Кіріспе

Израиль теннисшісі Андреас "Энди" Рам (; 1980 жылдың 10 сәуірінде туған) – ізраилдық кәсіби теннисші, қазір зейнеткерлікте. Ол негізінен жұптық ойынға маманданған және үш Олимпиада ойындарына қатысқан. Рам – үлкен турнирде (Grand Slam) жеңіске жеткен алғашқы ізраилдық теннисші. 2006 жылы Уимблдон турнирінде Вера Звонарёвамен бірге аралас жұптық сында жеңіс тойлады. Содан кейін 2007 жылы Натали Дешимен бірге «French Open» турнирінде аралас жұптық сында, ал 2008 жылы Джонатан Эрлихпен бірге «Australian Open» турнирінде ерлер жұптық сында жеңіске жетті. 2008 жылдың 5 шілдесінде жұптық сында әлемдік рейтингте 5-орынға ие болды. 36 жұптық финалға қатысып, 2013 жылға дейін олардың 20-сын жеңіп алды, көбінесе серіктесі Джонатан Эрлихпен; Израильде олар "Энди-Йони" деп танымал. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Дэвис кубогындағы жұптық ойындағы көрсеткіші 20–7. 2014 жылдың мамырында зейнеткерлікке шығу туралы хабарлады, ол Израильдің қыркүйектегі Дэвис кубогынан кейін күшіне енеді. 2015 жылдың сәуірінде Pulse Play компаниясының бас директоры Рам әлемдегі әуесқой теннисшілерге арналған киілетін технология және қосымшадан тұратын жаңа стартапын жариялады.

Ерте және жеке өмір

Рам Андреас Рам Уругвайдың Монтевидео қаласында туған және еврей. Оның әкесі Амира, 1950 жылдары «Бейтар Иерусалим» футбол клубының кәсіби ойыншысы болған, израильдік. Әкесі жарақат алғаннан кейін, оны «шлихут» (елге қызмет ету) мақсатымен Уругвайға жіберді, сол жерде ол Рамның уругвайлық анасымен танысты. Ол балалар тіс дәрігері. Оның үлкен ағасы және кіші қарындасы бар. Олар Рам бес жасқа толғанда Иерусалимге көшіп келді, сол кезде ол теннис ойнауды бастады. «Басында қиын болды, себебі мен тіл білмейтінмін, балабақшадағы балалармен тіл табыса алмадым», – деді Рам. «Ата-анам біз келгеннен кейін көп ұзамай мені теннис орталығына жіберуге шешім қабылдады». Рам – «Бейтар Иерусалим» футбол командасының жанкүйері. «Отбасыңнан алыс болу оңай болған жоқ», – деп есіне алады Рам. «Бірақ бұл сенің болашақ кәсібің екенін және өмірің бойы осымен айналысатыныңды білесің. Күніне екі рет жаттығасың, ал қалған уақытта оқуға барасың». Ол Уингетте алғаш рет Джонатан Эрлихпен кездесті, ол да Оңтүстік Америкада туған, болашақ жұптық серігі.

