Кіріспе
Вал-Жальберт – Квебек провинциясындағы көшіп кеткен қала. Ол Сагеней-Лак-Сен-Жан аймағында, Шамбор қаласынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ауыл 1901 жылы негіз салынды және көп ұзамай Дамасе Жальберт Ouiatchouan шатқалының іргесінде салған қағаз целлюлоза зауытының арқасында өркендеді. Бірақ, бұл өркендеу ұзаққа созылмады, 1927 жылы зауыт күрт жабылуына байланысты тұрғындардың барлығы ауылды тастап кетті. 1960 жылы ол парк ретінде ашылды. 70-тен астам сақталған тасталған ғимараттары бар Вал-Жальберт Канададағы ең жақсы сақталған көшіп кеткен қала деп есептеледі.
Val Jalbert is a ghost town in the Saguenay Lac Saint Jean region of Quebec, Canada. It is located northwest of the town of Chambord. The village was founded in 1901 and soon saw success in the pulp mill created by Damase Jalbert at the base of the Ouiatchouan Falls. However, the success was fleeting as the abrupt closure of the mill in 1927 led the desertion of the entire village. It became a park in 1960. With over 70 original abandoned buildings, Val Jalbert has been described as the best preserved ghost town in Canada.
Топонимика
Ауыл 1842-1904 жылдары өмір сүрген Дамасе Джалберт құрған, ол 1901 жылы Ouiatchouan Pulp Company компаниясын да құрды; сол жылы ауылға алғаш рет одан өтетін өзеннің атымен Сент-Жорж де-Уиатчуан деген ат берілді. Кейіннен 1913 жылы Чикутими целлюлоза компаниясы оны құрылтайшысының құрметіне Вал Джальберт деп атады.
Компаниялық қала
Шамборд және Роберваль муниципалитеттерінің шекарасында орналасқан Вал-Жальберт 1901 жылы Лак-Бушеттен Дамасе Джальберттың Ұлыбритания мен Америкада газет қағазына деген сұранысты қанағаттандыру үшін целлюлоза-қағаз фабрикасын салғанда құрылды. Бұл жер өте ыңғайлы болды, себебі машиналарды іске қосуға қажетті энергияны Оиатчуан өзеніндегі 72 (236') және 35 метрлік (115') екі сарқырама өндіре алатын. 1904 жылдың сәуір айында Джальберт қайтыс болғаннан кейін компанияны американдық инвесторлар сатып алды. Ouiatchouan Falls Paper Company жаңа қауымдастықта жұмысшылар үшін төрт түрлі тұрғын үйлермен қала құрылысының негізін қалады. Жоспарланған қауымдастық жұмысшылардың үйлерін қаланың жоғарғы бөлігінде, ал негізгі бизнес орталықтарын төменгі бөлігінде орналастырып, бөліп көрсетті. Компания сонымен қатар шалғайдағы қауымдастыққа электрмен жабдықтау, кәріз жүйесі, су құбырлары және телефон байланысы сияқты заманауи инфрақұрылымды дамытты. 1909 жылы компания Джулиен Эдуард Альфред Дюбуктің Чикутими целлюлоза компаниясына сатылды, ол қауымдастықтың жоспарланған дамуын жалғастырды. Шамамен он жыл өткен соң, испан жұқпалы тұмауы оның аз халқына зор қиындықтар келтірді.
Жұлдыздар қаласы
1927 жылы бір жыл ғана зауытқа ие болған «Квебек целлюлоза және қағаз фабрикасы» ЖШС, өңделмеген механикалық целлюлозаға сұраныстың төмендеуіне байланысты барлық қызметін тоқтатты. Нарық жағдайының жақсаруына үміттене отырып, көптеген жұмыссыз жұмысшылар 1929 жылға дейін қалада қалды, бірақ содан кейін компания барлық үйлерді тақтаймен жабуға бұйырды. Жергілікті дін қызметкері Джозеф Эдмонд Тремблей және 1915 жылы Валь-Жальбертке жергілікті мектепте сабақ беру үшін келген Чикутимиден келген қарындастар 1929 жылдың 15 қыркүйегінде қалашықты мүлдем тастап кетті.
