Нигерияның Ұлттық партиясы (NPN) – 1979-1983 жылдардағы Екінші Республика кезеңіндегі басты саяси күш. Партияның тарихы, құрылуы, демократияға дайындық жолы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның Ұлттық партиясы (НҰП) – 1979–1983 жылдардағы Екінші Республика кезінде Нигериядағы үстем саяси партия болды.
The National Party of Nigeria (NPN) was the dominant political party in Nigeria during the Second Republic (1979–1983).
Құрылу
Партияның бастауы 1966 жылы Джонсон Агии Иронси мен генерал Якубу Говонның әскери режимдері саяси партияларды тыйым салғаннан кейін Солтүстік Нигерияның негізгі басшыларының жеке және кейде құпия кездесулеріне байланысты болды. Нигерияның солтүстік бөлігінде орналасқан тыйым салынған партиялардың бірнеше мүшесі демократияға оралуға дайындық жасау үшін солтүстік партиясын құруды ұйымдастыра бастады. Бұл топ сонымен қатар оңтүстік Нигериялықтарға нағыз ұлттық партия құру мүмкіндігін ұсынды. 1977 жылы жаңа демократиялық үкімет үшін конституция дайындау мақсатында ұйымдастырылған конституциялық ассамблея, жаңадан құрылып келе жатқан топтың мүшелері үшін өз аймақтары мен елдері үшін жоспарларды талқылауға және келісуге ең қолайлы алаң болды. 1978 жылдың 20 қыркүйегінде Нигерияның Ұлттық партиясы құрылды, ол конституциялық ассамблея мүшелерінен тұрды және оны Солтүстік Халық Конгресінің (NPC) ескі мүшесі Макаман Бида басқарды. Партия құрылған кезде бұрынғы NPC мүшелерінің негізгі базасынан асып, Біріккен Орталық Белдеу Конгресінің бұрынғы басшысы Джозеф Тарка, бір кездегі министр К.О. Мбадиве және бұрынғы NNDP мүшесі Реми Фани Каёде сияқты Бірінші Республика саясаткерлерін тарта алды. 1978 жылдың қазанында партия лауазымдарды сайлау үшін аймақтық бөлуді қабылдады. Содан кейін партия жаңа төрағаны сайлады – йоруба Аугуст Акинлойе, Нигерияның Ұлттық Демократиялық партиясының бұрынғы үкіметтік министрі, Фанни Каёде, Адеинка Адебайо және Аделеке Адедоин сияқты үміткерлерден басым түсті. Оңтүстік Нигериядан сайланған төраға партияның негізгі базасы – Хауса-Фулани штаттарынан президенттік үміткерді іріктеуге жол ашты.
The party's beginning could be traced to private and sometimes secret meetings among key Northern Nigerian leaders after the proscription of political parties in 1966 by the military regimes of Johnson Aguiyi Ironsi and General Yakubu Gowon. A few members of the proscribed parties based in the Northern section of Nigeria began to organize to form a northern party to prepare for a return to democracy. The group also approached southern Nigerians about the prospect of a truly national party. A constitutional assembly organized in 1977 to prepare a constitution for a new democratic government, proved to be the best avenue for members of the burgeoning group to meet and discuss plans for their regions and nation. On September 20, 1978, the National Party of Nigeria was formed, composed of members of the constituent assembly and was headed by Makaman Bida, an old Northern People's Congress (NPC) member. At formation, the party was able to draw beyond it core base of former NPC members and attracted some First republic politicians such as Joseph Tarka, former leader of the United Middle Belt Congress, K. O. Mbadiwe, one time minister and Remi Fani Kayode, a former NNDP member. In October 1978, the party adopted zoning to elect party officials. The party then elected a new chairman, Augustus Akinloye, a Yoruba man and former Nigerian National Democratic Party government minister over contenders such as Fani Kayode, Adeyinka Adebayo and Adeleke Adedoyin. The election of a southern Nigerian paved the way for the presidential candidate to go to the core base of the party: the Hausa Fulani states.
Сайлаулар
NPN екі маңызды сайлауға – 1979 жылғы және 1983 жылғы сайлауларға кандидаттар ұсынды. Партия Сенаттағы 95 орынның 36-сын және Өкілдер палатасындағы 449 орынның 168-ін жеңіп алды. 1979 жылдың 16 тамызында партияның президенттік сайлаудағы кандидаты Шеху Шагари жеңімпаз деп жарияланды. Партия Ұлттық Ассамблеяда көпшілік дауысқа қол жеткізу үшін Нигерия халық партиясымен шатқақ одақ құрды, бірақ бұл одақ 1981 жылы күйреп кетті. Игбо халқының қолдауын алу үшін партия Биафра жетекшісі Одумегву Оджукутің елге оралуына рұқсат берді. Нигерия мен Камерунның Ұлттық кеңесінің (NCNC) бұрынғы мүшесі Мосхуд Абиола НPN төрағасы немесе президенттікке кандидат болуға үміткер болған жоқ, кейіннен 1993 жылғы президенттік сайлауда Социал-демократиялық партиядан (СДП) кандидат ретінде қатысты. NPN-ның бұрынғы хатшысы Адам Чирома кейіннен Халықтық Демократиялық партияның жетекші мүшесіне айналды.
The NPN presented candidates for two major elections, the 1979 elections and the 1983 elections. The party won 36 Senate seats out of 95 Senate seats and 168 seats out of 449 seats of the House of Representatives. On August 16, 1979, the party's candidate in the presidential election, Shehu Shagari, was declared the winner. The party entered into a shaky alliance with the Nigerian Peoples Party to earn majority votes in the National Assembly, the alliance later hit the rocks in 1981. To gain support among Igbo people, the party allowed the return of Odumegwu Ojukwu, the Biafra leader. Moshood Abiola, a former member of the National Council of Nigeria and the Cameroons (NCNC), was not successful to hold chairmanship or presidential ticket of the NPN and later stood as the candidate of the Social Democratic Party (SDP) in the cancelled 1993 presidential election. Adamu Ciroma, a former secretary of the NPN, later became a senior member of the People's Democratic Party.
Идеология
Науқан уәделерінің бірі – ауыл шаруашылығы саясаты ретінде "Жасыл революцияны" іске асыру болды.
One of the campaign promise was implementation of Green Revolution as an agricultural policy.
Президент сайлауы
Сайлау
Партиялық кандидат
Үміткер әріптесі
Дауыс саны (%)
Нәтиже
1979
Шеху Шагари
Алекс Экуэме
5,668,857
33.77%
Таңдалды
1983
12,081,471
47.5%
Таңдалды