IMLAC корпорациясы мен графикалық дисплей жүйелерінің тарихы

Кіріспе

Графикалық дисплей жүйесі

IMLAC Corporation – 1970 жылдары графикалық дисплей жүйелерін, негізінен PDS 1 және PDS 4 өндірген, Массачусетс штатының Нидхэм қаласында орналасқан американдық электроника компаниясы. PDS 1 1970 жылы дебют жасады. Бұл Иван Сазерлендтің Sketchpad жүйесінің қозғалыспен өте интерактивті компьютерлік графикалық дисплейінің алғашқы, төмен бағалы коммерциялық іске асырылуы болды. Қосымша опцияларды ескермегенде, оның бағасы 8300 долларды құрады, бұл төрт Volkswagen Beetle машинасының құнымен тең еді. PDS 1 функционалдық тұрғыдан 30 есе қымбат IBM 2250 жүйесімен салыстырылатын болды. Бұл компьютерлік жұмыс станциялары мен қазіргі заманғы дисплейлерге жасалған маңызды қадам еді. PDS 1 құрамына CRT мониторы, пернетақта, жарық қаламы және шағын үстелдегі басқару панелі кірді, ал үстелдің төменгі бөлігінде электронды логиканың көп бөлігі орналасқан. Электроникаға қарапайым 16 биттік мини-компьютер, 8 дана 16 килобайттық магниттік ядролық жад және CRT сәулесінің қозғалысын басқаруға арналған дисплей процессоры кірді. IMLAC – бұл аббревиатура емес, Самюэл Джонсонның «Абиссиния князі Расселас тарихы» романындағы ақын-философтың есімі.

Өнімдердің уақыт реті

1968 жылы: Imlac құрылды. Олардың бизнес жоспары қор биржасы саудагерлері үшін интерактивті графикалық терминалдарды жасау болған, бірақ ол іске аспады. 1970: PDS 1 жалпы графикалық нарыққа енгізілді. 1972: PDS 1D енгізілді. Ол PDS 1-ге ұқсас, бірақ схемалары мен артқы панелі жақсартылған. 1973: PDS 1G енгізілді. 1974: PDS 4 енгізілді. Ол екі есе жылдам жұмыс істеді және екі есе көбірек мәтін мен графиканы жыпылықтаусыз көрсетті. Оның дисплейлік процессоры кескіш арқылы бірден интерактивті ұлғайтуды қолдайды. Оған жылжымалы нүктелі қосымша да қолдау бар еді. 1977 ж.: АҚШ-та шамамен 700 PDS 4 жүйесі сатылды. Олар жапсарылыс өндірісіне емес, тапсырыс бойынша жасалды. 1978: Dynagraphic 3250 енгізілді. Ол негізінен үлкен компьютерлерде жұмыс істейтін, терминал ішінде клиенттік бағдарламалаусыз, жеке Fortran кодталған графикалық кітапханамен пайдалануға арналған. ? ??? : Dynagraphic 6220 енгізілді. 1979: Imlac корпорациясы тек мәтіндік терминалдарды шығаратын Hazeltine корпорациясымен сатып алынды. 1981: Hazeltine-нің Imlac Dynagraphic Series II енгізілді. Ол SIGGRAPH-тің CORE 1979 3D графикалық кітапхана стандартына сәйкес келеді. Оның құны OEM көлемінде 9000 долларға тең болды. Оның 2Kx2K ажыратымдылығы, 192 килобайт жедел жады және 8086 микропроцессоры болды, барлығы монитордың ішінде. DEC GT40 PDS 1D-ге ұқсас дизайн мен бағаға ие болды. Оның үстел электронды құрылғылары ықшамдатылған және жергілікті мини-компьютер ретінде жапсарылыс өндірісті PDP 11/05 тақта жиынтығын пайдаланды. Бұл автоматты түрде бағдарламалау құралдарының кең жиынтығын қамтамасыз етті. Бірақ оны да көбінесе үлкен PDP жүйелерінде жұмыс істейтін қосымшалар басқарды.

