Батыс Аустралиядағы Гвалия – көшпелі қаланың тарихы

Кіріспе

Батыс Австралияның Голдфилдс-Эсперанс аймағындағы шағын қала Гвалия – Батыс Австралияның Ұлы Виктория шөлінде Калгурлиден солтүстікке және Перттен шығысқа қарай орналасқан бұрынғы алтын өндіруші қалашық. Бүгінде Гвалия көбінесе тастаналғандықтан, іс жүзінде шағын қала болып табылады, себебі 1963 жылы жұмыс орнының басты көзі – «Гуалияның ұлдары» алтын кеніші жабылғаннан бері адамдар аз қалды. Солтүстікке қарай Леонора қаласы орналасқан, ол аймақтың кен өндіру және мал шаруашылығы салаларының орталығы болып табылады.

Тарих

Вонггата халқы Гвалияның дәстүрлі иелері және тұрғындары болып табылады. Гвалияның ұлдарындағы жер асты кен өндіру 1897 жылы басталып, 1963 жылға дейін жалғасты. Осы кезеңде, еңіс шахта арқылы тереңдікте алтын өндірілді. Гвалияның ұлдары Калгурлиден тыс Батыс Австралияның ең ірі алтын кенішіне айналды және Австралиядағы ең терең кеніш болды. 1897 мен 1963 жылдар аралығында өндірілген алтынның құны 2012 жылғы тамыздағы бағамен 4,34 миллиард АҚШ долларына (4,55 миллиард австралиялық доллар) тең. Леонора және Гвалия орналасқан аймақты алғаш рет 1869 жылы сэр Джон Форрест зерттеді, ол шығыстан келген Людвиг Лейхардт саяхатының іздерін табуға тырысты, бірақ сәттілікке жетпеді. Форрест көзге түсетін төбені Леонора тауы деп атады. Бірнеше жыл өткен соң, 1896 жылы Эдвард "Дуда" Салливан Калгурли мен Кулгардидегі жаңа жаңалықтардың арқасында алтын іздеу үшін бұл аймақты алғаш рет белгіледі. 1896 жылдың мамыр айында Карлсон, Уайт және Глендиннинг Леонора тауының түбінде алтын тапты. Олар осы жерді Кулгардидегі дүкен иесі Томас Тобиасқа құрмет көрсетіп, "Гвалияның ұлдары" деп атады, ол оларды қаржыландырды. Гвалия деген ат, Уэльс елiнiң ежелгі атауы, Тобиас уэльс мұрасын еске алу үшін таңдалды. Кейін олар осы құқықты Джордж Холлға 5000 фунт стерлингке сатты, ол бір айдың ішінде инвестициясын қайтарып алды. Холл қосымша капитал іздеді және лондондық Bewick, Moreing & Co фирмасымен келіссөздер жүргізді. Олар өз кезегінде бұл жаңалықты жұмыс істейтін кәсіпорынға айналдыру үшін жас американдық геологты аймаққа жіберді. Бұл геолог Герберт Гувер еді, ол кейін АҚШ президенті болды. Гувер 1897 жылдың мамыр айында Батыс Австралияның Албани қаласына келді, пойызбен Кулгардиге, содан кейін түйемен Гвалия аймағына барды. Ол өзін жаңа кеніштің басқарушысы ретінде ұсынды. Оның еңбек құнын азайту жөніндегі ұсыныстарының бірі - негізінен итальяндық жұмысшыларды жұмысқа алу болды. Нәтижесінде қала халқының көп бөлігі итальяндық иммигранттардан, сондай-ақ Австралияның жаңа алтын асығынан байлық іздеген басқа еуропалықтардан тұрды. Гувердің Гвалиядағы тұруы қысқа болды; ол 1898 жылдың желтоқсанында Қытайға кендерді дамыту үшін жіберілді. Гувер шахта жұмыстарын бақылап тұрған үйі бүгінге дейін сақталған және қазірде мұражай және қонақ үй ретінде жұмыс істейді. Гувер 1902 жылы Батыс Австралия мен Гвалияға Bewick Moreing серіктесі және Батыс Австралиядағы барлық мүдделерінің басқарушысы ретінде оралды. Кеніш