Оиачуан өзеніндегі гидроэлектрлік бөгет жобасы
2009 жылдың қазан айында «Энергиялық қоғамдық бірлестік Лак-Сен-Жан» тарихи диірменнің жанында 18,3 мегаватттық гидроэлектр стансасын салу және Уиатчуан шатқалының жоғары жағында бөгет салу жоспарларын жариялады. «Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қоғамдық тыңдаулар бюросы» (BAPE) 2012 жылдың наурыз және сәуір айларында Роберваль және айналасындағы аудандардың тұрғындарының алаңдаушылықтарын тыңдады. Ұсынылған пікірлердің 75%-ы бөгет жобасына қарсы болды. 2012 жылдың 13 шілдесінде BAPE жобаны жүзеге асырушыға жағымды баға берді. Тарихи Валь-Жальбер ауылы Лак-Сен-Жан аймағындағы Сен-Фелисиен хайуанаттар бағынан кейін екінші ең танымал туристік орын. Көптеген туристер Валь-Жальберге оның шарлауығын көру үшін келеді. Жобаны жүзеге асырушы күндізгі жұмыс сағаттарында секундына шамамен 1 метрлік эстетикалық ағынды қамтамасыз етуді жоспарлады, бұл жазғы туристердің әдеттегі орташа жылдамдығының жартысына тең. Түнде және алты қыс айында жобаны жүзеге асырушы секундына шамамен 1 тонналық экологиялық ағынды қамтамасыз етуді ұсынды, бұл стандартты ыстық су резервуарына тең. 2012 жылдың қыркүйегінде «Уиатчуан Валь-Жальберді қорғау коалициясы» (CSOV) және «Rivières қоры» жобаның тиімділігін сынап, Уиатчуан өзені мен оның шатқалын сақтауға тырысты. 2012 жылдың 5 желтоқсанында Квебек Министрлер Кеңесі Валь-Жальбердегі гидроэлектр стансасы мен бөгет құрылысына рұқсат беру туралы қаулы қабылдады. 2013 жылдың басында тәуелсіз фирма жүргізген сауалнама Лак-Сен-Жан халқының 53%-ы бөгет жобасына қарсы екенін көрсетті. 2013 жылдың 5 ақпанында Табиғи ресурстар министрі Мартин Уэльет көптеген оппозиция өкілдерін алаңдатқан Валь-Жальбер жобасын қоспағанда, даулы шағын гидроэлектр бөгеттер бағдарламасын тоқтатты. Екі күннен кейін, 2013 жылдың 7 ақпанында Квебек Тұрақты даму, қоршаған орта, жабайы табиғат және саябақтар министрлігі жобаны жүзеге асырушыға алдын ала жұмыстарды жүргізуге рұқсат беретін рұқсат куәлігін берді. 2013 жылдың 11 ақпанында электр стансасының құрылысы басталды, құрылыс техникасы мен жұмысшылар нысанға жетті. 2013 жылдың 15-16 ақпанында Léger Marketing компаниясы жүргізген сауалнамаға сәйкес, сауалнамаға қатысушылардың 51%-ы жобаға қарсы, ал 40%-ы оны қолдады. Сонымен қатар, сауалнамаға қатысушылардың 61%-ы құрылысты тоқтату немесе күшінен шығару қажет деп санайды. 16 ақпанда Мастеуиатш қауымдастығының иннулары референдум арқылы кеңесуден бас тартты және Мастеуиатш халқының төрттен бір бөлігі қол қойған петицияны ұсынды, бұл қазіргі таңдағы кеңестің (жобада 45% үлесі бар) 2013 жылдың 27 мамырында мерзімінен бұрын сайлау өткізуіне мәжбүр етті. 2013 жылдың 8 сәуірінде Уиатчуанды азат ету майданының бес мүшесі туристерді шарлауықтың басына жеткізетін екі көк кабинаға кіріп, өздерін жапты. Барлығы бір күні полициямен ұсталды.