Жаңа векторлық дисплей

Монитор болған 14 дюймдік монохромды векторлық дисплей, жергілікті жадтан үнемі жаңарып тұратын. Оның қалыпты ажыратымдылығы – 1024 х 1024 адрестелетін нүкте, ал кішкентай шрифт масштабында – 2K x 2K. КРТ электронды сәулесі X және Y координаталары мен бұрышы бойынша бағдарламалық басқарумен еркін қозғалып, жеке көлбеу сызықтар мен әріп формаларын салды, бұл қаламмен қағазға сызуға ұқсас, қаламдық принтер сияқты. Сәуле экранның бос аймақтарын өткіріп жіберді. Объектілерді кез келген ретпен салуға болады. Векторлық дисплейлер – қазіргі таңда ескірген растрлық сканерлеу дисплейлеріне балама. Векторлық дисплейлерде КРТ электронды сәулесі көрсетілетін сызықтар мен қисықтарды ғана «салады». Растрлық сканерлеу дисплейлерінде кескін пиксельдік нүктелердің торынан («биттік карта») тұрады, ал КРТ сәулесі экранды тұрақты көлденең үлгімен (телевизорлардағыдай) қайта-қайта сүртіп өтеді, қандай нүктелер жанғандығына қарамастан. Биттік карталық растрлық графика векторлық графикаға қарағанда әлдеқайда көп жадты қажет етеді. XGA деңгейі 1024x768 қара-ақ ажыратымдылығына 96 килобайт бейне жаңарту жады қажет, бұл негізгі PDS 1-ден 12 есе көп. 1970 жылы мұндай көлемдегі жадтың құны шамамен 8000 долларға тең болды. (Қазіргі уақытта DRAM-ның құны 0,05 центтен басталады.) Векторлық дисплейлер деректер диаграммаларын көрсетуге, сызықтық суреттерді және CAD диаграммаларын өңдеуге, 3D сымдық модельдерді айналдыруға, мәтінді өңдеуге, баспа беттерін құрастыруға және қарапайым ойындар ойнауға ыңғайлы болды. Бірақ олар түстерді, кескіндерді, толтырылған аймақтарды, ақ фонда қара мәтінді немесе кәсіби басылған мәтіннің шрифтіне сәйкес келетін WYSIWYG сапасын қолдамады. PDS 1 экраны көзге көрінетін жыпылықтауды болдырмау үшін секундтық 40 рет жаңартылып немесе қайта салынып тұрды. Бірақ сәуленің бұзылмаған қозғалысы растрлық дисплейдегі тұрақты қозғалыстан баяу болды. Сәуленің бұрылуын магниттік орамдар басқарды, және олар тоқтың өзгеруіне қарсы күресті. Экран 800 дюймнен астам сызықтармен немесе 1200-ден астам символмен толтырылғанда жыпылықтайтын, өйткені сәулеге бәрін қайта салу үшін секундының 1/40-нан астам уақыт қажет болатын. Бәсекелес, арзан бағадағы Tektronix 4010 графикалық терминалы тұрақты жаңартуды қажет етпейтін және демек, жергілікті компьютерлік дисплей жады мүлдем қажет етпейтін, жадты сақтау түтігі CRT технологиясын қолданды. КРТ люминофоры кескіннің жарқырауын есте сақтады. Бірақ Etch A Sketch сияқты, жинақталған кескінге тек бүкіл экранды өшіру арқылы және содан кейін үлкен компьютерден қайта жіберілген деректермен оны қайта салу арқылы өзгертуге немесе жылжытуға болады. Бұл PDS 1-ге қарағанда интерактивтілігі төмен және анимацияны көрсетуге мүмкіндік бермейді. Бұл дәуірдегі басқа дисплейлерде мәтіннің шрифтері бекітілген және оларды өзгертуге болмайтын. Мысалы, CDC 6600 операторлық консольдары Charactron CRT электронды сәулесін A пішінді тесігі бар металл штамп маскасы арқылы немесе B пішінді тесігі арқылы жіберіп, әр әріпті бірден қалыптастырды. Бірақ PDS 1-де барлық әріптердің пішіні, мөлшері және арақашықтығы бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы толық басқарылды. E әрпінің әрбір қажетті пішіні сол әріп үшін қысқа векторлық штрихтардың тізбесін орындайтын жеке дисплейлік кіші бағдарламасына ие болды. Экрандағы әрбір әріптің пайда болуы – дисплейлік процессордың сол әріптің кіші бағдарламасына шақыруы. Бұл схема кез келген шрифтерді, кеңейтілген символдар жиынтығын және тіпті араб тілі сияқты оңнан солға қарай жазылатын тілдерді қолдады. Кішкентай, жылдам сурет салуға арналған шрифтер жаман болды, дөңгелек контурлардың алмаз тәрізді жуықтамаларымен. Дисплейлік кіші бағдарлама схемасы электрондық дизайн символдарымен де жұмыс істеді. PDS 1 мониторының экраны тіктөртбұрышты және портреттік немесе ландшафттық бағдарламада қол жетімді болды. 1K x 1K нүктелер желісі мәтін мен графикалық экранды толтыруға мүмкіндік беру үшін ұзын бағытта 33%-ға созылды. Барлық графикалық бағдарламалар квадрат емес пиксельдерді ескеруі керек болды. Егер жүйе негізінен графикалық мақсаттар үшін пайдаланылса, мониторды экранның шеттерін тұрақты түрде пайдаланбайтын созылмаған тормен орнатуға болады.