дамыған сайын жұмысшылар жақын жерде лагерь құрып, толқындарлы темір және қамыстан жасалған шатырлар салды, кейбіреулерінің едені топырақтан жасалған. Осылайша Гвалия қаласы дүниеге келді. Сонымен қатар, солтүстікке қарайғы аймақ зерттелді, ол Леонора қаласына айналды. Леонора 1898 жылы ресми түрде құрылды, ал екі қала арасында белгілі бір бәсекелестік пайда болды. Бұл бәсекелестік екі қаланы байланыстыратын бу трамвайының (1903) салынуымен және бір жыл бұрын салынған Калгурлиден келген теміржол желісімен жеңілдетілді. Бұл Батыс Австралияда салынған алғашқы трамвай болды. 1907 жылы ол электр трамвайымен ауыстырылды. 1902 жылы кеніштерді қуатпен қамтамасыз ету үшін электр станциясы салынды. Ол айналасындағы аймақтардан жиналған мульга ағашымен қыздырылды және жүк тасымалын қамтамасыз ету үшін 1 метрлік трамвай жолдары салынды. 1966 жылы Леонора мен Гвалияның жалпы халқы 338 адамды құрады, олардың көпшілігі Леонорада тұрды. Леонора мал шаруашылығының орталығы және Леонора округі әкімшілігінің орны болды, бірақ Гвалия құлдырады, тек бірнеше тұрғындары қалды. Алайда, қала да, кеніш те біртіндеп туристердің қызығушылығын тудырды. 1969 жылы бұл аймақта никель табылған, бұл жаңа өсімге әкелді. Леонора халқы 1970-ші жылдары баяу өсті, бірақ Гвалия тұрақтап, нашарлап кетті. Тарихи сақтау жұмыстары 1971 жылы қаладағы қалған үйлер мен ғимараттарды, сондай-ақ кеніштің бастапқы құрылыстарын (бас және бұрандалы ғимарат) қалпына келтіру және сақтау үшін басталды. 1980-ші жылдары Гвалияның ұлдары жаңа схема бойынша қайта ашылды, ол жер асты ресурстарын заманауи және тиімді өндіру әдістерін қолдана отырып, пайдаланды. Басты және бұрандалы ғимаратты жылжытуды талап еткен бастапқы жұмыстарға кесілген суперпит. Жаңа операция қосымша алтынға уәде берді, Австралия қор биржасында саудаға шығарылды және елеулі өсімге қол жеткізді. Жаңа кеніште алтын өндірісі орташа есеппен , бұрынғы кеніштегідей, бірақ үш есе аз уақытта өндірілді. 2000 жылы Гвалияда жеті Гвалияның ұлдарының қызметкерлерін (пилоттан басқа) тасымалдаған чартерлік ұшақ апатқа ұшырады. Ұшақ, екі қозғалтқышты Beechcraft Super King Air 200, Перттен ұшқаннан кейін бірден кабинадағы қысымды жоғалтты. Пилот пен жолаушылардың бәріне жеткілікті мөлшерде оттегі болмады, ұшақ автопилотта түзу сызықпен ұшып, отыны бітіп, Квинсленд штатында апатқа ұшырады, Перттен шамамен км қашықтықта. Бұл оқиға АҚШ-та гольфшы Пайн Стюарттың өмірін қиған трагедияға ұқсас болды. Sons of Gwalia NL 2004 жылы (хеджирлеу арқылы) қаржылық қиындыққа тап болды, нәтижесінде болған құлау бүкіл елде жаңалықтарға айналды және әлемдік алтын сауда нарығында толқындар тудырды. Кеніште 2000-жылдардың соңында жаңа өркендеу орын алды, St Barbara Limited тереңдеуге қарай көшті. Мақсаттар жер астында шамамен тереңдікте орналасқан, ал олар жеткен кезде алтын өндірісі басталады. 2008 жылғы сәуір айына қарай көлік жолының тереңдігі жер бетінен шамамен метр төменде, ескі карьерден портал бар. Бұл Sons of Gwalia тоқтаған жердің жалғасы, шамамен метр тереңдікте.

