Кіріспе

Түркия, Солтүстік Кипр, Ливан және Осман империясындағы аудан әкімінің атағы – Каймакам. Бұл атақ Осман империясының түрлі шенеуніктері, соның ішінде уақытша үлкен визирлер, провинциялық санджақтардың губернаторлары және аудандық қазалардың басшылары қолданған. Аталған атақ сақталған және кейде Түркия Республикасы, Кувейт, Ирак және Ливан сияқты Осман империясының мұрагер елдеріндегі провинциялық немесе кіші аудандық губернаторларға аудармасыз қолданылады.

Аттар

Атауы 1645 жылдан бері ағылшын тілінде латын әріптерімен жазылып, өте көптеген әр түрлі нұсқалары бар. Қазіргі кезде ең көп қолданылатын түрлері – қаймақам, каймакам және қаймақам. Қазіргі түрік тіліндегі сөз – қаймақам, ол осман тілінен алынған қаймақам (قایمقام) сөзінен, ал ол араб тілінен алынған qāʾim maqām (قَائِم مَقَام) сөзінен шыққан, мағынасы – "орнына тұрушы" немесе "орынбасар".

Осман империясы

Осман империясында қаймақам (садарет қаймақамы немесе қаймақ паша) атағы бастапқыда Ұлы везирдің ауруы, жорыққа кеткенде немесе бір Ұлы везирдің қызметтен босатылуы мен жаңа тағайындалғанның астанаға келуі аралығында оның орнын басу үшін пайдаланылды. Бұл практика 16 ғасырда, мүмкін тіпті одан бұрын басталып, империяның соңына дейін жалғасты. Қаймақам Ұлы везирдің толық құқықтарына ие болды, бірақ әскери науқандарды басқаруға араласуға рұқсат етілмеді. Визирлер қатарынан таңдалған қаймақамдар астана саясатында маңызды рөл атқарды және көбінесе Ұлы везирдің орнын басуға тырысып, оған қарсы интригаларға қатысты. Империяның соңғы онжылдықтарында қаймақам лауазымын императорлық кабинет мүшелері немесе Шейх әл-Ислам атқарды. 1947 жылғы туған күн сыйлығында МБЕ орденімен марапатталған Диран Бодосян Транс-Иордания шекаралық күшінің "Қосалқы төлем жөніндегі көмекші қаймақам" деп аталды.