The monitor was a 14 inch monochrome vector display, continually refreshed from local memory. Its normal resolution was 1024 by 1024 addressable points, and 2K x 2K in small font scaling mode. The CRT electron beam moved freely in X and Y position and angle under program control to draw individual sloped lines and letter forms, much like the pen on paper motions of a pen plotter. The beam skipped blank areas of the screen. Things could be drawn in arbitrary order. Vector displays are a now obsolete alternative to raster scan displays. In vector displays, the CRT electron beam 'draws' only the lines and curves displayed. In raster scan displays, the image is a grid of pixel spots (a 'bitmapped' image), and the CRT beam repeatedly sweeps the entire screen in a fixed horizontal pattern (like in TV sets), regardless of which dots are turned on. Bitmap raster graphics require much more memory than vector graphics. XGA level 1024x768 black/white resolution requires 96 kilobytes of video refresh memory, 12 times more than a basic PDS 1. In 1970, that much core memory cost about $8000. (It now costs only 0.05 cents of shared DRAM.) Vector displays were good for showing data charts, modifying line drawings and CAD diagrams, tumbling 3 D wire frame shapes, editing text, laying out printed pages, and playing simple games. But they did not handle colors, images, filled in areas, black on white screens, or WYSIWYG fidelity to the fonts of professionally printed text. The PDS 1 screen was repeatedly refreshed or redrawn 40 times per second to avoid visible flickering. But irregular beam motion was slower than the steady motions on raster displays. The beam deflections were driven by magnetic coils, and those coils fought against rapid changes to their current. The screen flickered when filled with more than 800 inches of lines or more than 1200 characters, because the beam then needed more than 1/40th of a second to retrace everything. The competing lower cost Tektronix 4010 graphics terminal used an alternative storage tube CRT technology which required no continual refresh and hence no local computer display memory at all. The glowing image was remembered by the CRT phosphor itself. But like an Etch A Sketch, the accumulated image could be modified or moved only by flash erasing the entire screen and then slowing redrawing everything with data resent from some large computer. This was much less interactive than the PDS 1 and could not show animations. On other displays of this era, text fonts were hardwired and could not be changed. For example, the operator consoles of the CDC 6600 formed each letter all at once by sending the Charactron CRT electron beam through a metallic stencil mask with an A shaped hole, or through a B shaped hole, etc. But on the PDS 1, all letter shapes, sizes, and spacing were entirely controlled in software. Each desired form of the letter E had its own display subroutine which executed a sequence of short vector strokes for that letter. Each occurrence of a letter on the screen was a display processor call to that letter's subroutine. This scheme handled arbitrary fonts, extended character sets, and even cursive right to left languages like Arabic. The smaller, fastest drawing fonts were ugly, with diamond shaped approximations of rounded loops. The display subroutine scheme also handled electronic design symbols. The PDS 1 monitor face was rectangular and was available in portrait or landscape orientation. The 1K x 1K grid of points was stretched 33% in the longer direction to allow text and graphics to fill the screen. All graphics programs then had to account for the non square pixels. If the system was to be used mainly for graphics, the monitor could be installed with an unstretched grid leaving ends of the screen permanently unused.