2002 жыл

2002 жылы Рам жарақаттанып, тізе және арқасына операция жасағандықтан ойнаған жоқ. Ол екі ай бойы таяқпен жүрді, жүре алмады және теннис ойнаудан бас тартуды ойлады. Серігі Джонатан Эрлихпен бірге оның маңызды жетістігі 2003 жылы Уимблдон чемпионатының жартылай финалына дейін жеткені болды. Олар жартылай финалға жолда үш қарсыласты жеңді. Шейрек финалда екі тараптың да сервісін бұзбаған матчта Рам мен Эрлих №2 тұрған Марк Ноулз бен Дэниел Несторды тікелей үш сетте жеңді: 7–6, 7–6, 7–6. Жарым финалда Рам мен Эрлих – кез келген «Үлкен дулыға» турнирінде жартылай финалға шыққан алғашқы израильдіктер – Уимблдонның қорғаныстағы чемпиондары Джонас Бьоркман мен Тодд Вудбриджге ұтылып қалды. 2003 жылы Рам Ресейлік Анастасия Родионовамен жұптасып, Уимблдонның аралас жұп финалына өтті. Олар теннис жұлдызы Мартина Навратилова мен Леандер Паеске есе жіберді. Сол кезде Рам екі ойын түрін қатар алып жүру қиын екенін сезіп, қос немесе жекелей ойынға назар аударуды таңдау керек деп ойлады. Ол қос ойынға ден қоюды шешті. Рам мен Эрлих 2004 жылғы қазан айында Лион халықаралық турнирінде тағы да жеңіске жетті. Олар финалда 7–6, 6–2 есебімен Йонас Бьоркман мен Радек Штепанекті жеңді. Рам мен Эрлих 2005 жылғы ақпанда Роттердамдағы кезекті ірі турнирде жеңіске жетті, бұл мәртебе үшін чехтар Сирил Сук пен Павел Визнерді жеңді. 2005 жылғы «French Open» турниріне қатыса алмады, себебі Рамның әкесі Францияға ұшуға дайындалып жатқанда қайтыс болды. 2005 жылғы тамызда, жекелей ойында ол Нью-Хейвенде бразилиялық Рикардо Меллоны (әлемнің 56-шы ракеткасы) 6–1, 6–4 есебімен жеңді. Рам мен Эрлих 2005 жылғы Уимблдонда аралас жұптар сайысында ойнады. Олар ширек финалда Кевин Ульетт пен Лизель Губерге қарсы шығып, 6–4, 3–6, 8–6 есебімен жеңіліп қалды. Рам мен Деши 2007 жылғы Уимблдон чемпионатында қайтадан жұптасып, үшінші турда 9-шы орындағы Марцин Матковски мен Кара Блэкке 6–3, 6–4 есебімен ұтылды. Цинциннатиде өткен тамыздағы ATP World Tour Masters 1000 турнирінде ол Эрлихпен бірге әлемнің бірінші ракеткалары Брайан ағайындыларын финалда 4–6, 6–3, 13–11 есебімен жеңіп алды. «US Open» турнирінде ол Эрлихпен жұптасып, 16-шы турда болашақ жеңімпаздар Саймон Аспелин мен Джулиан Саймонға 5–7, 6–7 есебімен ұтылды. Аралас жұптарда Натали Дешимен бірге ол жартылай финалға өтті. Сондай-ақ, бұл жұп Индиан-Уэллстегі Мастерс сериясының жеңімпазы атанды, финалда Нестор мен Зимонич жұбын жеңді. Эрлихтің жарақат алғаннан кейін Рам басқа серіктестермен ойнады және Венада (Макс Мирныймен) және Лионда (Ллодрамен) жабық корда өткен турнирлерде жеңіске жетті. Кейін Рам Мирныймен бірге Майами Мастерс турнирін жеңіп алды, ал бұрын Индиан-Уэллс Мастерсінде финалға шыққан болатын. Рам тағы да Эрлихпен мамыр айында Рамат-ХаШарон қаласында өткен Израиль Ашық АТФ челленджер турниріне қатысты, бірақ финалда жеңілгеннен кейін ол 2009 жылдың соңына дейін Мирныймен серіктестікке түсу туралы шешімін жариялады (Ресейге қарсы Дэвис кубогы матчын қоспағанда, онда ол Эрлихпен жұптасатын болады).

2010-2014 жылдар

2010 жылы Джулиан Ноулмен бірге French Open турниріне қатысты. Олар жартылай финалға дейін жетті, бұл екеуі үшін French Open-дегі ең жақсы нәтиже болды. 2012 жылдың мамырында Рам мен Эрлих Белградтағы Сербия Ашық турнирінде жеңіске жетті. 2014 жылдың мамырында 34 жасында ол зейнетке шығатынын хабарлады, бұл Израильдің қыркүйектегі Дэвис кубогы матчынан кейін күшіне енеді.

