Кіріспе

Инфильтрометр — топыраққа немесе басқа да кеуекті ортаға судың сіңу жылдамдығын өлшеуге қолданылатын құрал. Көбінесе қолданылатын инфильтрометрлер — бір сақиналы және екі сақиналы инфильтрометрлер, сондай-ақ дискілі пермеаметрлер.

Бір сақина

Бір сақиналы инфильтрометр сақинаны топыраққа енгізу және сақинаға тұрақты немесе азаятын деңгейде су беруді қамтиды. Тұрақты деңгей дегеніміз – сақинадағы су мөлшерінің әрдайым бірқалыпты сақталуы. Инфильтрация қабілеті – максималды инфильтрация жылдамдығы, ал егер инфильтрация жылдамдығы инфильтрация қабілетінен асып кетсе, беттік ағыс пайда болады. Сондықтан, тұрақты деңгейді сақтау, су беру жылдамдығының инфильтрация қабілетіне сәйкес болуын қамтамасыз етеді. Су беру Мариотте бөтелкесі арқылы жүзеге асырылады. Азаятын деңгей – сақинаға су беру және уақыт өте су деңгейінің төмендеуіне мүмкіндік беру. Оператор белгілі бір уақыт ішінде топыраққа сіңген су мөлшерін тіркеп алады. Судың топыраққа сіңу жылдамдығы топырақтың гидравликалық өткізгіштігімен байланысты.

Қос сақина

Екі сақиналы инфильтрометрге екі сақина қажет: ішкі және сыртқы сақина. Оның мақсаты – ішкі сақинадан судың бірөлшемді ағынын жасау, себебі бұл деректерді талдауды жеңілдетеді. Егер су тұрақты жағдайда бірөлшемді ағып, ал төмендегі топырақта бірлік градиент болса, инфильтрация жылдамдығы қаныққан гидравликалық өткізгіштікке шамамен тең болады. Ішкі сақина жерге енгізіледі, ал оның үстіне екінші, үлкен сақина орнатылып, бірінші сақина арқылы су ағынын бақылауға көмектеседі. Су тұрақты немесе азаятын деңгейде беріледі, ал оператор белгілі бір уақыт ішінде ішкі сақинадан топыраққа сіңген су мөлшерін тіркеп алады. ASTM стандарты бойынша ішкі және сыртқы сақиналардың диаметрі сәйкесінше 30 және 60 см-ге тең болады.