Екі процессор

PDS 1-дің дисплей процессоры және оның шағын компьютері бір уақытта, бір жадтан жұмыс істеді. Дисплей процессоры үшін нұсқаулар әріптер мен қисықтарға арналған 1 байттық қысқа штрихтық нұсқаулар, 6 байттық ұзақ векторлық нұсқаулар және 2 байттық шартсыз секірулерден тұрды. Дисплей процессорында стандартты АЛУ нұсқаулары болған жоқ және ол жадты ешқашан өзгертпеді. Секурірулер әріптер мен символдар сияқты қайталамалы объектілерді шақыру үшін қосалқы бағдарламаларды қолдады. Сондай-ақ секурірулер көрсетілген объектілерді жылдам өңдеу үшін байланысты тізімдерге орналастыруды қолдады. XY координаталары тек бүтін сан түрінде болды. Бұру немесе кездейсоқ масштабтау мүмкіндігі болған жоқ. Егер символ экран жиегінен шығып кетсе, кескіштің орнына сәуле екінші жағына оралып, бейне бұрмаланатын еді. Сондықтан, қолданбаның жоғары деңгейлері бөлек дерек құрылымдарын пайдалана отырып, кескіштің дұрыс екенін тексеруі керек болды. (Бұл кейінірек шыққан үлгілерде түзетілді.) Әріп қаріптерінің қосалқы бағдарламаларын құрастыру тілі арқылы жасалды. Сызықтар мен жалпы макеттің коды жергілікті шағын компьютерде немесе қашықтағы үлкен компьютерде жұмыс істейтін бағдарламалармен динамикалық түрде жасалды. PDS 1-дің кіші компьютері пайдаланушының пернетақтасымен және жарық қаламымен әрекеттесуге жылдам жауап беру үшін қажет болды, көмек алу үшін қашықтағы үлкен компьютермен байланысуды кешіктірмей. Шағын компьютердің негізгі міндеті келесі жаңару циклы үшін дисплей тізімін құру және өзгерту болды. Мәтін мен 2D сызықтық графика үшін бұл оңай болды және көп есептеуді қажет етпеді. Құныны азайту үшін Imlac компаниясы мүмкіндігінше аз регистрлер мен логикалық қақпалары бар қарапайым шағын компьютерін жасады. Бұл DEC PDP 8-ге ұқсас, бірақ 12 бит емес, 16 биттік нұсқаулар мен деректерді қолданды. Бүтін санды көбейту/бөлу нұсқаулары, қозғалатын нүкте нұсқаулары, микропрограммалау, виртуалды адрестеу және кэш болған жоқ. Адресті өзгертудің жалғыз түрі жадта сақталған жанама адрес көрсеткіштері арқылы болды. Кейбір көрсеткіш жасушалары пайдаланылғанда автоматты түрде көбейеді. Стек операциялары қолдау таппады. Бұл шағын компьютеріне бағдарламалау құрастыру тілі арқылы жасалды. Ол басқа объектілік кодпен үйлесімді емес еді, сондықтан құралдарды қолдау шектеулі болды. Imlac ақырында, тығыз жадқа байланысты бірнеше сағатқа созылатын өздігінен жүретін Fortran компиляторын қосты. Кейбір PDS үлгілерінде IBM 2310 картридждік дискілік дискісі немесе 8 дюймдік дискета болды. Бұл бағдарламалық жапсырмаларды қолдайтын қарапайым дискілік ОС-ты іске қосты. Дискілер кейінгі өнімдерден алынып тасталды. PDS 1 электроникасы 7400 сериялы төмен тығыздықты TTL интегралдық схемаларынан құралған, әрбір DIP чипінде ондаған логикалық қақпалар немесе 4 регистр биті болды. Кішкентай баспалы схемалық карталардың әрқайсысында 12 чип орналастырылды. Төменгі жақтағы тұғыр үш қатар карточкаларды ұстады, әр қатарда 25 карточка және барлық карточкаларды байланыстыратын сыммен оралған артқы панель болды. Біртектес артқы панельдік шина болған жоқ. Клиенттік құжаттамаға порт деңгейіне дейінгі толық сызбалар кірді, сондықтан клиенттер өздерінің интерфейстік тақталарын жасауға мүмкіндік алды. Жүйенің қалай жұмыс істейтінін толық көруге, ұстауға және түсінуге болады. Негізгі жадтың циклдық уақыты PDS 1 үшін 2,0 микросекунд, ал PDS 1D үшін 1,8 микросекунд болды. TTL логикасы 10 есе жылдам жұмыс істеді, ядролық жад циклына 10 уақыт импульсымен. Базалық PDS 1 ұзақ векторларға арналған қосымша аппараттық карталарды қамтыған жоқ. Оның орнына, шағын компьютер қысқа штрихтық дисплей нұсқауларының ұзақ тізбесін жасады. Бағдарламалық жасақтама жылдам Брезенхам әдісін қолданды, көбейту мен бөлуді орындамай, еңкейген сызықтардың аралық нүктелерін есептеді. Ұзақ векторлық аппаратты құрылғыға да тек қосу/алу схемасы қажет болды. Егер ұзақ векторлық бағдарлама қателікпен ұзын векторлық опциясы жоқ базалық машинада іске қосылса, дисплей процессоры қалыптан шығып, монитордың фосфорын немесе бұрылу күшейткіштерін өртеп жіберуі мүмкін.