The Wongatha people are the traditional owners and inhabitants of Gwalia. Underground mining at the Sons of Gwalia began in 1897, and continued until 1963. During this time it produced of gold down to a depth of via an incline shaft. Sons of Gwalia grew to become the largest Western Australian gold mine outside Kalgoorlie, and the deepest of its kind in Australia. The recovered between 1897 and 1963 amounts in value to US$4.34 billion (A$4.55 billion) at August 2012 prices. The area where Leonora Gwalia are situated was first travelled by Sir John Forrest in 1869 during an unsuccessful search for signs of explorer Ludwig Leichhardt's expedition from the east. Forrest named a noticeable knoll Mount Leonora after a female relative. A number of years passed before Edward "Doodah" Sullivan first pegged the area in 1896 for gold prospecting, on the heels of recent finds in Kalgoorlie and Coolgardie. Gold was discovered near the base of Mount Leonora in May 1896 by Carlson, White and Glendinning, who named the claim "Sons of Gwalia" in honour of Thomas Tobias, a storekeeper in Coolgardie, who funded them. The name Gwalia, the ancient name for the country of Wales, was chosen because of Tobias' Welsh heritage. They then sold their claim for £5,000 to George Hall, who in turn recouped his investment in about one month. Hall sought additional capital, and began negotiations with a London firm, Bewick, Moreing & Co. They in turn sent a young American geologist to the area to develop the find into a working concern. That geologist was Herbert Hoover, who would later become President of the United States. Hoover arrived in Albany, Western Australia in May 1897, travelled by train to Coolgardie, then eventually to the Gwalia area by camel. He suggested himself as manager of the new mine. Among his suggestions for cutting labour costs was to hire mostly Italian labourers. As a result, the town's population was made up mostly of Italian immigrants, as well as other Europeans, who sought riches in Australia's newest gold rush. Hoover's stay in Gwalia was brief; he was sent to China in December 1898 to develop mines there. The house that Hoover lived in, overlooking the mine operations, still exists, and today operates as a museum and bed and breakfast inn. Hoover returned to Western Australia and Gwalia in 1902 as a partner in Bewick Moreing and manager of all of their interests in Western Australia. As the mine developed, workers camped out nearby, building shanties of corrugated iron and hessian cloth, some with dirt floors. The town of Gwalia was born. Meanwhile, an area to the north was being surveyed, which became the town of Leonora. Leonora was formally established in 1898, and the two towns developed a certain rivalry. This was eased when a steam tramway was built linking the two towns (1903), adding to the rail link from Kalgoorlie built the year before. It was the first such tramway built in Western Australia. It was replaced by an electric tram in 1907. An electricity generating station was established in 1902 to provide power to the mines. It was fired by mulga timber gathered from surrounding areas and a number of 2 feet (1 m) gauge tramways were laid to enable haulage. By 1966, the combined population of Leonora and Gwalia was only 338, the majority living in Leonora. Leonora remained a pastoral hub and home to the Shire of Leonora's administration, but Gwalia fell into disrepair, with just a few residents remaining behind. However, both the town and mine gradually became popular tourist attractions. Around 1969 nickel was discovered in the area, prompting new growth. Leonora's population grew slowly during the 1970s, but Gwalia remained stagnant and deteriorating. A historical preservation effort began in 1971 to restore and preserve the town's remaining homes and buildings, as well as the mine's original structures (headframe and winder building). The 1980s saw the Sons of Gwalia reopen under a new scheme to tap underground resources using more modern and efficient extraction methods. A superpit cut into the original workings, requiring the headframe and winder building be moved. The new operation, which promised an additional of gold, was traded on the Australian Stock Exchange and saw significant growth. The new mine eventually produced of gold at an average of , the same amount as the old mine but in a third of the time. Gwalia made national news in 2000 when a chartered plane carrying seven Sons of Gwalia workers (plus the pilot) crashed. The plane, a twin engine Beechcraft Super King Air 200, apparently lost cabin pressure shortly after takeoff from Perth. The pilot and passengers were left without enough oxygen, and the plane continued in a straight line on autopilot until it ran out of fuel and crashed in Queensland, from Perth. The incident mirrored the tragedy in the United States that claimed golfer Payne Stewart only months earlier. Sons of Gwalia NL found itself in financial difficulty in 2004 (through hedging), and the resulting crash became headline news across the country and sent waves throughout the world's gold trading market. The mine saw a resurgence in the late 2000s, with St Barbara Limited developing a deeper decline. Targets are around underground, with gold production beginning when they reach As of April 2008 the decline is at around below the surface, with a portal from the old pit. This is a continuation of where Sons of Gwalia left off, at around down.