Кіріспе

1985 жылғы жануарларға қатыгездік жасау оқиғасы

1985 жылы Риверсайд қаласындағы Калифорния университетіне (UCR) қарасты зертханаға шабуыл жасалды, нәтижесінде Жануарларды азат ету фронты (ALF) маймылды алып кетті. Бұл маймыл Бричс (1985 жылдың наурызында туған), ол UCR-дегі өсіру орталығында туған, құйрықтық макак еді. Ол туғаннан кейін анасынан алынды, көз қабақтары тігіліп жабылды, және оның басына электрондық сонар құрылғысы – Трисенсор көмекшісі, соқырларға арналған саяхат құралының экспериментальды нұсқасы – Соникгид орнатылды. Бұл үш жылдық сенсорлық оқшаулау зерттеуінің бір бөлігі ретінде 24 маймыл балада қолданылды. Эксперименттердің мақсаты – сезімдік алмастыру құрылғысымен өсірілген маймылдардың мінез-құлқы мен нейрондық дамуын зерттеу болды. Бір студенттен алынған ақпарат бойынша, ALF 1985 жылдың 20 сәуірінде, Бричс бес апталық болған кезде оны зертханадан алып кетті. Университет өкілі жануарларға қатыгездікпен қарау туралы айыптаулардың толығымен жалған екенін және шабуыл олардың ғылыми жобаларына ұзақ мерзімді зиян келтіргенін мәлімдеді. ALF өздерінің шабуылдарының видеосын Жануарларға этикалық қарым-қатынас жасау үшін адамдар (PETA) ұйымына тапсырды, олар оны жариялады. Ұлттық денсаулық институты (NIH) университеттегі жануарларды күту бағдарламасын сегіз ай бойы тексерді және ол тиімді бағдарлама екенін, түзету шаралары қажет емес деген қорытындыға келді.

Зерттеу

Зерттеуді психолог Дэвид Х. Уоррен жүргізді. Төрт макактан тұратын бес топ туғаннан бастап үш айға дейін, ал бір топ алты айға дейін өсірілуге тиіс болды, көздері Trisensor Aid құрылғысын киген кезде көру қабілетінен айырылды. Басқа бақылау топтары құрылғыны қалыпты көру қабілетімен киюге немесе көру қабілетін жоққа шығаратын, жалған құрылғыны киюге тиіс болды. Эксперимент соңында маймылдар эутаназияланды, олардың миындағы көру, есту және қозғалыс аймақтары зерттелді.

Рейд

Ньюкирк жазғандай, АЛФ зертхана жұмысы туралы «Жануарлар үшін соңғы мүмкіндік» ұйымына хабарлаған студент арқылы ескертілді. Сол ұйымның еріктісі шағымды естіп, толық ақпарат алу үшін студентпен байланысты. 1985 жылдың 21 сәуірінде АЛФ белсенділері, оның ішінде 30-ға жуық жастағы Сали С. атты кәсіпкер әйел зертханаға еніп, Бричті және оның ішінде шамамен 467 басқа жануарды алып кетті, содан кейін рейдтің видеосын түсіріп, оны PETA ұйымына анонимді түрде тапсырды. Белсенділердің айтуынша, зерттеушілер Брич деп атаған шағын маймыл жалғыз клеткада отырған, көздеріне бинт оралған, ал басына сонар құрылғысы бекітілген. Құрылғы бірнеше минут сайын жоғары жиілікті дыбыс шығаратын. Ол сүлгімен жабылған, екі жалған сосқасы бар құрылғыға жабысып тұрды, бұл, әдетте, оны аналыққа ауыстыру үшін жасалған. Ол әйел еріктіге тапсырылды, ол оны Калифорниядан Юта штатына апарып, зейнеткер педиатрға көрсетті. UCR өкілдерінің мәліметінше, АЛФ жабдықты қиратып, шамамен 700 000 долларлық зиян келтірді. UCR атқарушы вице-канцлері Теодор Хуллар зерттеушілердің жұмысы бірнеше жылға кейінге қалғанын мәлімдеді.

Медициналық есеп

Калифорния университеті Дэвистің ветеринарлық офтальмологы Нед Буюкмихчи және «Жануарлардың құқықтарын қорғау жөніндегі ветеринарлар» ұйымының негізін қалаушы Бричесті тексергеннен кейін, тігістердің тым ірі екенін, маймылдың көз қабақтарының лас екенін және оның пікірінше, оның «жалаң, ауыртпалық әсер ететін тәжірибе» деп атаған нәрсесіне ешқандай негіз жоқ екенін айтты. Фильм басқа ғалымдар мен Америкалық соқырлар кеңесінен эксперименттерге сын тудырды, кеңес президенті доктор Грант Мак оны «ұзақ уақыт бойы естіген ең жағымсыз және ойсыз әрекеттердің бірі» деп сипаттады. UCR өкілі жануарларға қатысты зәбір көрсетілгені туралы айыптамалардың «толығымен жалған» екенін және кейбір зерттеу жобаларына ұзақ мерзімді зиян келтірілетінін мәлімдеді. Рейд жасалған зертханада жұмыс істейтін психолог Салли Сперлинг Америкалық психологиялық қауымдастықтың «Психология бойынша монитор» басылымына: «Мен қылмыс болғаннан кейін зертхананы алғаш көргендегі көрінісін толыққанды сипаттай алмаймын – сол суреттер мен санама қышқылдай қабаттасқан. Менің зертханам он сегіз жыл бойы мен үшін пана және тынығу орны болды. Тәжірибем жақсы жүрмегенде немесе жабдық істен шыққанда да, мен зертханада болуды қаладым және онда болмағанда қатты сағындым. Енді есікті ашудың өзіне қиналамын» деді. Соңғы жариялылықтың нәтижесінде, рейд кезінде тоқтатылған 17 зерттеудің сегізі қайта басталмады, ал университет нәресте маймылдардың көзін тігуге рұқсат бермейтін болды, деп университет үкіметке ұсынған есептерінде көрсетілген. NIH UC Riverside-дегі жануарларды күту бағдарламасына сегіз айлық тексеру жүргізіп, оның «тиісті» бағдарлама екенін және түзету шаралары қажет емес деген қорытындыға келді. Ол бес айлық болғанда Техастағы қауіпсіздік орталығына жеткізіліп, бұрын бірнеше жетімді тәрбиелеген егде жастағы ана макакқа тапсырылды.