The PDS 1's display processor and its minicomputer ran simultaneously, out of the same memory. Instructions for the display processor consisted of 1 byte short stroke instructions for letters and curves, and 6 byte long vector instructions, and 2 byte unconditional jumps. The display processor had no conventional ALU instructions and never modified memory. Jumps supported subroutine calls for repeated objects like letters and symbols. Jumps also supported arranging displayed objects into linked lists for quick editing. XY positions were in integer form only. There was no support for rotations or arbitrary scaling on the fly. If a symbol crossed over an edge of the screen, the beam wrapped around to the other side rather than being clipped, making a smear. So higher levels of the application had to do the clipping test, using separate data structures. (This was fixed in later models.) Programming the letter font subroutines was via assembler language. Code for line drawings and overall layout was generated on the fly, by programs running on the local minicomputer or on a large remote computer. The PDS 1's built in minicomputer was needed for responding to user keyboard and light pen interactions quickly, without delays in talking to a remote timeshared large computer for help. The minicomputer's main task was to build and modify the display list as needed for the next refresh cycle. For text and 2 D line graphics this was easy and did not involve much computing. To minimize costs, Imlac designed their own simple minicomputer with as few registers and logic gates as possible. It was a single accumulator machine much like a DEC PDP 8, except using 16 bit instructions and data instead of 12 bits. There were no integer multiply/divide instructions, no floating point instructions, no microprogramming, no virtual addressing, and no cache. The single form of address modification was via indirect address pointers held in memory. Certain pointer cells would auto increment when used. Stack operations were not supported. Programming of this minicomputer was via assembler language. It was not object code compatible with anything else and so had limited tool support. Imlac eventually added a self hosted Fortran compiler with hour long compiles due to the cramped memory. Some PDS models had an optional IBM 2310 cartridge disk drive or 8 inch floppy drive. These ran a rudimentary disk OS supporting program overlays. The disks were dropped from later products. The PDS 1 electronics were built from 7400 series low density TTL integrated circuits, with only a dozen logic gates or 4 register bits per DIP chip. Small printed circuit cards held up to 12 chips each. The shallow desk pedestal held three racks or rows of cards, with 25 cards per row, and a wire wrap backplane connecting all cards. There was no uniform backplane bus. Customer documentation included complete schematics down to the gate level, so that customers could design their own interface boards. It was possible to see, touch, and understand every detail of how the whole system worked. Cycle time for the core memory was 2.0 microseconds for the PDS 1, and 1.8 microseconds for PDS 1D. TTL logic ran 10x faster, with 10 timing pulses per core memory cycle. The basic PDS 1 did not include the optional hardware cards for long vectors. Instead, the minicomputer created a long sequence of short stroke display instructions. The software used a quick Bresenham method to compute intermediate points for sloped lines without doing multiplies or divides. The long vector hardware similarly needed only an add/subtract circuit. If a long vector program was mistakenly run on a basic machine without that option, the display processor could go wild and potentially burn the monitor phosphor or deflection amplifiers.

