paris in December 1981, remaining there until 1989. In 1986 he recorded Egyptian Oasis, his first record as a leader, and that sparked a number of State Department tours to some 20 countries in Africa. Back in the USA since 1990, he has worked constantly, in a wide range of styles and situations, and recorded his second CD, Introducing Talib Kibwe, released on Evidence in 1996. His more recent recordings as leader include 2008's Follow the North Star, a suite inspired by the life of Solomon Northup (commissioned by the New York State Council on the Arts), Latin Bird (2011 – "Highly recommended" by AllMusic's reviewer Ken Dryden), and in 2014 A Warm Embrace, about which Don Bilawsky on All About Jazz has written: "Blue's skills as an arranger, perhaps more than anything else, are responsible for the success of this project, as he's able to create beauty from simplicity at times A Warm Embrace is simply a beautiful work of art." His 2019 album The Rhythms Continue is a tribute to Randy Weston, with whose group T. K. Blue worked from the 1980s, taking on the role of music director and arranger in 1989. The New York City Jazz Record characterized the CD as "possibly his most heartfelt, a dedication to the memory of his longtime employer and mentor. Blue performed in Weston's African Rhythms band for 38 years, his life deeply affected by his relationship with the legendary pianist." Described by the New York Amsterdam News as "a memorable suite of 19 enthralling compositions by Weston, Melba Liston and Blue", it features other members of Weston's band – bassist Alex Blake, tenor saxophonist Billy Harper, and percussionist Neil Clarke – with guest pianists Sharp Radway, Mike King, Keith Brown and Kelly Green, as well as Min Xiao Fen on pipa. Augmenting his long term relationships as musical director with Weston, as well as with the Spirit of Life Ensemble at New York's Sweet Basil jazzclub, Blue's other recent affiliations include: Odadaa, a group led by a drummer from Ghana, Yacub Addy; percussionist Norman Hedman's pan African band Tropique; tap dancer Joseph's Tap and Rap, to jazz tunes by Charlie Parker and John Coltrane; and emerging singer Jeffrey Smith. T. K. was part of the June 2008 photo session called "A Great Day In Paris" — in homage to Art Kane's historic 1958 photograph A Great Day in Harlem — that featured more than 50 musicians from the USA who resided there. For several years an adjunct professor at Suffolk Community College and Montclair State University, Blue was also a full time professor and director of jazz studies at Long Island University LIU Post.