Дэвис кубогы

Рам 2001–09 жылдары Израильдің Дэвис кубогы командасында ойнады, шілде айының соңына дейін 14–8 есебімен ойнады. 2007 жылы ол Израильдің Люксембургті 5–0 есебімен жеңген екі матчында жеңіске жетті, сондай-ақ Израильдің Италия және Чилиге қарсы 3–2 есебімен жеңіске жеткен матчтарында (ол және Эрлих Олимпиаданың алтын медалінің иегерлері Гонсалес пен Массуды жеңді). 2008 жылы Рам мен Эрлих әлемдік топта Швецияға 3–2 есебімен ұтылған кезде Симон Аспелин мен Роберт Линдштедтқа қарсы жұптық матчта жеңіске жетті, содан кейін Рамның серігі Харел Леви перуастық дуэт Маурисио Эчазу/Матиас Силваны жеңіп, Израильдің 4–1 жеңісіне қол жеткізді, бұл Израильге келесі маусымда әлемдік топқа қатысуға мүмкіндік берді. 2009 жылдың наурызында Әмір Хададпен жұптасқан Рам Мальмёде бір жыл бұрын жеңілген швед жұбынан жеңілді, бірақ Израиль командасы жалпы есеп бойынша 3–2 жеңіске жетіп, әлемдік топтың ширек финалына өтті. Израиль (Дэвис кубогының рейтингінде 5,394 ұпаймен 8-орында) 2009 жылдың шілдесінде Тель-Авивтегі Nokia Arena-да жабық кортта өткен Дэвис кубогының ширек финалында Ресейді (2002 және 2006 жылдары жеңіске жеткен және Дэвис кубогының рейтингінде 27,897 ұпаймен көшбасшы болған) қабылдады. Израиль құрамында Рам, Эрлих, Дуди Села және Харел Леви болды. Ресей құрамында Марат Сафин (әлемдік рейтингте 24-орында, бұрынғы бірінші ракетка), Игорь Андреев (26), Игорь Куницын (35) және Михаил Южный (44; бұрынғы әлемдік рейтингте 8-орында) болды. Сафин матч алдында баспасөз мәслихатында: "Барлық құрметіммен айтам, Израиль ширек финалға шығу үшін сәтті болды" деді. Израиль командасы бұл сөзге жауап ретінде алғашқы үш матчта Ресей командасын жеңіп, тең түсті. Әлемдік рейтингте 210-орындағы Леви ашылу матчында әлемдік рейтингте 24-орындағы Андреевті 6–4, 6–2, 4–6, 6–2 есебімен жеңді. Села (#33) Южныйды 3–6, 6–1, 6–0, 7–5 есебімен жеңіп, одан әрі сәттілікке жетті. Израиль командасының капитаны Эйал Ран өз ойыншыларын корттағы екі истребительге теңеп: "Бүгін менің қолымда екі F16 бардай болды, олар тамаша ойнады" деді. Матчқа 10,500 көрермен жиналды, бұл Израильде өткен теннис матчындағы ең көп көрермен саны болды. Келесі күні Рам мен Эрлих Сафин мен Куницынды 6–3, 6–4, 6–7, 4–6, 6–4 есебімен жеңді, ал трибунада 10,000-нан астам жанкүйерлер шу көтеріп отырды. "Мен кішкентай бала сияқты жылай бастадым", - деді Рам. Тіпті "Сауд Газетті" жұптық матчты "керемет" жеңіс деп сипаттады. Капитан Ранды Тель-Авив стадионында 10,000 жанкүйер иықтарына көтеріп алып жүрді. Израильдың жеңісіне қол жеткізгеннен кейін, кері матчтар "маңызсыз" болды, және бес сеттік матчтардың орнына үш сеттік матчтар ойналды, нәтижелері маңызды емес болды. Израиль Ресейге қарсы 4–1 есебімен жеңіске жетті, Леви Куницынды 6–4, 4–6, 7–6 есебімен жеңді, ал Села Андреевке қарсы бірінші сетте 3–4 есебімен ұтылып, білек жарақатынан кейін матчты доғарып қалды. Израиль 18–20 қыркүйекте Испанияның Марбелья қаласында Испанияның Дэвис кубогы командасымен кездесті, бұл Израильдің Дэвис кубогының жартылай финалындағы тұңғыш қатысуы болды. Испания Израильді 4–1 есебімен жеңді.

Олимпиада ойындары

Эрлих пен Рам 2004 жылы Афиныде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Израильдің атынан өнер етіп, жартылай финалға дейін жетті. Жалпы есепте 8-ші орын алған олар, 1-ші турда шведтер Томас Энквист пен Робин Сёдерлингті 7–5, 6–3 есебімен жеңіп, 2-ші турда ресейліктер Игорь Андреев пен Николай Давыденконы 6–4, 6–1 есебімен ұтты. Жартылай финалда олар немістер Николас Кифер мен Райнер Шуттлерден үш сетте 6–2, 2–6, 2–6 есебімен жеңілді. Олар сондай-ақ 2008 жылы Қытайдың Пекин қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында Израильдің намысын қорғады, онда бірінші турда француз командасы Арно Клемент пен Микаэль Ллодрадан жеңілді. 2012 жылы Жазғы Олимпиада ойындарында олар ширек финалда Брайан ағайындыларынан жеңілді. Кейін, 2012 жылы Лондондағы жазғы Олимпиада ойындарында олар Роджер Федерер мен Станислав Вавринканы жеңіп, алтын медальді ұтқан Брайан ағайындыларына жеңілді. Бұл – қарқынды және динамикалық теннис, үстел теннисі, бадминтон және сквош ойнауға арналған смарт-сағат. Ол нақты уақыт режимінде жұмыс істейді және бұлттық желіге қосылады, соның арқасында пайдаланушылар жақын жердегі қарсыластарды таба алады, әлемдік рейтингте өз орнын біле алады және жетістіктерін қадағалай алады. Рам бастапқыда Indiegogo платформасындағы көпшілік қаржыландыру арқылы қаражат жинады.