Қолданбалар

PDS 1 және PDS 4 құрылғыларын Ғылыми-зерттеу ұйымдары мен көптеген университеттер аз санда сатып алды. Олар компьютерлік қолданбаларды жасап, графикалық жүйелерді жобалайтын жаңа буын мамандарды дайындады. FRESS гипермәтіндік жүйесі PDS 1 жүйесінен қол жеткізгенде мүмкіндіктері мен қолдану ыңғайлылығы арта түсті; пайдаланушы жарық стилусімен гиперсілтемелер жасап, оларды бірнеше перне басу арқылы оңай құра алатын болды. PDS 1 қолданғанда FRESS-те көп терезелі өңдеу де мүмкін еді. PDS 1 жүйелері Arpanet желілік графикалық протоколын жобалау үшін пайдаланылды. Imlac дисплей жүйелері визуалды дизайн мен арнайы бағдарламалық қамтамасыздандыруды қамтитын түрлі ірі коммерциялық өнімдерге енгізілді. Imlac, PDS 1 негізінде CES деп аталатын газет беттерін құру және жинау жүйесін сатты. MCS Anvil механикалық CAD жүйесі кейінірек Imlac жұмыс станцияларын механикалық бөлшектерді интерактивті жобалау үшін пайдаланды, олар металлдан автоматты түрде кесілді. Кейбір қарапайым қолданбалар, мысалы мәтін редакторлары, толығымен Imlac ассемблерінде кодталған және үлкен компьютерге көптеген араласуларсыз жұмыс істей алатын. Хофштадтер өзінің «Гёдель, Эшер, Бах» кітабын Imlac редакторында жазды. Бірақ көптеген графикалық қолданбаларға күшті қалқың нүктелік қолдау, компиляторлар және файлдық жүйе қажет болды. Бұл қолданбалар көбінесе қымбат уақыт бөлісілетін компьютерде жұмыс істеді, ол Imlac-қа өңделген кескін деректерін жіберді, ол жалпы графикалық терминалды эмуляциялайтын шағын ассемблер бағдарламасын іске қосты. Типик қолданылуы – бұрын офлайн режимінде салынған архитектуралық суреттер мен анимациялық бейнелерді көрсету. PDS 1 пайдалануы бірнеше жыл бойы анимацияны немесе интерактивті сурет салуды және нысандарды сүйреуді қолдайтын стандартты бағдарламалық кітапхананың болмауынан шектелді. Бірақ түнгі уақытта студенттер көңіл көтеру үшін ғана үлкен көлемде код жазуға дайын болды. Бүгінде ең көп еске алынатын PDS 1 қолданбалары – алғашқы интерактивті ойындар. Екі ойыншылық Spacewar! PDP 1 демо-нұсқасынан көшірілді. Танымал Frogger аркадалық ойынының алғашқы нұсқасы Freeway Crossing 1971 жылы психологиялық эксперимент аясында PDS 1-де құрылды. Mazewar, алғашқы онлайн көп ойыншылы компьютерлік ойын, PDS 1-де құрылды. Кейіннен 8 ойыншы PDS 1 станцияларында немесе MIT хост PDP 10 компьютерімен Mazewar AI бағдарламасын іске қосатын басқа терминалдарда ойнады. MIT пен Стэнфорд арасындағы Mazewar ойындары ертедегі Arpanet-тегі маңызды дерек жүктемесі болды.

The PDS 1 and PDS 4 were bought in small numbers by R&D organizations and many universities. They developed pioneering computer applications and trained the next generation of graphics system designers. The FRESS hypertext system had enhanced capability and usability if accessed from a PDS 1 system; the user could make hyperlinks with a light pen and create them simply with a couple of keystrokes. Multi window editing on FRESS was also possible when using the PDS 1. PDS 1 systems were used to design Arpanet's network graphics protocol. Imlac display systems were bundled into various larger commercial products involving visual design and specialized software. Imlac sold a newspaper layout and typesetting system using PDS 1 called CES. MCS's Anvil mechanical CAD system used later Imlac workstations to interactively design mechanical parts, which were then milled out automatically from metal stock. Some simple applications such as text editors were entirely coded in Imlac assembler and could run without much involvement with a larger computer. Hofstadter composed his book Gödel, Escher, Bach on an Imlac editor. But most graphics applications required strong floating point support, compilers, and a file system. Those applications ran mostly on an expensive timeshared computer, which sent digested image data to the Imlac, which ran a small assembler program emulating a generic graphics terminal. A typical use was rendering architectural drawings and animated walkthroughs that had been previously drawn offline. PDS 1 use was held back for several years by not having a standard program library supporting animation or interactive drawing and dragging of objects. But at night time, students were willing to write large amounts of assembler code just for fun. The PDS 1 applications most remembered today are the early interactive games. The two player Spacewar! was ported from a PDP 1 demo. Freeway Crossing, an early predecessor of the popular arcade game Frogger, was created on a PDS 1 as part of a psychology experiment in 1971. Mazewar, the first online multiplayer computer game, was created on a pair of PDS 1's. Later, up to 8 players ran on PDS 1 stations or other terminals networked to the MIT host PDP 10 computer running the Mazewar AI program. Mazewar games between MIT and Stanford were a major data load on the early Arpanet.

Векторлық дисплейлер пиксельмен алмастырылады

Компьютерлік жадтың тығыздығы, сыйымдылығы және бағасы ондаған жылдар бойы тұрақты және экспоненциалды түрде жақсарды, бұл Мура заңы деп аталатын инженерлік тенденция. Жаңартылатын немесе сақтау векторлық дисплейлердің шектеулері тек олар растрлық сканерлеуге қарағанда әлдеқайда арзан болған кезде ғана қабылданды. 128 килобайттың бағасы маңызды болмай қалғанда растрлық графикалық дисплейлер сөзсіз жеңіске жетті. Xerox PARC-тегі Imlac PDS 1 олардың өзара әрекеттесуімен және графикасымен әсер етті. Бірақ оның жаман мәтіні Чак Таккерді 1973 жылы эксперименталды биттік картасы бар Xerox Alto машинасын жасауға итермеледі, бұл көп жад зерттеуге қатысты емес, жеке пайдаланушыларға қолжетімді болғаннан он жыл бұрын болды. Ал Alto графикалық интерфейс революциясына бастап кетті. PDS 1 және ұқсас векторлық терминалдар 1980-ші жылдары (бағдарламаланбайтын) растрлық графикалық терминалдармен, мысалы AED767, ауыстырылды. Содан кейін растрлық графикасы бар Terak 8510/a UCSD Pascal машинасы және жоғары өнімді PERQ Unix жүйесі сияқты оңай бағдарламаланатын жеке жұмыс станцияларымен алмастырылды. Оларды микропроцессорлық Macintosh, Windows PC және бейне ойын консольдары ығыстырды. Ал қазір смартфон ішіндегі бір чиппен алмастырылды.

Эмуляция

2013 жылы sImlac деп аталған Imlac эмуляторы құрастырылды. Осы эмулятордың жаңартылған нұсқасын Сиэтл қаласындағы Living Computers: Museum + Labs-тың GitHub репозиторийінен алуға болады.